ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਭਗਵਤ ਭਗਤ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪੰਥ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਦਾਸ ਲਈ ਇਹ ਸਦਾ ਸਥਾਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭੇ ਔਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਰਾਹ ਸਿੱਧਾ ਵੈਕੁੰਠ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਰਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਚਾ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅੱਜ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਠ ਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉੱਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਮ ਮੰਨਿਆ ਹੈ; ਇਹੀ ਭਾਵਨਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਬਲ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦਹਾੜ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਘਰ-ਘਰ, ਮਨੁੱਖ-ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਖੇਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਗੀਤਾ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੀ ਇਹ ਤ੍ਰੈਣੀ—ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ—ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਪਾਠ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਮੂਲ ਭਾਵ ਦੀ ਸਮਝ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਕਥਾ, ਹਰ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹੇ ਪਰਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ, ਇੱਥੇ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਰਣ ਆਏਆਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਕੁਮਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਉਪਜੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਰਸ ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਉਹ ਰਸ ਚੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਭਾਗਵਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਕੱਢਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਤਕ ਉਹ ਚੱਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਪਰ ਜਦ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਹੀ, ਗੰਨੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਅੰਦਰੋਂ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਵੱਖਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ—ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮਾਣਿਆ ਹੈ, ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਪਰਗਟ ਹੋਈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਗੀਤਾ ਦਾ ਰਚਯਿਤਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਦ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਖੁਦ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਤੂੰ ਚਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਭਾਗਵਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਚਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ) ਤੁਰੰਤ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਸੁਭਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਿ ਲਈ—ਮੈਂ ਉਸੇ ਦੀ ਸਰਣ ਲਈ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਤਸੰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਿਵੇਕ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਆਏ ਮੋਹ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਹੁਣ, ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੰਕਾਦਿਕ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨੋਂ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਗਤ ਦਾ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਰੂਪੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਤਨ ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਯਜਨਾ ਕਿਸ ਥਾਂ ਕਰੀਏ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤਾਂ ਉਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ? ਉਥੇ ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ? ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਕੁਮਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਸੁਣ ਨਾਰਦ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨਿਮਰ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ—ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਆਨੰਦ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਿੱਧ ਵੀ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਰਮ ਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਥੇ ਨੇੜਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਆਪਣੇ ਬੁੱਢੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਆਪ ਉਥੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗੀ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਆਪ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਬਾਤ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਤ੍ਰੈਣੀ (ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ) ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ। ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਹਰ ਕੋਈ ਉਥੇ ਦੌੜਿਆ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈષ્ણਵ ਪਹੁੰਚੇ। ਭ੍ਰਿਗੁ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਚਯਵਨ, ਗੌਤਮ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਦੇਵਲ, ਦੇਵਰਾਤ, ਰਾਮ, ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਕਲ, ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲਾਦ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਯੋਗ ਦੇ ਅਗਰਣੀ, ਵਿਆਸ ਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਛਾਇਆਸ਼ੁਕ, ਜਾਜਲੀ, ਜਹਨੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਚੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਵੇਦਾਂਤ, ਵੇਦ, ਮੰਤ੍ਰ, ਤੰਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰੂਪ, ਦਸ ਤੇ ਸੱਤ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਛੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਦਿ ਸਰੋਵਰ, ਤੀਰਥ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੰਡਕ ਆਦਿ ਜੰਗਲ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਆਏ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਕਰਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਲਿਆਇਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਿਖਾਈ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਕੇ ਅਤੇ ਉਤਮ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਤ ਕਥਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਾਰੇ ਸੰਤ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।