ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਚਲਾਈ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤਦ ਕਲੀ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੰਪ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ! ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਸਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਬਾਣ-ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦੱਸੋ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।" ਇਸ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ: ਜੂਆ, ਸ਼ਰਾਬ, ਪਰ-ਇਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ—ਇਹ ਥਾਂ ਅਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਰੂਪ ਹਨ। ਪਰ ਕਲੀ ਨੇ ਫਿਰ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਝੂਠ, ਨਸ਼ਾ, ਕਾਮ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਲੀ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਸੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗੁੰਮ ਹੋਈਆਂ ਲੱਤਾਂ—ਤਪ, ਸ਼ੁੱਚਤਾ ਅਤੇ ਦਇਆ—ਵਾਪਸ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਸੌਂਪਿਆ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂਰਾਜ, ਜੋ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਐਸੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿਚ ਲਗੇ ਹੋ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੇਕਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਵੇਚਣ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾ ਕੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀਵਣਾ। ਕਸ਼ਤਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ। ਵੈਸ਼ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੌਕਰੀ-ਚਾਕਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਮੁਸੀਬਤ ਮੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵਿਦਿਆ, ਪਿਤਰ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭੇਟ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਜੋ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਜੋ ਦੌਲਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਯਾਦਰੂਪ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਸਚਾਈ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ, ਉਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਅਤਿ-ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਘਰ-ਵਾਸੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ; ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਨਾਸਵੰਤ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਵਿਛੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਵਸਦਾ, ਬਿਨਾ ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ, ਨਿਰਲੇਪ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਘਰ ਦੀ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਜੰਗਲ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਾਂ ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਪੁੱਤਰ-ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ, ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਿਆ, ਮਨ ਵਿਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਭੂਲੇ ਹੋਏ, 'ਮੇਰਾ' ਅਤੇ 'ਮੈਂ' ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ, "ਮੇਰੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਾਪੇ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਮੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ-ਪੁਤਰੀਆਂ—ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਣਗੇ, ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰ-ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ, ਮਨ ਭਟਕਦਾ, ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, ਜਦ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵੱਠਾਮਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਜਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿਚ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਕਰਤਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤਕਸ਼ਕ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਿਆ, ਪਰ ਮੌਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਉਹ ਭਟਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਜੈਤ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਵੀ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾਨ ਭਗਤ, ਅਭਿਮਨ्यु ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਲੀ ਹਰੇਕ ਥਾਂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੀਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ, ਕਲੀ—ਅਧਰਮ ਦਾ ਸਰੋਤ—ਅੱਗੇ ਆਇਆ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਲੀ ਨਾਲ ਵਿਅਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਰਸ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਜਲਦੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਕਲੀ, ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਬਦਬਾ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ; ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ? ਲਾਪਰਵਾਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਭੇੜ-ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤਬਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਸੁਣਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸੁੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਪਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਮਦਿਰਾ ਪਿਲਾ ਰਹੇ ਹੋ।" "ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ, ਸੁਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਮਾਨਵ-ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ? ਕੌਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਰੱਜ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਯੋਗੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਪਰਮ-ਭਗਤ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ—ਮਹਾਨ ਭਗਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਟਲ ਬੁਧੀ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਸੀ—ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚਰਨ-ਸ਼ਰਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।