ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ—ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ 'ਮੈਰਾ' ਸਮਝਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪਿਆਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਤਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਤਨਾ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਹੈ। ਜਦ ਤਨ ਵਧੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਕਦੀ ਮੁੱਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ embodied ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ 'ਆਪ' ਜਾਣੋ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਆਪ ਹਨ। ਜਗਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ embodied ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਇੱਥੇ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ; ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਸਾਰੀ ਵਸਤੂ ਹੈ, ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹੱਤਾ 'ਹੋਣ' ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਪ੍ਰਭੂ—ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤੀਮੂর্তি ਹੈ। ਜੋ ਮੁਰਾਰੀ ਦੇ ਕੋਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਨੌਕ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਛੇ ਦੇ ਖੁਰ ਦੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚਾ ਗੰਤਵ, ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੁਰਾਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ—ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ, ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਚ ਖੇਡਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਗਾਇਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਸੁਫਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ—ਛੁਪ-ਛੁਪਾਈ, ਪੁਲਾਂ ਬਣਾਉਣ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਡਣ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਸੀ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਈ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਿਨਾ ਚੋਣ ਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਮਨ ਦਾ ਕਮਲ ਗਮ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮੁੱਕ ਗਈ; ਉਹ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਪੋਂਛਦਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤੜਫ਼ ਨਾਲ ਢਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਨੇੜਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ—ਚਰੋਟੀਆਰ ਵਜੋਂ seva ਆਦਿ—ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ, ਛਲਿਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਖੋਹ ਲਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਜਗਤ ਸੁਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਰੇ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਘਰ, ਸਵਯੰਵਰ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਖਾਂਡਵਾ ਜੰਗਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣਾਏ ਵਿਲੱਖਣ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਰਾਜੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯਜਨ ਲਈ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਭੀਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਉੱਤਮ ਭਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਯਜਨ ਲਈ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਯਜਨ ਲਈ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾ-ਯਜਨ 'ਤੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਰਾਜ-ਅਭੀਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੁਆਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਜੂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ, ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਾਰ ਗਏ—ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਢੇਰ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਸ਼ਟ ਦੁਰਵਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਤੇ ਜਦ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ—ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਦ ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਇਸੀ ਤਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਸਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਏ; ਪਰ ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮੈਂ ਇਕ ਚਰੋਟ 'ਤੇ, ਕੁਰੂ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਵੀਰਤਾ ਦਿਖਾਈ; ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਰਤਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਮੋਤੀ-ਮੁਕਟ ਉਤਾਰ ਲਏ। ਉਹ ਜੋ, ਚਰੋਟੀਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਚੰਨਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 'ਤੇ ਚਰੋਟਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਗੁਰੂ, ਸ਼ਲਯ ਆਦਿ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ—ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲਯ, ਸੈਂਧਵ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਛੁਹ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨ੍ਰਹਰੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸ, ਨੂੰ ਛੁਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਮੋक्ष ਵਾਸਤੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਜਦ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਥਕ ਗਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਚਰੋਟੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਈ, ਮੈਨੂੰ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਖੇਡ-ਭਰੀ, ਉੱਤਮ ਬਾਤਾਂ, ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ—'ਹੇ ਪਾਰਥ! ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਮਿੱਤਰ! ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ!'—ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪੱਥਰ-ਜਿਹਾ ਦਿਲ ਵੀ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੋ ਹੀ ਸੰਗਤ, ਸਿੰਗਾਸਨ, ਚਲਣਾ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਖਾਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ; ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸਹਿ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨ-ਭਾਵਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਉਹ ਤੀਰ, ਉਹ ਚਰੋਟ, ਉਹ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਮੈਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਭੇਟਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਾਦਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਾਰੁਣੀ ਮਦਰਾ ਪੀ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਹੀ ਬਚੇ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ: ਜੀਵ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਤੇ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਜੀਵ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤਾਕਤਵਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਅਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮਨ ਮੋਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਜੁਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਅਪਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ।