ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭੀਮ—ਤੁਹਾਡਾ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ—ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਲਈ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਯਜਨ ਲਈ ਵਸ਼ੀਭੂਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਦੌਰਾਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਰਾਜਸੂਯ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੂਆਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਪਹਾਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਾਰ ਗਏ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਘਣੀ ਪੀੜਾ ਝੱਲੀ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਆਈਆਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾ ਕੇ ਜੀਊਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜਲ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਤੇਰੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਰਧਾਂਗਨੀ ਸਮੇਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਦਰ ਦੀ ਸੀਟ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਦੋ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਸਨ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਾਹੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਉਹ ਤਾਕਤ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ ਹੈ—ਮੈਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੱਜਣ, ਮੈਂ ਇਕੋ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁਰੂ ਫੌਜ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਲਹਿਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਇਆ, ਮਹਾਨ ਵੀਰਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਰਤਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਮੋਤੀ-ਮੁਕੁਟ ਉਤਾਰ ਲਏ। ਉਹ ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰਥੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਚੰਨਣੀ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਗੁਰੂ, ਸ਼ਲਯਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ—ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਨ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲਯ, ਸੈੰਧਵ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨ੍ਰਿਹਰੀ, ਹਰਿ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦੇ। ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਨੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਰਥੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਚਿਤਰਲੇ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ—"ਹੇ ਪਾਰਥ! ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਮਿੱਤਰ! ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ!"—ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਯਾਦ ਆਉਣ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਿਲ ਵੀ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਸਿਰਹਾਣੇ, ਇੱਕੋ ਸੀਟ, ਇਕੱਠੇ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਰਦੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਸੀ—ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮਿੱਤਰ, ਜਾਂ ਪਿਓ ਵਾਂਗ ਪੁੱਤਰ। ਫਿਰ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਜੀਵਨ-ਮਾਰਗ ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਹਾਂ ਜੋ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਉਹ ਤੀਰ, ਉਹ ਰਥ, ਉਹ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਮੈਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਝੁਕਦੇ ਸਨ—ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਕੰਮੇ ਤੇ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆ ਦੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਸਮਾਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਾਦਵ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾ ਸਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਏ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰੁਣੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ, ਮਨ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਏ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪਏ, ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਹੀ ਬਚੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਥਾਹ ਕੌਤਕਾਂ ਦਾ ਹੀ ਢੰਗ ਹੈ: ਜੀਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਸ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ, ਤਾਕਤਵਰ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਰ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਠੰਡ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਦ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਧਭੂਮੀ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਸਮੇਂ, ਭਾਗ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੀ ਅੰਧਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਦੁਅਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕਟ ਗਏ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦੇਹ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਵੀ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ। ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਹ ਅਜਨਮੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਕਾਂਟਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕੱਢ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨਟ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਮੱਛੀ ਆਦਿਕ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ—ਉਵੇਂ ਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮੁਕੁੰਦ, ਭਾਗਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਸੁਭਾਗਾ ਮੂਰਤੀ ਸਮੇਤ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਕਲੀ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ, ਘਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ—ਲਾਲਚ, ਝੂਠ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਣ ਤੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ੂਰਸੈਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ, ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਵਨ-ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧ—ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸਾਥੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ—ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਛੋੜ ਲਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲੀਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ਰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਛਾਲਾ ਪਾਏ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ, ਜਟਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਸਿਰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ, ਪਾਗਲ ਜਾਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਬੇਸੁਣਿਆ ਵਾਂਗ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦੇ ਆਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣੀ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਕਲੀ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਬੈਠੇ। ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਉਹ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੰਦਰਿਆਂ ਤੇ ਮਲਿਨਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਲਈ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।