ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਪਲ ਦੀ ਵੀ ਦੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੁੰਞਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਨੋ ਮੁਰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰੇ ‘ਸਵਯੰਵਰ’ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾ ਜਿੱਤੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਖਾਂਡਵ ਵਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਵਿਲੱਖਣ ਸਭਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਚਹੁੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇਰੇ ਯਗਨ ਵਾਸਤੇ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮ, ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਯਗਨ ਵਾਸਤੇ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਆਏ। ਤੇਰੇ ਮਹਾਨ ਯਗਨ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਰਾਜਸੂਯ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਜਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੂਆਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਪਹਾਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਾਰ ਗਏ—ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾ ਰਹੇ ਸੀ, ਹਰ ਉਪਾਅ ਮੁਕ ਗਏ ਸਨ—ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਅਰਧਾਂਗਨੀ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹ, ਜੋ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਬਣੇ ਸਨ, ਦੈਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇੰਦਰ ਸਹਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰੇ ਆਏ। ਪਰ ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹ ਤਾਕਤ ਖੋ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਸਧਾਰਣ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੱਜਣ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਰਥ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਕੁਰੁ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ; ਵੱਡਾ ਧਨ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਮੁਕੁਟ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ, ਜੋ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਾਰੇ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰਥੀ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਨੂੰ ਸੋਭਾਵਾਨ ਕਰਦਾ; ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਆਦਿਕਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ—ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਬੇਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਸੈੰਧਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨ੍ਰਿਸਿੰਘ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦੇ। ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜਿਸਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨ ਮੁਕਤੀ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ; ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਥੀ, ਉਸਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਠੇ, ਚਿਤਵਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਬਚਨ—“ਹੇ ਪਾਰਥ! ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਮਿੱਤਰ! ਕੁਰੁਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ!”—ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਯਾਦ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਿਲ ਵੀ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਸੌਣਾ, ਬੈਠਣਾ, ਤੁਰਨਾ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ, ਖਾਣਾ—ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ ਭੁੱਲ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਿਯ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਮੈਂ ਮਾਨੋ ਉਹ ਔਰਤ ਹਾਂ ਜੋ ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਅਸਹਾਇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਉਹ ਤੀਰ, ਉਹ ਰਥ, ਉਹ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ—ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਅਸਮਰਥ ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਾਦਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਗਰ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਾਰੁਣੀ ਮਦ ਪੀ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠੇ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪਏ, ਫਕਤ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਹੀ ਬਚੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਥਾਹ ਚਲਾਂ ਦੀ ਹੀ ਰੀਤ ਹੈ: ਜੀਵ ਪਰਸਪਰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਛੋਟੀ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਿਤ ਹੁੰਦੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਸਮੇਂ, ਭਾਗ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੁਇਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਤੁਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਵੀ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਓਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕੰਡਾ ਦੂਜੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਕੱਢ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ, ਮੱਛੀ ਆਦਿ, ਧਾਰ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮੁਕੁੰਦ, ਭਾਗਵਾਨ, ਆਪਣਾ ਮੰਗਲਮਈ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਓਸੇ ਸਮੇਂ, ਕਲੀ, ਅਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ, ਕਲੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ, ਘਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ—ਲੋਭ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਰੂਪ—ਵੇਖ ਕੇ, ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ੂਰਸੈਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਨਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਵਨ ਅੱਗ ਪੀ ਲਈ। ਉੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਲਗਾਵ—ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸਾਥੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ—ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਸ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਪਰਲੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਘਟਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਵਿਨਾਸੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਛਾਲਾ ਪਾਈ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਜਟਾਵਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਸਿਰ ਨੰਗਾ, ਉਹ ਮਾਨੋ ਮੂਰਖ, ਪਾਗਲ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਟ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਬਹਿਰਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਤਰੀ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ, ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ, ਕਲੀ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਵਲੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।