ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਤੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਲਈ—ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ—ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪੂਰਵਜਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਸਧਾਰਣ ਲੋਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ਲਈ ਵਿਅਕੁਲ ਹਾਂ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਕ ਝਲਕ ਲਈ ਕਠਿਨ ਤਪस्या ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਮਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਵਲ-ਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।" ਧਰਤੀ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ—ਕੰਵਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼, ਝੰਡਾ ਆਦਿ—ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਨਾ ਮਿਲੀ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ—ਅਸੁਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੌ ਫੌਜਾਂ—ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਬਲ 'ਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੌਣ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਤਾਂ ਮਧੁ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਖੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਜਦ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਇਉਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਪਰਮ, ਪਰਮ-ਆਤਮਾ—ਤੁਸੀਂ ਅਦਬਤ ਹੋ।" ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਹੇ ਅਦਵਿਤੀਯ, ਅਣੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਟੱਲ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਟਨ ਦੇ ਗਵਾਹ, ਸੰਸਾਰ, ਸਭ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਣ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਣ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਚਿੱਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਛੁਪ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।" "ਹੇ ਅਣੰਤ, ਨਾਜ਼ੁਕ, ਅਟੱਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਚਾ ਗਿਆਨ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਮਾਰਗ, ਵੇਦ ਹੋ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਜੋਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕ, ਅੰਦਰ ਦੀ ਚੇਤਨਾ—ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।" "ਅਪ੍ਰਕਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼—ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੌਨਿ-ਯੋਗੀ—ਨਮਸਕਾਰ।" "ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਪਤਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਪ੍ਰਕਟ-ਅਪ੍ਰਕਟ, ਸਾਰਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਾਰਣ—ਨਮਸਕਾਰ।" "ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜਨਮ, ਜੀਵਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਝਲਕ ਨਾਲ ਅਸਚਰਜ ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਇਹ ਸਰੀਰ—ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤ, ਕੁਝ ਚੰਚਲ, ਕੁਝ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ—ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੀਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।" "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਇਕ ਗਲਤੀ ਸਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੋ ਜੋ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਉੱਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਗਏ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿਓ; ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਤੀ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਦਇਆਯੋਗ—ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" "ਆਪਣੀ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੀਏ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਬੇਹੋਸ਼ ਸੱਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਸੱਪ ਨੇ, ਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੁਖੀ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ, ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਭਾਅ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਚਿਤ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਭਾਵ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰੂਪ, ਬੀਜ, ਝੁਕਾਅ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਅਤੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਸੱਪ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ; ਦਇਆ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਸੱਪ, ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਨਾ ਰਹੋ; ਤੁਰੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਇਹ ਨਦੀ ਗਾਂ, ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ—ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀਵਾਂ—ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਛੱਡੋ।'" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸਮਿਆਂ (ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ) ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।" "ਜੋ ਇੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਖੇਡਿਆ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਤੁਸੀਂ ਰਮਣਕਾ ਟਾਪੂ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਅਤੇ ਸੁਪਰਨਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾ ਲਿਆ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਅਸਚਰਜ ਹਨ, ਵਲੋਂ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰ, ਹਾਰ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ, ਗਹਣੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਕੰਵਲ ਦਾ ਹਾਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਗਰੁੜ-ਧਵਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰੀ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਟਾਪੂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।" ਉਸ ਨੇ ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਬਾਰਹ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ, ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਲाचारਾਂ ਵਾਂਗ ਪੀਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਹ ਇੱਕ ਨੀਚ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਡੰਡਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਲਈ ਕਲੰਕ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਬਲਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੰਵਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਸੀ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰਦੇ, ਥਰ-ਥਰ ਕੰਪਦੇ, ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਮਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੇਖਿਆ।" ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਦੁਖੀ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਵਾਝ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਅਤੇ ਘਾਹ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।" ਆਪਣੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਗਰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।