ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਮ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ ਜੋ ਪૃਥਵੀ ‘ਤੇ ਅਣਸੁਣੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸਰ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ? ਜਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਣੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਲਈ ਜੋ ਅਧਰਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਿਰ ਗਈਆਂ ਹਨ?” ਉਹ ਅੱਗੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਲੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ, ਜਾਂ ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ? ਜਾਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੋ ਰੋਟੀ, ਪਾਣੀ, ਆਸਰਾ ਤੇ ਸਨਾਨ ਲਈ ਇधर-ਉਧਰ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਖੋਹ ਗਈ ਹੈ?” ਫਿਰ ਧਰਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਾਤਾ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ ਦੇ ਉਹ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵਿਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?” “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਧਰਤੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੀੜ੍ਹ ਦਾ ਮੂਲ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੋ। ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਨੇ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ—ਖੋਹ ਲਈ ਹੈ?” ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਧਰਮ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਚਾਰ ਪੈਰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।” ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ—ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਯਾ, ਖਿਮਾ, ਵੈਰਾਗ, ਸੰਤੋਖ, ਸਿੱਧਾ ਹੋਣਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆਪ-ਨਿਯੰਤਰਣ, ਤਪ, ਸਮ-ਭਾਵ, ਸਹਿਣ-ਸ਼ੀਲਤਾ, ਵਿਦਿਆ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਸਵੈ-ਸੰਪੂਰਨਤਾ, ਵੀਰਤਾ, ਪ੍ਰਭਾ, ਤਾਕਤ, ਯਾਦ, ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ, ਹੁਨਰ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਹੌਸਲਾ, ਨਰਮ-ਮਨ, ਨਿਡਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ, ਸਹਿਣ-ਸ਼ਕਤੀ, ਉਤਸਾਹ, ਤਾਕਤ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਗਹਿਰਾਈ, ਢੀਠਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਆਦਰ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤਤਾ। “ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੁਣ ਕਦੇ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ।” “ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ—ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤੇ ਕਲੀ ਪਾਪੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ, ਤੇ ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇ en Brahma ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਇਕ ਪਾਸੀ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਉਹੀ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।” “ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ—ਕਮਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼, ਝੰਡਾ ਆਦਿ—ਪਰ ਇਤਨਾ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾ ਪਾ ਸਕੀ; ਅਖੀਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਪੇਖਾ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ—ਦੈਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੌ ਫੌਜਾਂ—ਹਟਾਇਆ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਸੀ, ਮੁੜ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਯਾਦਵ ਕੁਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।” “ਕੌਣ ਉਸ ਪਰਮ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਮਧੁ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਝੰਝੋੜ ਦੇਂਦੀ ਹੈ?” ਧਰਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਹੀ ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ: “ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਪਰਮ-ਪੁਰਖ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਹੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਹੇ ਸਰਵ-ਸ੍ਰੋਤ, ਹੇ ਅਦਵੈਤ, ਹੇ ਪਰਮ-ਆਤਮਾ। ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਗਿਆਨ-ਰਤਨ-ਖਾਨ, ਹੇ ਅਸਲੀਅਤ, ਹੇ ਅਣਗਣਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਅਟੱਲ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ।” “ਸਮੇਂ ਨੂੰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਨੂੰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ, ਸਭ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਕਾਰਨ—ਨਮਸਕਾਰ। ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਣ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਅੰਤਹਕਰਨ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਨਮਸਕਾਰ। ਅਣੰਤ, ਸੁਖਮ, ਅਟੱਲ, ਸਰਵ-ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਭ ਮਤਾਂ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬੋਲਣ ਤੇ ਨਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਨ—ਨਮਸਕਾਰ।” “ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੂਲ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ, ਕਰਮ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਰਾਹ, ਵੇਦ—ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮਾ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਨਮਸਕਾਰ। ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੱਖ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ—ਨਮਸਕਾਰ।” “ਅ-ਪ੍ਰਕਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਰਿਸ਼ੀ, ਮੌਨ-ਤਪਸੀ—ਨਮਸਕਾਰ। ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਪ੍ਰਕਟ ਤੇ ਅ-ਪ੍ਰਕਟ, ਸਭ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਤੇ ਕਾਰਨ—ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਅਸੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਟੱਲ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।” “ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਹ ਤਨਾਵਾਂ—ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤ, ਕੁਝ ਉਤਪਾਤੀ, ਕੁਝ ਮੋਹ ਤੋਂ ਜਨਮੇ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੰਸ਼; ਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਇਕ ਗਲਤੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਅਜਾਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” “ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਪ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਤੀ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਦਯਾ ਦੇ ਯੋਗ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ। ਹੁਕਮ ਦਿਓ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਕੀ ਕਰਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਆਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੀਏ; ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਚੇਤ ਸੱਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਆਏ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ; ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: “ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਭਾਵ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਝੂਠਾ ਮੋਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਭਾਵ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰੂਪ, ਬੀਜ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” “ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਸੱਪ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਨਮੇ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰਵ-ਗਿਆਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ; ਚਾਹੇ ਦਯਾ ਦਿਓ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਹੀ ਕਰੋ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸੱਪ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹੋ; ਜਲਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਓ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਗਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀਵਾਂ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿਓ।” “ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਇਹ ਆਗਿਆ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਜੋ ਇੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਖੇਡਿਆ, ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ, ਧਰਮ, ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਸੱਪ ਕਾਲੀਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਤੇ ਕਰਤਬ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਦਯਾ, ਤੇ ਉੱਤਰ-ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।