ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਸਤੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਕੀਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਉਹ ਵੀ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਉੱਤੇ। “ਹਾਏ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਕੰਮੇ ਅਤੇ ਅਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਕਰਤੂਤ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਦਰੀ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਆਫ਼ਤ ਆਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ।” ਉਹ ਅੱਗੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਅੱਜ, ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੋਸ ਦੀ ਅੱਗ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਰਾਜ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਾੜੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਗਾਵਾਂ ਵਲ ਮਾੜਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੱਕਸ਼ਕ ਨਾਮਕ ਸਪ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੱਕਸ਼ਕ ਉਸ ਵਿਆਸਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਿਅਰਾਗ ਦੀ ਓਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੋਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਅਮਰ ਨਦੀ (ਗੰਗਾ) ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਦੀ, ਜਿਸਦੇ ਜਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਵਰਤ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਸੰਤ ਜਿਹੀ ਨਿਰਲੇਪਤਾ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਆਏ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਭਾਣੇ ਆਉਣ ਦਾ ਉਪਕ੍ਰਮ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੀ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰਿ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਚ੍ਯਵਨ, ਸ਼ਰਦਵਾਨ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਰ ਰਾਮ, ਉਤਥਯ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਦ, ਅਤੇ ਏਧਮਵਾਹਾ ਆਏ। ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਦੇਵਲ, ਆਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਗੌਤਮ, ਪਿੱਪਲਾਦ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਔਰਵ, ਕਵਸ਼, ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਦਵੈਪਾਯਨ (ਵੇਦ ਵਿਆਸ) ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਮਹਾਨ ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ! ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ। ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਗਰਾਈ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਸੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਹੈ।” “ਮੇਰੇ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਫਸਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਰਾਗ ਦਾ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਵ ਹੈ ਉੱਥੇ ਡਰ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤੱਕਸ਼ਕ ਸੱਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਹੋ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਓ।” “ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਮੁੜ ਮੁੜ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਲਗਾਵ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵਾਂ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ (ਧਰਤੀ) ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, “ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤਾਜ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।” “ਅਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਫਿਰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰੀਖ਼ਿਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਮਧੁਚੁਦਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਚਰਨ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੀ ਸਾਡਾ ਲਕੜ ਹੈ।” “ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸੱਚਾ ਕਰਤਵ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।” ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ, ਅਚਾਨਕ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਲੇਪ, ਕਿਸੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਮੂੜ ਵਾਂਗ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ, ਹੱਥ, ਜੰਘਾ, ਬਾਂਹ, ਮੋਢੇ, ਗਲ੍ਹ, ਅਤੇ ਗਲ੍ਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ; ਸਰੀਰ ਸੁਡੌਲ, ਨੈਤਰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਲੰਮੇ, ਕੰਨ ਉੱਚੀ ਨੱਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਭਵਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ, ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਗੋਲ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਲਾਵਾਂ ਛੁਪੇ ਹੋਏ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਉੱਚੀ, ਨਾਭੀ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾਰ, ਪੇਟ ਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲਾਈ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਨੰਗੇ ਸਨ, ਵਾਲ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਖਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਲਟਕਦੀਆਂ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਸਦਾ ਤਾਜ਼ਾ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਣ ਵਾਲੇ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਨਮਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਨੁਰਾਤ (ਪਰੀਖ਼ਿਤ) ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਅਣਜਾਣ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਣ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ, ਉਸ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਪਰੀਖ਼ਿਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਆਮ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” “ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਣ, ਛੂਹਣ, ਚਰਨ ਧੋਣ ਜਾਂ ਆਸਨ ਆਦਿ ਦੇਣ ਦਾ ਕੀਹ ਅਰਥ!” “ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੇ ਸਨੇਹ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਅਸੀਂ ਆਮ ਮਾਨਵ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਨਾਦਿ ਵਿਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧ ਯੋਗੀ ਹੋ?” “ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਕੀ ਹੈ: ਜਦ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?” “ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਸੁਣਨਾ, ਉਚਾਰਨਾ, ਕਰਨਾ, ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ? ਜਾਂ, ਜੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।” “ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਾਵਾਂ ਦੁੱਧਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਨਹੀਂ।” ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਨਮਰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬਾਦਰਾਯਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ) ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।