ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍
ਮਾਤ੍ਰ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸ਼ਮਨੀਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਵਿਤਰਿष੍ਯੇ ਯਯਾ ਚਾਸੌ ਭਯਂ ਚਾਤਿਤਰਿष੍ਯਤਿ
ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਡਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਸਮੁਦਿਤਸ੍ਤੇਨ ਕਪਿਲੇਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਤਂ ਪ੍ਰੀਤੋ ਵਨਮੇਵ ਜਗਾਮ ਹ
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਿਲ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਵਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵ੍ਰਤਂ ਸ ਆਸ੍ਥਿਤੋ ਮੌਨਂ ਆਤ੍ਮੈਕਸ਼ਰਣੋ ਮੁਨਿਃ । ਨਿਃਸਙ੍ਗੋ ਵ੍ਯਚਰਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਂ ਅਨਗ੍ਨਿਰਨਿਕੇਤਨਃ
ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੌਨ ਵਰਤ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਅੱਗ ਰੱਖੀ, ਨਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ।
ਮਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਯੁਞ੍ਜਾਨੋ ਯਤ੍ਤਤ੍ ਸਦਸਤਃ ਪਰਮ੍ । ਗੁਣਾਵਭਾਸੇ ਵਿਗੁਣ ਏਕਭਕ੍ਤ੍ਯਾਨੁਭਾਵਿਤੇ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੇ ਅਸਦਾ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਪਰ ਆਪ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਇਕ-ਚਿੱਤ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿਰਹਙ੍ਕृਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਮਮਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ ਸਮਦृਕ੍ ਸ੍ਵਦृਕ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਧੀਰ੍ਧੀਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੋਰ੍ਮਿਰਿਵੋਦਧਿਃ
ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੈਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ।
ਵਾਸੁਦੇਵੇ ਭਗਵਤਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗਾਤ੍ਮਨਿ । ਪਰੇਣ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਲਬ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਮੁਕ੍ਤਬਨ੍ਧਨਃ
ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾ ਗਿਆ ਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਭਗਵਤ੍ਯਪਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਇਚ੍ਛਾਦ੍ਵੇषਵਿਹੀਨੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਚੇਤਸਾ । ਭਗਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਭਾਗਵਤੀ ਗਤਿਃ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਹ ਭਗਵਤ ਭਕਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਕਿਰੀਟਵਲਯ ਹਾਰਨੂਪੁਰਮੇਖਲਮ੍ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮ ਮਾਲਾਮਣ੍ਯੁਤ੍ਤਮਰ੍ਦ੍ਧਿਮਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਮੋਹਕ ਮਕੁਟ, ਕੰਗਣ, ਹਾਰ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਜੇਬ ਤੇ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸੀ; ਸੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਪਦਮ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਸਿਂਹਸ੍ਕਨ੍ਧਤ੍ਵਿषੋ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਸੌਭਗ ਗ੍ਰੀਵਕੌਸ੍ਤੁਭਮ੍ । ਸ਼੍ਰਿਯਾਨਪਾਯਿਨ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਨਿਕषਾਸ਼੍ਮੋਰਸੋਲ੍ਲਸਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧੇ, ਅਟੱਲ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨਿਕਸ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ।
ਪੂਰਰੇਚਕਸਂਵਿਗ੍ਨ ਵਲਿਵਲ੍ਗੁਦਲੋਦਰਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਸਙ੍ਕ੍ਰਾਮਯਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨਾਭ੍ਯਾਵਰ੍ਤਗਭੀਰਯਾ
ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਯਾਮਸ਼੍ਰੋਣ੍ਯਧਿਰੋਚਿष੍ਣੁ ਦੁਕੂਲਸ੍ਵਰ੍ਣਮੇਖਲਮ੍ । ਸਮਚਾਰ੍ਵਙ੍ਘ੍ਰਿਜਙ੍ਘੋਰੁ ਨਿਮ੍ਨਜਾਨੁਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਕਮਰਾਂ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੰਗਾਂ, ਗੁੱਟਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਮਾਨ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਪਦਾ ਸ਼ਰਤ੍ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਰੋਚਿषਾ ਨਖਦ੍ਯੁਭਿਰ੍ਨੋऽਨ੍ਤਰਘਂ ਵਿਧੁਨ੍ਵਤਾ । ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯ ਸ੍ਵੀਯਮਪਾਸ੍ਤਸਾਧ੍ਵਸਂ ਪਦਂ ਗੁਰੋ ਮਾਰ੍ਗਗੁਰੁਸ੍ਤਮੋਜੁषਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਮਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਨਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅੰਦਰਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ; ਹੇ ਗੁਰੂ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦਿਖਾ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਹਨ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਏਤਦ੍ ਰੂਪਮਨੁਧ੍ਯੇਯਂ ਆਤ੍ਮਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਭੀਪ੍ਸਤਾਮ੍ । ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੋऽਭਯਦਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਨੁਤਿष੍ਠਤਾਮ੍
ਇਹ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਭਕਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤਿਮਤਾ ਲਭ੍ਯੋ ਦੁਰ੍ਲਭਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਸ੍ਵਾਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭਿਮਤ ਏਕਾਨ੍ਤੇਨਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਗਤਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਿਲਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਵੀ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਅਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੱਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਂ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਮਾਰਾਧ੍ਯ ਸਤਾਮਪਿ ਦੁਰਾਪਯਾ । ਏਕਾਨ੍ਤਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੋ ਵਾਞ੍ਛੇਤ੍ ਪਾਦਮੂਲਂ ਵਿਨਾ ਬਹਿਃ
ਜਿਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇਕਾਗਰ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਵਿष੍ਟਮਰਣਂ ਕृਤਾਨ੍ਤੋ ਨਾਭਿਮਨ੍ਯਤੇ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਨ੍ ਵੀਰ੍ਯ ਸ਼ੌਰ੍ਯਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਿਤਭ੍ਰੁਵਾ
ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਭਰੂਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਧੇਨਾਪਿ ਤੁਲਯੇ ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਾਪੁਨਰ੍ਭਵਮ੍ । ਭਗਵਤ੍ ਸਙ੍ਗਿਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਿਮੁਤਾਸ਼ਿषਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਭਗਵਤ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਪਲ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਦਾਤਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ?
ਅਥਾਨਘਾਙ੍ਘ੍ਰੇਸ੍ਤਵ ਕੀਰ੍ਤਿਤੀਰ੍ਥਯੋਃ ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਃਸ੍ਨਾਨਵਿਧੂਤਪਾਪ੍ਮਨਾਮ੍ । ਭੂਤੇष੍ਵਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਸੁਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੀਲਿਨਾਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਙ੍ਗਮੋऽਨੁਗ੍ਰਹ ਏष ਨਸ੍ਤਵ
ਇਸ ਲਈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਿਤਰਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੋਂ-ਬਾਹਰੋਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ—ਇਹੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।
ਨ ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਬਹਿਰਰ੍ਥਵਿਭ੍ਰਮਂ ਤਮੋਗੁਹਾਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੋਗਾਨੁਗृਹੀਤਮਞ੍ਜਸਾ ਮੁਨਿਰ੍ਵਿਚष੍ਟੇ ਨਨੁ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਗਤਿਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਬਾਹਰੀ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਤੀ ਤੇ ਜੋਗ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਮুনি ਤੇਰੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਯਤ੍ਰੇਦਂ ਵ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਵਭਾਤਿ ਯਤ੍ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਆਕਾਸ਼ਮਿਵ ਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸੱਚ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਅਪਕ ਹੈ।
ਯੋ ਮਾਯਯੇਦਂ ਪੁਰੁਰੂਪਯਾਸृਜਦ੍ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਭੂਯਃ ਕ੍ਸ਼ਪਯਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਿਯਃ । ਯਦ੍ਭੇਦਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਦਿਵਾਤ੍ਮਦੁਃਸ੍ਥਯਾ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਭਗਵਨ੍ਪ੍ਰਤੀਮਹਿ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ; ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਸੋਚ ਮਨ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ-ਵਲੋਂ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
ਕ੍ਰਿਯਾਕਲਾਪੈਰਿਦਮੇਵ ਯੋਗਿਨਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਾਧੁ ਯਜਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਭੂਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨ੍ਤਃਕਰਣੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਵੇਦੇ ਚ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਤੇ ਏਵ ਕੋਵਿਦਾਃ
ਯੋਗੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਕਦੀਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦ ਤੇ ਤੰਤਰ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਮੇਕ ਆਦ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਃ ਸੁਪ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਤਯਾ ਰਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਤਮੋ ਵਿਭਿਦ੍ਯਤੇ । ਮਹਾਨਹਂ ਖਂ ਮਰੁਦਗ੍ਨਿਵਾਰ੍ਧਰਾਃ ਸੁਰਰ੍षਯੋ ਭੂਤਗਣਾ ਇਦਂ ਯਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਜ, ਸਤ, ਤੇ ਤਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਹੰਕਾਰ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੇਦਮਨੁਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਪੁਰਮਾਤ੍ਮਾਂਸ਼ਕੇਨ । ਅਥੋ ਵਿਦੁਸ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਸਨ੍ਤਮਨ੍ਤਃ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਹृषੀਕੈਰ੍ਮਧੁ ਸਾਰਘਂ ਯਃ
ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਉਹ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸ ਨੂੰ ਮਾਨਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏष ਲੋਕਾਨਤਿਚਣ੍ਡਵੇਗੋ ਵਿਕਰ੍षਸਿ ਤ੍ਵਂ ਖਲੁ ਕਾਲਯਾਨਃ । ਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤੈਰਨੁਮੇਯਤਤ੍ਤ੍ਵੋ ਘਨਾਵਲੀਰ੍ਵਾਯੁਰਿਵਾਵਿषਹ੍ਯਃ
ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗੱਡੀ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋ; ਭੂਤ-ਤੱਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੋ—ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ।
ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਮੁਚ੍ਚੈਰਿਤਿ ਕृਤ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਲੋਭਂ ਵਿषਯੇषੁ ਲਾਲਸਮ੍ । ਤ੍ਵਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸਹਸਾਭਿਪਦ੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ੁਲ੍ਲੇਲਿਹਾਨੋऽਹਿਰਿਵਾਖੁਮਨ੍ਤਕਃ
ਜਦ ਲੋਕ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਧੇਰੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ, ਸਦਾ ਚੌਕਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਚੁੰਘ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੌਤ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਬ੍ਜਂ ਵਿਜਹਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਯਸ੍ਤੇऽਵਮਾਨਵ੍ਯਯਮਾਨਕੇਤਨਃ । ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਯਾਸ੍ਮਦ੍ਗੁਰੁਰਰ੍ਚਤਿ ਸ੍ਮ ਯਦ੍ ਵਿਨੋਪਪਤ੍ਤਿਂ ਮਨਵਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਚਰਨ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ? ਡਰ ਕਰਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ, ਸਾਡੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗ ਜਾਣ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਅਥ ਤ੍ਵਮਸਿ ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨ੍ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰਭਯਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਅਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਯਾ ਗਤਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੋ; ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਰੁਦਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਪਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਠਿਕਾਣਾ ਹੋ।
ਇਦਂ ਜਪਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਨृਪਨਨ੍ਦਨਾਃ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਨੁਤਿष੍ਠਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤਿ ਅਰ੍ਪਿਤਾਸ਼ਯਾਃ
ਇਹ ਜਪੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੋ, ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਓ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਨੀਅਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ—ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।