ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸਤਸੰਗ ਹੋਇਆ, ਅਤ੍ਰਿ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਚ੍ਯਵਨ, ਸ਼ਰਦਵਾਨ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੇ ਅੰਗਿਰਾ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਉਤਥਿਆ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਦ, ਅਤੇ ਏਧਮਵਾਹਾ ਆਏ। ਫਿਰ ਮੈਧਾਤਿਥਿ, ਦੇਵਲ, ਆਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਗੌਤਮ, ਪਿੱਪਲਾਦ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਔਰਵ, ਕਵਸ਼, ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਅਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗਵਾਨ ਅਸੀਂ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਰਸ਼ਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਰਾਜਵੰਸ਼, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੱਡਾ ਨਿੰਦਨਯ ਕਰਮ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਝਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਰਕਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ। ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤਕਸ਼ਕ ਸੱਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਏ ਜਾਣ।" "ਮੈਂ ਫਿਰੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵਾਂ, ਉਚੇਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂ।" ਇਉਂ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਪੂਬ੍ਹੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ (ਗੰਗਾ) ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਬੈਠਿਆ, ਤਦ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਵੱਜਿਆਂ ਵੱਜਦੇ। ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ: "ਇਹਦਾ ਕਰਮ ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜ-ਮੁਕੁਟ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ; ਫਿਰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਰਾਗ-ਦੁਖ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਮਧੁਚੁਦਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ, ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਦੱਸੋ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੱਚਾ ਕਰਤਵ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਦਰਨੀਯ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ, ਅਚਾਨਕ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਨਿਰਲੇਪ, ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤ, ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਅਣਪਛਾਤੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਵਿਅੰਗੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸੌਲ੍ਹੇ ਸਾਲ ਦੇ ਲਗਦੇ, ਕੋਮਲ ਪੈਰ-ਹੱਥ, ਰੂਪਵਾਨ ਅੰਗ, ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ-ਕੰਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ, ਅਤੇ ਸਾਂਪ ਵਰਗਾ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਉੱਚੀ, ਨਾਭੀ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾਰ, ਪੇਟ ਮਿਰਦੂ ਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਨੰਗੇ, ਵਾਲ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਰੰਗ ਦੇ, ਸਦਾ ਨਵੇਂ ਯੁਵਕ, ਮੰਗਲਮਈ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਮਨ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੀਵਤਾ-ਸਮਾਨ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਅਣਜਾਣ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚੰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੋਣ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਕਹਿੰਦਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਘਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ, ਛੂਹਣਾ, ਪੈਰ ਧੋਣਾ, ਆਸਨ ਦੇਣਾ—ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਨਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਨਿਰਲੇਪ, ਵਨਵਾਸੀ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ?" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਸੁਣਨਾ, ਕਿਹੜਾ ਪਾਠ, ਕੀ ਕਰਮ, ਕੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੱਸੋ।" "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਰੱਬ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ, ਇ enven ਗਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਦਰਾਯਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਆਜ਼ਾਦੀ ਆਦਿ ਹਨ; ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਸਦਾ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਬੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਸਰੀਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਾਰਗ ਵੇਦ ਹੈ। ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਗਲਤ ਰਾਹ ਹੈ; ਸਤਵ-ਗੁਣ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਹੈ।" "ਨਰਕ ਹਨੇਰਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ; ਮਿਤਰ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਆਪ ਇਕੋ ਹਨ। ਘਰ ਸਰੀਰ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਚਮੁੱਚ ਧਨੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਨੀ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਉਹ ਦਇਆਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ।" "ਹੇ ਉੱਧਵ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਦਿਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਣਾ ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਗੁਣ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਗੋਆਲੇਆਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਈ, ਤੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੋਆਲੇ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੀਂਹ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਾਗ ਪਏ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਗੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੀ ਨਮਰਤਾ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ—ਸਭ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਵਰਨਨ ਹੋਇਆ।