ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਛਾ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੀਆਂ رانਗਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦਿਲ ਅਸਥਿਰ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਘਟਨਾ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੇਖੋ, ਮੂੰਹੋਂ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਧੂੰਆ ਕੱਢ ਰਹੀ ਸ਼ੇਨਲ ਜਾਖੜ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਚੀਕ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਹ ਹੋਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਪਸ਼ੂ ਮੇਰੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਬੂਤਰ, ਜੋ ਮੌਤ ਦਾ ਦੂਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਲੂ ਦੀਆਂ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸੁੱਤ ਨਾ ਆਉਣ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤਾ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧੂੰਆ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਕਰਕਸ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਧੂੜ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੱਦਲ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਖੂਨ ਵਰਗਾ ਮੀਂਹ ਵਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮੰਦ ਪੈ ਗਈ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਸਮਾਨ ਅਜੀਬ ਜੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਰਿਆ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ—all ਬੇਚੈਨ ਹਨ, ਅੱਗ ਤਾਂ ਘੀ ਪਾਉਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੜਕਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਬੱਚੜੇ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀ ਰਹੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀਆਂ, ਉਹ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸੱਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਦਾਰ ਬਲਦ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ।" "ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ; ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ, ਬਾਗ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਸੰਪਦਾ ਗਵਾ ਬੈਠੀ ਹੈ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਮਨ ਕਲੇਸ਼ਤ ਸੀ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਵਾਨਰ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ, ਨਜ਼ਰ ਝੁਕਾਈ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਰਾ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਅਨਰਤਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਮਧੁ, ਭੋਜ, ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ, ਆਹੁਕ, ਸਾਤਵਤ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ—ਸੁਖੀ ਹਨ? ਕੀ ਸਾਡਾ ਨਾਨਾ ਸ਼ੂਰ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਠੀਕ ਹਨ? ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਮਾਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਠੀਕ ਹਨ? ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਹੋਰ ਮਾਮੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ-ਵਧੂਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਜੀ ਸਾਰੇ ਸਲਾਮਤ ਹਨ?" "ਕੀ ਰਾਜਾ ਆਹੁਕ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਕਰਮ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭਰਾ ਜੀਵਤ ਹਨ? ਹ੍ਰਿਦਿਕਾ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਕ੍ਰੂਰ, ਜਯੰਤਾ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣਾ—all ਠੀਕ ਹਨ? ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਤ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਹਨ? ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਾ ਜੀ ਖੈਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ? ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਪ੍ਰਦੁਮਨਾ ਜੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਅਨੀਰੁੱਧ—ਦੋਵੇਂ ਖੈਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ?" "ਸੁਸ਼ੇਣ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼, ਜਾਮਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਾਰਸ਼ਣੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ਭ ਆਦਿ—all ਖੁਸ਼ ਹਨ? ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ—ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ, ਉਦਧਵ, ਸੁਨੰਦ, ਨੰਦ, ਸ਼ੀਰਿਸ਼ਾਣਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਵਤ ਮੁਖੀਆ—ਸਭ ਠੀਕ ਹਨ? ਜੋ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਕੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖੀ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਜੋ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਸਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?" "ਕੀ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਦੇ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ, ਸੁਧਰਮਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹਨ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ? ਕੀ ਉਹ ਅਨੰਤ ਮਿੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹਨ?" "ਜਦੋਂ ਯਾਦਵ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬਲਵਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਇਕਾਂ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅਣਮੁੱਲੇ ਵਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਭੈ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੋ ਚਮਕ ਸੀ, ਉਹ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਲਾਭ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਅਪਮਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ?" "ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਸ਼ੁਭ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਅਵਾਜ਼ ਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ? ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬੱਚੇ, ਗਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬਿਮਾਰ, ਔਰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਾ ਮੰਗਣ ਤੇ ਠੁਕਰਾਇਆ?" "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੋ ਜੋ ਮਿਲਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਾਂ ਜੋ ਮਿਲਣ ਯੋਗ ਸੀ, ਜਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣਾ ਬਣਿਆ ਸੀ? ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਨੀਵੇਂ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਗਏ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖਾ ਲਿਆ? ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ?" "ਪਿਆਰੇ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਤਾ ਜਾਂ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਇਹ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਸੇ ਵਿਚ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੁਝ ਖਾਧਾ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਓ, ਖਾਓ।" ਫਿਰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਗਰ ਦੀ ਖਾਲ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਰ ਪੰਖ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵਾਂਸਰੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਦੀ ਧੁਨ, ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ, ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾ-ਸਰਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਸੀਂ ਬਚ ਗਏ।" ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਉਠਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਧਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੈਰ-ਮੰਗੀ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਸਾਰੇ ਵਿਰਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਹਟ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ।