ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੌਸਮ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੋਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੇ ਜਦ ਮਿੱਟੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰੇਂ, ਠੰਡੇ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਤਲਾਵਾਂ 'ਚ ਆ ਬੈਠੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸੇ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਆਸਾਂ ਨਾਲ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਦੇ ਮਾਲਕ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਦ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ, ਤਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਪਟੀਆਂ ਦੀ ਝੂਠੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਨੀ ਲੋਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਹੀ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ, ਖਜੂਰ ਤੇ ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਖੇਡਣ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਣ। ਭਾਰੀ ਥਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਈਆਂ, ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਥਣਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰਦੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਟਪਕਦੇ ਮਧੁ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਕੋਲ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਮੀਂਹ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਲੀਆਂ ਜਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਮੂਲ, ਕੁੰਧਰ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਕੋਲ, ਦਹੀਂ-ਭਾਤ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ। ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਗਾਈਆਂ, ਬਲਦ ਅਤੇ ਵੱਛੇ, ਆਪਣੇ ਭਾਰੇ ਥਣਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਪਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਲੈਂਦੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਸ਼ਰਦ ਰਿਤੂ ਆ ਗਈ—ਆਸਮਾਨ ਨਿਰਮਲ, ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਹਵਾ ਮਿੱਠੀ ਸੀ। ਸ਼ਰਦ ਰਿਤੂ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁੜ ਪਾ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੰਭਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੈਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਗੰਦਗੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਭਗਤੀ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮੁਨੀ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਗਿਆਨ-ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਘਟਦੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਦ ਦੀ ਧੁੱਪ ਦਾ ਤਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਯਮ ਰਹਿਤ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਪੌਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਸੁੱਕਾਪਣ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਦ ਆਉਣ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਰੁਕਣ ਤੇ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਚੰਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤੇ। ਆਸਮਾਨ ਸ਼ਰਦ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਤੋਗੁਣੀ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮਨਾਦ ਦਾ ਅਰਥ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਨ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਪਣੇ ਅਖੰਡ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਠੰਡੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਰਮ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਲੈ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕੀਆਂ। ਗਾਈਆਂ, ਹਿਰਣ, ਪੰਛੀ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਸ਼ਰਦ ਵਿੱਚ ਖਿੜ ਪਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਫਲ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਕਮਲ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਿੜਣ ਵਾਲੇ ਕੁਮੁਦ ਨਾਹ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ, ਪਰ ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਗਏ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਧਰਤੀ ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਨਾਲ। ਵਪਾਰੀ, ਮੁਨੀ ਤੇ ਰਾਜੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਧ ਪੁਰਸ਼ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਵਰਖਾ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਈ। ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ—"ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ! ਤੇਰਾ ਕਿਰਤ ਕਿੰਨਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ! ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੀਏ।" ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਮੁਨੀ ਹੈ, ਇੱਛਿਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ, ਅਜਨਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਹੈ ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਤਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਦ ਰਿਤੂ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ, ਅਚੂਤ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਨਾਲ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।" ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ-ਨਦੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮਧੁ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ ਚਰਾਉਂਦਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਕੁਝ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਰਣਨ ਕਰਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਮੋਰ ਪੰਖ ਸਜਾਇਆ, ਨੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤੀ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਵਾਂਸਲੀ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰਦਾ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।