ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੂਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ, ਬਾਰ੍ਹ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਾਠ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਜਸੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬਲਦ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗੂੰ ਚਿੱਟਾ ਸੀ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਪੈਰ ‘ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੀਚ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਦੁੱਖੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ, ਨੀਚ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਮਾਰੀ ਹੋਈ, ਆਂਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ, ਪਤਲੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਘਾਸ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੜਗੜੀ ਵਾਂਗੂੰ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੌਣ ਹੋ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠ ਇਸ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ, ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਯਾਇਕ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਦੋਹਰੇ ਹਨ, ਦੋਜਾਤੀ ਨੂਕਰ ਵਾਂਗੂੰ।” “ਤੂੰ ਜੋ ਚੁੱਪ-ਚੁੱਪ ਕੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਰਨਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਾਂ, ਤੂੰ ਕਮਲ ਡੰਡਾ ਵਾਂਗੂੰ ਚਿੱਟਾ, ਘੱਟ ਹੋਏ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?” “ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਕੌਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਬਾਂਹਾਂ ਹੇਠ ਸੀ, ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਆਇਆ।” “ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਧੀ, ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਨਾ ਕਰ। ਮਾਂ, ਰੋ ਨਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।” “ਜਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਯਸ਼, ਆਯੁ, ਧਨ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” “ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਟ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।” “ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਧੀ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ? ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਕਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਧਰਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ।” “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਬਲਦ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਦਸੂਰਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?” “ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਡਰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਾਂਗਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਰਣਯੋਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੰਗਣ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ।” “ਰਾਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਏ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਏ, ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ‘ਚ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਨਾ ਹਟੇ।” ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਾਡੀ ਇਹ ਬਾਤ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ ਜੋ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੁਨੇਹਾ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ।” “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਖ-ਵਖਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ।” “ਕਈ, ਤਰਕ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਕਿਸਮਤ, ਕੁਝ ਕਰਮ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।” “ਕਈਆਂ ਲਈ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਗੋਚਰ ਅਤੇ ਅਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ; ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਚ।” ਸੂਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਲਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਹੀ ਬਲਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” “ਜਾਂ, ਇਹ ਭੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵਿਆ ਮਾਇਆ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ—ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।” “ਤਪ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਅਤੇ ਸਚਾਈ—ਇਹ ਚਾਰ ਪੈਰ ਹਨ ਜੋ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ; ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਅਭਿਮਾਨ, ਮੋਹ, ਅਤੇ ਮਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ।” “ਹੁਣ, ਧਰਮ, ਤੇਰਾ ਬਚਿਆ ਪੈਰ ਸਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਠੀਕ ਰੱਖ। ਪਰ ਕਲੀ, ਜੋ ਝੂਠ ‘ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪਕੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਇਹ ਧਰਤੀ, ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੌਂਪੀ ਸੀ; ਹਰ ਥਾਂ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।” “ਉਹ ਨੇਕ ਮਹਿਲਾ, ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਭਾਗੀ, ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਕਹਿੰਦੀ, ‘ਅਯੋਗ ਰਾਜੇ, ਰਾਜਾ ਵਾਂਗੂੰ ਭੇਸ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਮੈਨੂੰ ਭੋਗਣਗੇ।’” “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।” “ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਕਲੀ ਨੇ ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।” “ਸੂਰਵੀਰ, ਜੋ ਪੀੜਤਾਂ ‘ਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਸ਼ਰਨਯੋਗ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ; ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।” “ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਤੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਸਾਥੀ।’” “ਜਦ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ‘ਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਦੀ ਫੌਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਲਾਲਚ, ਝੂਠ, ਚੋਰੀ, ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਪਾਪ, ਧੋਖਾ, ਝਗੜਾ, ਅਤੇ ਪਖੰਡ।” “ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਸਾਥੀ; ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ‘ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੁ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਯਗ-ਯਗ ਕਰ ਕੇ ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਯਜਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਵਾਂਗੂੰ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ।” ਸੂਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਐਸਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਣ ‘ਤੇ, ਕਲੀ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਲੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਵੱਸਾਂ, ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ।” “ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਖੀਦਾਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦੱਸ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।” ਸੂਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਐਸਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਇਹ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ: ਜੂਆ, ਸ਼ਰਾਬ, ਔਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ—ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਵਧੇਰੇ ਅਧਰਮ ਪ੍ਰਵਾਲ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਕਲੀ ਨੇ ਹੋਰ ਮੰਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਝੂਠ, ਮਦ, ਇੱਛਾ, ਵਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਵੈਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਧਰਮ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।