( ଵସଂତତିଲକା ) ତତ୍ରୋଦ୍ଵହତ୍ପଶୁପଵଂଶଶିଶୁତ୍ଵନାଟ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଵଯଂ ପରମନନ୍ତ-ମଗାଧବୋଧମ୍ । ଵତ୍ସାନ୍ ସଖୀନିଵ ପୁରା ପରିତୋ ଵିଚିନ୍ଵଦ୍ ଏକଂ ସପାଣିକଵଲଂ ପରମେଷ୍ଠ୍ଯଚଷ୍ଟ
ସେଠାରେ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅନନ୍ତ, ଅପାର ଜ୍ଞାନର ମାଲିକ ପରମେଶ୍ୱର, ଗୋପାଳ ଶିଶୁର ଭୂମିକା ନେଇ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ବଛା ଓ ସାଙ୍ଗମାନେକୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ହାତରେ ମୁଠି ଭାତ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵରେଣ ନିଜଧୋରଣତୋଽଵତୀର୍ଯ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଂ ଵପୁଃ କନକଦଣ୍ଡମିଵାଭିପାତ୍ଯ । ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚତୁର୍ମୁକୁଟ କୋଟିଭିରଙ୍ଘ୍ରିଯୁଗ୍ମଂ ନତ୍ଵା ମୁଦଶ୍ରୁସୁଜଲୈଃ ଅକୃତାଭିଷେକମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଯାନ ରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରିଲେ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଶରୀରକୁ ଛାଡ଼ି ଶିର ତଳେ ତାଙ୍କର ଚରଣ ଛୁଇଁଲେ, ଚାରିଟି ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆନନ୍ଦ ଲୁହରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଉତ୍ଥାଯୋତ୍ଥାଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚିରସ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ପତନ୍ । ଆସ୍ତେ ମହିତ୍ଵଂ ପ୍ରାଗ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ସ୍ମୃତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ
ବ୍ରହ୍ମା ବାରମ୍ବାର ଉଠି ଓ ପଡ଼ି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ସେଠାରେ ବସି, ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ତାଙ୍କର ମହିମାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ମନେପକାଇଲେ।
( ଵଂଶସ୍ଥା ) ଶନୈରଥୋତ୍ଥାଯ ଵିମୃଜ୍ଯ ଲୋଚନେ ମୁକୁନ୍ଦମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିନମ୍ରକନ୍ଧରଃ । କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଶ୍ରଯଵାନ୍ସମାହିତଃ ସଵେପଥୁର୍ଗଦ୍ଗଦଯୈଲତେଲଯା
ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉଠି, ଆଖିରୁ ଲୁହ ମୁଛିଲେ । ଗଳା ନମାଇ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ହାତ ଜୋଡି, ମନରେ ନମ୍ରତା ଓ ଶାନ୍ତି ଭରି, କମ୍ପିତ ଶରୀରରେ, ଲୁହ ଭରା ଗଳାରେ କିଛି କହିଲେ ।
ସୂତ ଉଵାଚ । ସମ୍ପ୍ରସ୍ଥିତେ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ଜିଷ୍ଣୌ ବନ୍ଧୁଦିଦୃକ୍ଷଯା । ଜ୍ଞାତୁଂ ଚ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ — ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନିଜ ପରିଜନମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଓ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଗଲେ—
ଵ୍ଯତୀତାଃ କତିଚିନ୍ମାସାଃ ତଦା ନାଯାତ୍ ତତୋଽର୍ଜୁନଃ । ଦଦର୍ଶ ଘୋରରୂପାଣି ନିମିତ୍ତାନି କୁରୂଦ୍ଵହଃ
କିଛି ମାସ କଟିଗଲା, ତଥାପି ଅର୍ଜୁନ ଫେରିଲେ ନାହିଁ । ତାପରେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଦେଲା ।
କାଲସ୍ଯ ଚ ଗତିଂ ରୌଦ୍ରାଂ ଵିପର୍ଯସ୍ତର୍ତୁଧର୍ମିଣଃ । ପାପୀଯସୀଂ ନୃଣାଂ ଵାର୍ତାଂ କ୍ରୋଧଲୋଭାନୃତାତ୍ମନାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ— ସମୟର ଭୟଙ୍କର ଚଳାଚଳ, ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ଉଲଟିଯିବା, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ରୋଷ, ଲୋଭ ଓ ମିଥ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
ଜିହ୍ମପ୍ରାଯଂ ଵ୍ଯଵହୃତଂ ଶାଠ୍ଯମିଶ୍ରଂ ଚ ସୌହୃଦମ୍ । ପିତୃମାତୃସୁହୃଦ୍ଭ୍ରାତୃ ଦମ୍ପତୀନାଂ ଚ କଲ୍କନମ୍
ଲୋକମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଅଧିକାଂଶ କୁଟିଲ ହୋଇଯାଇଛି, ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚତୁରତାରେ ମିଶିଛି, ବାପା-ମାଆ, ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ ଓ ଦମ୍ପତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
ନିମିତ୍ତାନ୍ଯତ୍ଯରିଷ୍ଟାନି କାଲେ ତୁ ଅନୁଗତେ ନୃଣାମ୍ । ଲୋଭାଦି ଅଧର୍ମପ୍ରକୃତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଵାଚାନୁଜଂ ନୃପଃ
ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମୟ ଗତି ସହିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ରାଜା ଲୋଭ ଓ ଅଧର୍ମର ବୃଦ୍ଧି ଦେଖି ନିଜ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ । ସମ୍ପ୍ରେଷିତୋ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ଜିଷ୍ଣୁର୍ବନ୍ଧୁ ଦିଦୃକ୍ଷଯା । ଜ୍ଞାତୁଂ ଚ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ୟୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ — ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା, ସେ ନିଜ ପରିଜନମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଓ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।
ଗତାଃ ସପ୍ତାଧୁନା ମାସା ଭୀମସେନ ତଵାନୁଜଃ । ନାଯାତି କସ୍ଯ ଵା ହେତୋଃ ନାହଂ ଵେଦେଦମଞ୍ଜସା
ଏବେ ସାତ ମାସ ହେବାକୁ ଚାଲିଛି, ତୁମ ଛୋଟ ଭାଇ ଭୀମସେନ ଫେରିଲେ ନାହିଁ । କାହିଁକି ଏହା ହେଲା, ମୁଁ କିଛି ଜାଣେନି ।
ଅପି ଦେଵର୍ଷିଣାଽଽଦିଷ୍ଟଃ ସ କାଲୋଽଯମୁପସ୍ଥିତଃ । ଯଦାଽଽତ୍ମନୋଽଙ୍ଗମାକ୍ରୀଡଂ ଭଗଵାନ୍ ଉତ୍ସିସୃକ୍ଷତି
ଦେବଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଥିବା ସମୟ କି ଏବେ ଆସିଗଲା? ଯେଉଁବେଳେ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଲୀଳା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?
ଯସ୍ମାନ୍ନଃ ସମ୍ପଦୋ ରାଜ୍ଯଂ ଦାରାଃ ପ୍ରାଣାଃ କୁଲଂ ପ୍ରଜାଃ । ଆସନ୍ ସପତ୍ନଵିଜଯୋ ଲୋକାଶ୍ଚ ଯଦନୁଗ୍ରହାତ୍
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଧନ, ରାଜ୍ୟ, ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, ପ୍ରାଣ, ପରିବାର, ପ୍ରଜା, ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟ ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଲାଭ କରିଥିଲୁ ।
ପଶ୍ଯୋତ୍ପାତାନ୍ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଭୌମାନ୍ ସଦୈହିକାନ୍ । ଦାରୁଣାନ୍ଶଂସତୋଽଦୂରାଦ୍ ଭଯଂ ନୋ ବୁଦ୍ଧିମୋହନମ୍
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖ, ଦିବ୍ୟ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦେହରେ — ଏମିତି ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଓ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ, ଆମକୁ ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭରିଦେଉଛି ।
ଊର୍ଵକ୍ଷିବାହଵୋ ମହ୍ଯଂ ସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଵେପଥୁଶ୍ଚାପି ହୃଦଯେ ଆରାତ୍ ଦାସ୍ଯନ୍ତି ଵିପ୍ରିଯମ୍
ମୋ ଉରୁ, ଆଖି ଓ ବାହୁ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିଯାଉଛି, ହୃଦୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି; ନିଶ୍ଚୟ କିଛି ଅଶୁଭ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି ।
ଶିଵୈଷୋଦ୍ଯନ୍ତଂ ଆଦିତ୍ଯଂ ଅଭିରୌତି ଅନଲାନନା । ମାମଙ୍ଗ ସାରମେଯୋଽଯଂ ଅଭିରେଭତ୍ଯଭୀରୁଵତ୍
ଅଗ୍ନିମୁଖୀ ମହିଳା ଶିଆଳ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି କୁହୁଁ କରୁଛି; ହେ ପ୍ରିୟ, ଏହି କୁକୁର ମୋତେ ଭୟଭୀତ ମାନେ ଭାବରେ ଭଉଁ କରୁଛି ।
ଶସ୍ତାଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ମାଂ ସଵ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ପଶଵୋଽପରେ । ଵାହାଂଶ୍ଚ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଲକ୍ଷଯେ ରୁଦତୋ ମମ
ପଶୁମାନେ ମୋ ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମୋ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ରୁହୁଛନ୍ତି ଦେଖୁଛି ।
ମୃତ୍ଯୁଦୂତଃ କପୋତୋଽଯଂ ଉଲୂକଃ କମ୍ପଯନ୍ ମନଃ । ପ୍ରତ୍ଯୁଲୂକଶ୍ଚ କୁହ୍ଵାନୈଃ ଅନିଦ୍ରୌ ଶୂନ୍ଯମିଚ୍ଛତଃ
ଏହି ପାଉଁଖି — ମୃତ୍ୟୁର ଦୂତ, ଏବଂ ଉଲୁକ — ମୋ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରୁଛି; ରାତିରେ ଉଲୁକ ଚିତ୍କାର କରୁଛି, ଏହା ନିଦ୍ରାହୀନତା ଓ ଶୂନ୍ୟତାର ସୂଚନା ।
ଧୂମ୍ରା ଦିଶଃ ପରିଧଯଃ କମ୍ପତେ ଭୂଃ ସହାଦ୍ରିଭିଃ । ନିର୍ଘାତଶ୍ଚ ମହାଂସ୍ତାତ ସାକଂ ଚ ସ୍ତନଯିତ୍ନୁଭିଃ
ଦିଗବଳୟ ଧୂଆଁରେ ଢାକିଯାଇଛି, ପାହାଡ଼ ସହିତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଛି, ହେ ପ୍ରିୟ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ ସହିତ ବିଜୁଳି ଚମକୁଛି ।
ଵାଯୁର୍ଵାତି ଖରସ୍ପର୍ଶୋ ରଜସା ଵିସୃଜଂସ୍ତମଃ । ଅସୃଗ୍ ଵର୍ଷନ୍ତି ଜଲଦା ବୀଭତ୍ସଂ ଇଵ ସର୍ଵତଃ
ପବନ ତୀବ୍ର ଓ କଠିନ ହୋଇ ବହୁଛି, ଧୂଳି ଓ ଅନ୍ଧାର ଛଡ଼ାଉଛି; ମେଘମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ରକ୍ତ ବର୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ।
ସୂର୍ଯଂ ହତପ୍ରଭଂ ପଶ୍ଯ ଗ୍ରହମର୍ଦଂ ମିଥୋ ଦିଵି । ସସଙ୍କୁଲୈର୍ଭୂତଗଣୈଃ ଜ୍ଵଲିତେ ଇଵ ରୋଦସୀ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ମ୍ଲାନ ହୋଇଯାଇଛି, ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଛନ୍ତି; ଦୁଇ ଦିଗ ଅଜଣା ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ ଭରିଯାଇଛି, ଆକାଶ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଛି ।
ନଦ୍ଯୋ ନଦାଶ୍ଚ କ୍ଷୁଭିତାଃ ସରାଂସି ଚ ମନାଂସି ଚ । ନ ଜ୍ଵଲତ୍ଯଗ୍ନିରାଜ୍ଯେନ କାଲୋଽଯଂ କିଂ ଵିଧାସ୍ଯତି
ନଦୀ ଓ ନଦୀକୁଳ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଯାଇଛି, ଝିଲିକ ଓ ମନମନ୍ତିରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଉଛି। ଘିଅ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଭଲରେ ଜଳୁନାହିଁ। ଏହି ସମୟ କଣ ନେଇଆସିବ କି ଜଣେଇପାରିବି?
ନ ପିବନ୍ତି ସ୍ତନଂ ଵତ୍ସା ନ ଦୁହ୍ଯନ୍ତି ଚ ମାତରଃ । ରୁଦନ୍ତ୍ଯଶ୍ରୁମୁଖା ଗାଵୋ ନ ହୃଷ୍ଯନ୍ତି ଋଷଭା ଵ୍ରଜେ
ବଛାମାନେ ମାଆ ଦୁଧ ଚୁଷୁନାହାନ୍ତି, ଗାଁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଗାଁମାନେ ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ଓ ଝିଅ ଗୋଡ଼ାମାନେ ଖୁସି ହେଉନାହାନ୍ତି।
ଦୈଵତାନି ରୁଦନ୍ତୀଵ ସ୍ଵିଦ୍ଯନ୍ତି ହ୍ଯୁଚ୍ଚଲନ୍ତି ଚ । ଇମେ ଜନପଦା ଗ୍ରାମାଃ ପୁରୋଦ୍ଯାନାକରାଶ୍ରମାଃ । ଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ରିଯୋ ନିରାନନ୍ଦାଃ କିମଘଂ ଦର୍ଶଯନ୍ତି ନଃ
ଦେବତାମାନେ ମନେହେଉଛି କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ଘମୁଛନ୍ତି ଓ କମ୍ପିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରାମ, ସହର, ବଗିଚା, ଝିଲିକ ଓ ଆଶ୍ରମମାନେ ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଓ ଆନନ୍ଦ ହରାଇଦେଇଛନ୍ତି। କଣ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି ଆମ ପାଖରେ?
ମନ୍ଯ ଏତୈର୍ମହୋତ୍ପାତୈଃ ନୂନଂ ଭଗଵତଃ ପଦୈଃ । ଅନନ୍ଯପୁରୁଷଶ୍ରୀଭିଃ ହୀନା ଭୂର୍ହତସୌଭଗା
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ବଡ଼ ବଡ଼ ଅପଶକୁନର ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଭୂମି ଭଗବାନଙ୍କର ପଦ ଓ ତାଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ହରାଇ ଦେଇଛି, ଏବଂ ତାହାର ସମୃଦ୍ଧି ହରାଇଯାଇଛି।
ଇତି ଚିନ୍ତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟାରିଷ୍ଟେନ ଚେତସା । ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗମଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯଦୁପୁର୍ଯାଃ କପିଧ୍ଵଜଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅପଶକୁନ ଦେଖି ଚିତ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦୁପୁରରୁ ବାନରଧ୍ୱଜ ଫେରିଆସିଲେ।
ତଂ ପାଦଯୋଃ ନିପତିତଂ ଅଯଥାପୂର୍ଵମାତୁରମ୍ । ଅଧୋଵଦନଂ ଅବ୍ବିନ୍ଦୂନ୍ ସୃଜନ୍ତଂ ନଯନାବ୍ଜଯୋଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଦ ତଳେ ପଡ଼ିଥିବା, ପୂର୍ବପରି ନୁହେଁ, ଦୁଃଖିତ, ମୁହଁ ନମାଇଥିବା, ଚକ୍ଷୁର ପଦ୍ମରୁ ଅଶ୍ରୁ ବୁନ୍ଦ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଵିଲୋକ୍ଯ ଉଦ୍ଵିଗ୍ନହୃଦଯୋ ଵିଚ୍ଛାଯଂ ଅନୁଜଂ ନୃପଃ । ପୃଚ୍ଛତି ସ୍ମ ସୁହୃତ୍ ମଧ୍ଯେ ସଂସ୍ମରନ୍ ନାରଦେରିତମ୍
ଭାଇଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟ ଓ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଦେଖି, ରାଜା ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଚାରିଲେ, ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ । କଚ୍ଚିଦାନର୍ତପୁର୍ଯାଂ ନଃ ସ୍ଵଜନାଃ ସୁଖମାସତେ । ମଧୁଭୋଜଦଶାର୍ହାର୍ହ ସାତ୍ଵତାନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣଯଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ଆମେ ଯେଉଁ ଅନର୍ତ୍ତପୁରରେ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁ, ଭୋଜ, ଦଶାର୍ହ, ଆହୁକ, ସାତ୍ୱତ, ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସୁଖରେ ଅଛନ୍ତି କି?
ଶୂରୋ ମାତାମହଃ କଚ୍ଚିତ୍ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯାସ୍ତେ ଵାଥ ମାରିଷଃ । ମାତୁଲଃ ସାନୁଜଃ କଚ୍ଚିତ୍ କୁଶଲ୍ଯାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ
ଶୂର, ଆମ ମାମାଘରର ବଡ଼, ସେ ଓ ତାଙ୍କର ଜଣେଇ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି? ଆମ ମାମା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ନିରାପଦ ଅଛନ୍ତି କି—ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି?