ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ—ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ—ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤਝੜ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਿਆਪ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਚੂਤ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਆਪਣੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਵਹ ਜੰਗਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧੁ-ਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੱਜਾ ਵਜਾ ਕੇ ਖੇਡਦਾ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਜੇ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਲਝ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਰਨਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੋਰ ਪੰਖ ਪਹਿਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਰਤਕ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਵੱਜਾ ਦੇ ਛੀਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੱਜਾ ਦੀ ਧੁਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸਖੀਓ, ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਇਹ ਹੈ—ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਵੇਖਣਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਆਮ ਦੀਆਂ ਕੋਪਲਾਂ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ, ਮੋਰ ਪੰਖਾਂ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੁਵਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾ ਨਾਲ ਸਜਾਏ, ਗਵਾਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਨਰਤਕਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸਖੀਓ, ਵੱਜਾ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ—ਉਹੀ ਦਾਮੋਦਰ ਦੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈ। ਦਰਿਆਵਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਥੋੜੀ ਬਚੀ ਮਿੱਠਾਸ ਚੱਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਕੰਪਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਵ੍ਰਿੰਦਾ-ਵਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਸਤ ਮੋਰ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮਾਂ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵੀ ਧਨਵੰਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ; ਸੁੰਦਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਦਰਿਆਵਾਂ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਰਾਰੀ ਨੂੰ ਜਫ਼ੀ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਕਮਲ ਭੇਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਚਰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਜਾ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦਰੱਖਤ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਖਿੜੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਫੈਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਪੁਲਿੰਦਾ ਜਾਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੀ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਘਾਹ 'ਤੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ-ਜਗਾਈ ਪ੍ਰੇਮ-ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੇਖੋ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢਲਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ, ਨਰਮ ਘਾਹ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਰੱਖਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਹਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲੀ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਇੱਕੀਵਾਂ ਅਧਿਆਏ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਪਰ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੱਤਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੀਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੌਂਕਣੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ-ਕਰਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਈ ਸੁਆਦਿਸ਼ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਨਵ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਕਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨੀ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਵੇ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਲੋਕ, ਸਮਝ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਫਲ-ਕਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਵੇਦ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਲਾਲਚੀ, ਦਇਆਯੋਗ ਅਤੇ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਫਲ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। "ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤ-ਕਰਮ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰੀ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਜੇ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਯਜਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ।" "ਨੀਰਦਈ, ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਅਸਲ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਖਵਾਹਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅਸਾਰ ਲੋਕ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਰਜ, ਸਤ, ਜਾਂ ਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਹ ਗੁਣ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।" "ਇਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, 'ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲਵਾਂਗੇ,' ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।" "ਇਹ ਵੇਦ, ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਧੁਨੀ-ਬ੍ਰਹਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਗਮ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਬੇਅੰਤ, ਅਥਾਹ, ਡੂੰਘਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ।" "ਇਹ ਮੇਰੇ, ਅਨੰਤ, ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਧੁਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਿੱਚ ਧਾਗਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਮਕੜੀ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਜਾਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ, ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਛੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਛੰਦਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਸਤੇ ਵਾਲਾ, ਓਮ ਤੋਂ, ਜੋ ਵਿਅੰਜਨ, ਸਵਰ, ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਜਾ-ਧੁਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀ ਲੀਨਤਾ, ਭਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਧੀ ਜਾਂ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।