ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉੱਧਵ ਜੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਚੰਗਿਆਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਮੀ ਲੱਭੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਖਾਮੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਚੰਗਿਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਖਾਮੀ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਗੌਲਾਂ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਦਾਨਵ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਵੱਡੇ ਗਵਾਲ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਵਰਜਾ ਆਏ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੀਂਹ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆ ਗਿਆ। ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਗੇ, ਅੰਬੜੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਅਸਮਾਨ ਗੂੜ੍ਹੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ, ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਪਾਣੀ ਵਾਪਸ ਵਰਸਾਇਆ। ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ, ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਜਿਵੇਂ ਦਇਆ ਆਪ ਵਰਸ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਈ। ਇਹ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ, ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਜੁਗਨੂ ਹੀ ਚਮਕਦੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕਾਰਨ ਵੈਦਕ ਗਿਆਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਡਕ (ਡੱਡੂ), ਜੋ ਚੁੱਪ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਹੁਣ ਫਿਰ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਹ ਉਸ ਆਜ਼ਾਦ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹਰੀ ਘਾਸ ਨਾਲ, ਲਾਲ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਛਤਰੀਆਂ (ਖੁੰਭੀਆਂ) ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ; ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਛਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਫਸਲਾਂ ਲਹਿਰੀਆਂ ਮਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਮਾਣੀ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਲ ਤੇ ਥਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਨਵੇਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਗੀ ਪਾ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਦੀ, ਜਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਫਾਨ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਹ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਅਪਰਿਪੱਕ ਯੋਗੀ ਦਾ ਮਨ, ਗੁਣ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਪਹਾੜ, ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ। ਰਸਤੇ, ਘਾਸ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਏ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟ ਗਏ; ਜਿਵੇਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੁਣੀ ਹੋਣ, ਅਸਥਿਰ ਰਹੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਗੁਣੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾ ਸਕਦਾ। ਮੋਰ, ਬੱਦਲ ਆਉਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤਪਸ਼ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਮੁੜ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਹੋ ਗਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਸੁੱਕ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਜੀਵ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਗਲੇ, ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਏ; ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਆਸਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਰੋਹ ਨਾਲ ਕੰਢੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਇਹ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਪਟੀ ਲੋਕ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਦਲ, ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਦਾਨੀ ਲੋਕ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਗਵਾਲ-ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਪੱਕੀਆਂ ਖਜੂਰ ਤੇ ਜਾਮੁਨ ਵਾਲੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੇ ਉਥੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਗਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਥਣਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀਆਂ, ਪਰ ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਥਣਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰਦੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਟਪਕਦੇ ਮਧੁ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਕੋਲ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਮੀਂਹ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਜਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁੰਦ-ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਕੋਲ, ਦਹੀਂ-ਚੀਨ੍ਹਾ ਖਾਂਦੇ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ। ਗਾਵਾਂ, ਬਛੜੇ ਤੇ ਸਾਂਡ, ਜਦ ਚਰਦੇ ਹੋਏ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ, ਤੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਮੌਸਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵਰਜਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਉਥੇ ਪਤਝੜ ਆ ਗਿਆ। ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ਼, ਪਾਣੀ ਸੁੱਚਾ, ਤੇ ਹਵਾ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਕਮਲ ਫੁੱਲੇ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਫੇਰ ਪਾ ਲਈ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਤਝੜ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੈਲ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਗੰਦਗੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਭਗਤੀ, ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੁਭ ਲਾਭ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਜੀਵ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਘਟਣ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਮੂੜ੍ਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਘਟਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਪਤਝੜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਗਰੀਬ ਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਪੌਦੇ ਆਪਣੀ ਮੈਲ ਤੇ ਸੁੱਕਾਪਣ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅਪਨੇ-ਪਣ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਜਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਥ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੇ।