ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਦ੍ਭਗਵਤਃ ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ । ਆਤ੍ਮਨਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਇਸ਼ਵਰ — ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ — ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਡਰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮਦ੍ਭਯਾਦ੍ ਵਾਤਿ ਵਾਤੋऽਯਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਪਤਿ ਮਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਵਰ੍षਤੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਹਤ੍ਯਗ੍ਨਿਃ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਰਤਿ ਮਦ੍ਭਯਾਤ੍
ਮੇਰੇ ਡਰ ਤੋਂ ਹਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯਯੁਕ੍ਤੇਨ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਯੋਗਿਨਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਯ ਪਾਦਮੂਲਂ ਮੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਅਕੁਤੋਭਯਮ੍
ਜੋਗੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਤੀਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਏਤਾਵਾਨ੍ ਏਵ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਂਸਾਂ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸੋਦਯਃ । ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਮਨੋ ਮਯ੍ਯਰ੍ਪਿਤਂ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਇਹ ਹੈ: ਤੀਬਰ ਭਗਤੀਯੋਗ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ।
ਸਪ੍ਤੋਪਰਿ ਕृਤਾ ਦ੍ਵਾਰਃ ਪੁਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵੇ ਅਧਃ । ਪृਥਗ੍ ਵਿषਯਗਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸੱਤ ਦਰਵਾਜੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੋ; ਹਰ ਇੱਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚਲਣ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਵਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਪਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਪੌਰਸ੍ਤ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਕਾ ਤਥੋਤ੍ਤਰਾ । ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਮੂषਾਂ ਤੇ ਨਾਮਾਨਿ ਨृਪ ਵਰ੍ਣਯੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਦਰਵਾਜੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ; ਦੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਖਦ੍ਯੋਤਾऽऽਵਿਰ੍ਮੁਖੀ ਚ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਦ੍ਵਾਰਾਵੇਕਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਮਿਤੇ । ਵਿਭ੍ਰਾਜਿਤਂ ਜਨਪਦਂ ਯਾਤਿ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਯੁਮਤ੍ਸਖਃ
ਜਿਵੇਂ ਜੁਗਨੂ, ਦੋ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਉਮਤਸਖਾ ਜਨਪਦ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਲਿਨੀ ਨਾਲਿਨੀ ਚ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਦ੍ਵਾਰੌ ਏਕਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਮਿਤੇ । ਅਵਧੂਤਸਖਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿषਯਂ ਯਾਤਿ ਸੌਰਭਮ੍
ਨਲਿਨੀ ਤੇ ਨਾਲ਼ਿਨੀ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਵਧੂਤਸਖਾ ਸੁਗੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਖ੍ਯਾ ਨਾਮ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ ਦ੍ਵਾਃ ਤਯਾऽऽਪਣਬਹੂਦਨੌ । ਵਿषਯੌ ਯਾਤਿ ਪੁਰਰਾਡ੍ ਰਸਜ੍ਞਵਿਪਣਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਮੁੱਖਾ ਨਾਂ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਾਂ ਹਨ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਸ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਹੂਰ੍ਨृਪ ਪੁਰ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਃ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਪੁਰਞ੍ਜਨਃ । ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਞ੍ਚਾਲਂ ਯਾਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਿਤ੍ਰਹੂ ਨਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨ ਦੱਖਣੀ ਪਾਂਚਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਦੇਵਹੂਰ੍ਨਾਮ ਪੁਰ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪੁਰਞ੍ਜਨਃ । ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਉਤ੍ਤਰਪਞ੍ਚਾਲਂ ਯਾਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੇਵਹੂ ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨ ਉੱਤਰੀ ਪਾਂਚਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਆਸੁਰੀ ਨਾਮ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਦ੍ਵਾਃ ਤਯਾ ਯਾਤਿ ਪੁਰਞ੍ਜਨਃ । ਗ੍ਰਾਮਕਂ ਨਾਮ ਵਿषਯਂ ਦੁਰ੍ਮਦੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜਾ ਆਸੁਰੀ ਨਾਂ ਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨ ਗ੍ਰਾਮਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ।
ਨਿਰ੍ऋਤਿਰ੍ਨਾਮ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਦ੍ਵਾਃ ਤਯਾ ਯਾਤਿ ਪੁਰਞ੍ਜਨਃ । ਵੈਸ਼ਸਂ ਨਾਮ ਵਿषਯਂ ਲੁਬ੍ਧਕੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ ਨਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੰਜਨ ਵੈਸ਼ਸਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਾਲਚ ਨਾਲ।
ਅਨ੍ਧਾਵਮੀषਾਂ ਪੌਰਾਣਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਕ੍ ਪੇਸ਼ਸ੍ਕृਤਾਵੁਭੌ । ਅਕ੍ਸ਼ਣ੍ਵਤਾਮਧਿਪਤਿਃ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯਾਤਿ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਅੰਧਾ ਤੇ ਅਵਮੀਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਚੁੱਪ ਤੇ ਕਾਬਲ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਨਜ਼ਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਯਰ੍ਹ੍ਯਨ੍ਤਃਪੁਰਗਤੋ ਵਿषੂਚੀਨਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਮੋਹਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਹਰ੍षਂ ਵਾ ਯਾਤਿ ਜਾਯਾਤ੍ਮਜੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੂਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਟਕਾਵਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕਰ੍ਮਸੁ ਸਂਸਕ੍ਤਃ ਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਬੁਧਃ । ਮਹਿषੀ ਯਦ੍ ਯਦ੍ ਈਹੇਤ ਤਤ੍ਤਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਵਵਰ੍ਤਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ, ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਧੋਖਾ ਖਾਇਆ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਜੋ ਚਾਹੇ, ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪਿਬਤਿ ਮਦਿਰਾਂ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਃ । ਅਸ਼੍ਨਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਕ੍ਵਚਿਦਸ਼੍ਨਾਤਿ ਜਕ੍ਸ਼ਤ੍ਯਾਂ ਸਹ ਜਕ੍ਸ਼ਿਤਿ
ਕਦੇ ਉਹ ਪੀਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਮਦਰਾ ਪੀ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਰਸ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗਾਯਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਰੁਦਤ੍ਯਾਂ ਰੁਦਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਹਸਤਿ ਜਲ੍ਪਨ੍ਤ੍ਯਾਮਨੁ ਜਲ੍ਪਤਿ
ਕਦੇ ਉਹ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਰੋਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰੋਂਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹੱਸਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਧਾਵਤਿ ਧਾਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਯਾਮਨੁ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਅਨੁ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ਯਾਨਾਯਾਂ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਦਾਸਤੀਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਦੌੜਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਲੇਟਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਲ ਲੇਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਉਹ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਮਨੁ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਜਿਘ੍ਰਤਿ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਸੁਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਉਹ ਸੁੰਘਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਛੁਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਛੁਹਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਸ਼ੋਚਤੀਂ ਜਾਯਾਂ ਅਨੁ ਸ਼ੋਚਤਿ ਦੀਨਵਤ੍ । ਅਨੁ ਹृष੍ਯਤਿ ਹृष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਮੁਦਿਤਾਮਨੁ ਮੋਦਤੇ
ਕਦੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਲਬ੍ਧੋ ਮਹਿष੍ਯੈਵਂ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕृਤਿਵਞ੍ਚਿਤਃ । ਨੇਚ੍ਛਨ੍ ਅਨੁਕਰੋਤ੍ਯਜ੍ਞਃ ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਰੀਡਾਮृਗੋ ਯਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ, ਅਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਖਿਡੌਣਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਅਲੌਕਿਕਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਕਿਤਾਨ੍ ਗੋਪਾਨ ਪ੍ਰਤਿ ਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਗਰ੍ਗੋਕ੍ਤਿਕਥਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਗੋਪਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੇ । ਅਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯਵਿਦਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਸਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕੰਮ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਨੰਦ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਗਰਗ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਬਾਲਕਸ੍ਯ ਯਦੇਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਅਤਿ ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਵੈ । ਕਥਮਰ੍ਹਤ੍ਯਸੌ ਜਨ੍ਮ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯੇष੍ਵਾਤ੍ਮਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਕਈ ਅਜੋਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਯਃ ਸਪ੍ਤਹਾਯਨੋ ਬਾਲਃ ਕਰੇਣੈਕੇਨ ਲੀਲਯਾ । ਕਥਂ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ ਗਿਰਿਵਰਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਗਜਰਾਡਿਵ
ਇਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਤੋਕੇਨਾਮੀਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਪੂਤਨਾਯਾ ਮਹੌਜਸਃ । ਪੀਤਃ ਸ੍ਤਨਃ ਸਹ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਕਾਲੇਨੇਵ ਵਯਸ੍ਤਨੋਃ
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਖੋਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਦੂਧ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਪੀ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਸਭ ਦੀ ਉਮਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਿਨ੍ਵਤੋऽਧਃ ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਯ ਮਾਸ੍ਯਸ੍ਯ ਚਰਣਾਵੁਦਕ੍ । ਅਨੋऽਪਤਦ੍ ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਰੁਦਤਃ ਪ੍ਰਪਦਾਹਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੇਠਾਂ ਲੈਟਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਲੱਤ ਨਾਲ ਰਥ ਦੀ ਪਹੀਏ ਉਲਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਏਕਹਾਯਨ ਆਸੀਨੋ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣੋ ਵਿਹਾਯਸਾ । ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਯਸ੍ਤृਣਾਵਰ੍ਤ ਮਹਨ੍ ਕਣ੍ਠਗ੍ਰਹਾਤੁਰਮ੍
ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਦੈਤਿ ਤ੍ਰਿਣਾਵਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਫੜ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਹੈਯਙ੍ਗਵਸ੍ਤੈਨ੍ਯੇ ਮਾਤ੍ਰਾ ਬਦ੍ਧ ਉਲੂਖਲੇ । ਗਚ੍ਛਨ੍ ਅਰ੍ਜੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਤਾਵਪਾਤਯਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਂ ਨੇ ਮੱਖਣ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਓਲੂਖਾਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦੋ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਨੇ ਸਞ੍ਚਾਰਯਨ੍ ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਸਰਾਮੋ ਬਾਲਕੈਰ੍ਵृਤਃ । ਹਨ੍ਤੁਕਾਮਂ ਬਕਂ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਮੁਖਤੋऽਰਿਮਪਾਟਯਤ੍
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵੱਝਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਬਕਾਸੁਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਬਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।