ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਮ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਾਂ, ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੈਂ? ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੱਗਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ? ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਹੁਣ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?” ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਉੱਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਨਿਰਦਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਪੀੜਤ ਹਨ? ਜਾਂ ਵੈਦਿਕ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲੀ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਿਗਾੜੀ ਗਈ ਹੈ? ਜਾਂ ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਅਧਰਮੀ ਰਾਜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?” ਧਰਮ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਇਹ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ? ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ, ਪਾਣੀ, ਆਸਰਾ ਤੇ ਸਨਾਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਧੱਕੇ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ?” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਾਂ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਹ ਵਿਰਲੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?” ਧਰਮ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਮੂਲ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਕੀ ਤੇਰੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸਮੇਂ ਵੱਲੋਂ ਛੀਣ ਲਈ ਗਈ ਹੈ?” ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਧਰਮ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਉਹ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਆਧਾਰ ਹੈਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਖਿਮਾ, ਵੈਰਾਗ, ਸੰਤੋਖ, ਸਿੱਧਾ ਸੁਭਾਵ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮ, ਤਪ, ਸਮਤਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਵਿਰਕਤੀ, ਤੇ ਗਿਆਨ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।” ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਪ੍ਰਭੁਤਾ, ਵੀਰਤਾ, ਤੇਜ, ਸ਼ਕਤੀ, ਯਾਦ, ਸਵਤੰਤਰਤਾ, ਨਿਪੁੰਨਤਾ, ਸੋਭਾ, ਹਿੰਮਤ, ਨਰਮੀ, ਨਿਰਭੈਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਚੰਗਾ ਆਚਰਣ, ਢੀਠਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਦੌਲਤ, ਗੰਭੀਰਤਾ, ਥਿਰਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ, ਯਸ਼, ਆਦਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਅਭਾਵ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਤੈਥੋਂ ਕਦੇ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਹਾਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।” ਧਰਤੀ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ—ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ—ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕਲੀ ਪਾਪੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ ਵਿਛੋੜਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।” ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੀ, ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਕ ਝਲਕ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਉਹੀ ਲਛਮੀ, ਆਪਣਾ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ—ਕਮਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼, ਧਵਜ ਆਦਿ—ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਡਿਆਪਣ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਖੀਰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।” “ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਲੈ ਲਿਆ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਨਜ਼ਾਰੇ, ਹਸਣ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮੇਰੇ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?” ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਪਰīkਸ਼ਿਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਰਖਿਅਕ ਵੀ ਸੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤੇ: “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਅਪਰੰਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਡੋਲ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਨਮਨ। ਤੱਤਾਂ, ਇੰਦਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਣ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਤੇ ਅੰਤਰਕਰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਬਸਦੇ ਹੋ ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਨੰਤ, ਸੁਕਸ਼ਮ, ਅਡੋਲ, ਸਰਵਗਿਆਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਮਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਮੋ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਬੋਲੇ ਤੇ ਅਬੋਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” “ਹੇ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੂਲ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਕਰਮ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਮਾਰਗ, ਵੇਦ ਸਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਚੇਤਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਰਿਸ਼ੀ, ਮੌਨੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉੱਚ-ਨੀਚ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੇ ਵਿਅਕਤ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਤੇ ਕਾਰਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” “ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਅਸਤਿਤਵ, ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਭਾਵ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਚੂਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ—ਕਦੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਕਦੇ ਚੰਚਲ, ਕਦੇ ਮੋਹ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋ।” “ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਵੱਲੋਂ ਹੋਈ ਇਕ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੇ; ਜਿਸ ਨੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਮਾਫ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਗ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਤੀ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਾ ਦਿਓ। ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਕੀ ਕਰਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰੀਏ; ਜੋ ਭੀ ਇਹ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਗ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਗ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਨਾਗ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਰੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ‘ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਅੰਧਕਾਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਭਾਵ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰੂਪ, ਬੀਜ ਤੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਂ ਨਾਗ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਸਰਵਗਿਆਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦਿਓ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ।’” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਬੋਲੇ, ‘ਹੇ ਨਾਗ! ਤੂੰ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ। ਜਲਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਗਾਂਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਛੱਡ ਦੇ।’” “ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਨਸਾਨ ਮੇਰੀ ਇਹ ਆਗਿਆ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।