ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ନ ଯଦ୍ଵଚଶ୍ଚିତ୍ରପଦଂ ହରେର୍ଯଶୋ ଜଗତ୍ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ରଗୃଣୀତ କର୍ହିଚିତ୍ । ତଦ୍ ଧ୍ଵାଙ୍‌କ୍ଷତୀର୍ଥଂ ନ ତୁ ହଂସସେଵିତଂ ଯତ୍ରାଚ୍ଯୁତସ୍ତତ୍ର ହି ସାଧଵୋଽମଲାଃ

ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚ ଭାଷା କିମ୍ବା ଶବ୍ଦ ହରିଙ୍କର ଯଶ, ଯାହା ସଂସାରକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଉଚ୍ଚାରଣ କରେନାହିଁ, ସେଉଁଠି ତାହା କାଉଁଠି ପାନିଘାଟି ପରି, ହଂସମାନେ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ତଦ୍ଵାଗ୍ଵିସର୍ଗୋ ଜନତାଘସଂପ୍ଲଵୋ ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକମବଦ୍ଧଵତ୍ଯପି । ନାମାନ୍ଯନନ୍ତସ୍ଯ ଯଶୋଽଙ୍‌କିତାନି ଯତ୍ ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ଗୃଣନ୍ତି ସାଧଵଃ

ଯେଉଁ କବିତା କିମ୍ବା ଶବ୍ଦର ରଚନା, ଯଦିଓ ଛନ୍ଦରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଯେଉଁଠି ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ନାମ ଓ ଯଶ ଅନ୍କିତ ଅଛି, ସେ ଲୋକଙ୍କର ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ସାଧୁମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି ।

ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯମପ୍ଯଚ୍ଯୁତ ଭାଵଵର୍ଜିତଂ ନ ଶୋଭତେ ଜ୍ଞାନମଲଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ । କୁତଃ ପୁନଃ ଶଶ୍ଵଦଭଦ୍ରମୀଶ୍ଵରେ ନ ହ୍ଯର୍ପିତଂ କର୍ମ ଯଦପ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ବିନା ନିଷ୍କାମ କର୍ମ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହେଲେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କେବେ ଶାଶ୍ୱତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇପାରେନି ।

ଯଶଃଶ୍ରିଯାମେଵ ପରିଶ୍ରମଃ ପରୋ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରତପଃଶ୍ରୁତାଦିଷୁ । ଅଵିସ୍ମୃତିଃ ଶ୍ରୀଧରପାଦପଦ୍ମଯୋଃ ଗୁଣାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣାଦରାଦିଭିର୍ହରେଃ

ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ, ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ, କିମ୍ବା ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀ ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଅବିସ୍ମୃତି ରହିଥାଏ, ଯାହା ହରିଙ୍କର ଗୁଣ ଶୁଣିବା, କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଓ ଆଦର ସହିତ ହୁଏ ।

(ମିଶ୍ର-୧୧,୧୨) ଅଵିସ୍ମୃତିଃ କୃଷ୍ଣପଦାରଵିନ୍ଦଯୋଃ କ୍ଷିଣୋତ୍ଯଭଦ୍ରାଣି ଚ ଶଂ ତନୋତି ଚ । ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିଂ ପରମାତ୍ମଭକ୍ତିଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାନଵିରାଗଯୁକ୍ତମ୍

କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦାରବିନ୍ଦର ଅବିସ୍ମୃତି ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରେ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ପରମାତ୍ମା ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭୂତି ଓ ବିରାଗ୍ୟ ସହିତ ଦେଇଥାଏ ।

(ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ଯୂଯଂ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯା ବତ ଭୂରିଭାଗା ଯଚ୍ଛଶ୍ଵଦାତ୍ମନ୍ଯଖିଲାତ୍ମଭୂତମ୍ । ନାରାଯଣଂ ଦେଵମଦେଵମୀଶଂ ଅଜସ୍ରଭାଵା ଭଜତାଵିଵେଶ୍ଯ

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣମାନେ ବହୁତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଆପଣମାନେ ସଦା ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରି ଭଜନ କରୁଛନ୍ତି ।

(ମିଶ୍ର-୧୧,୧୨) ଅହଂ ଚ ସଂସ୍ମାରିତ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା ମେ ପରମର୍ଷିଵକ୍ତ୍ରାତ୍ । ପ୍ରାଯୋପଵେଶେ ନୃପତେଃ ପରୀକ୍ଷିତଃ ସଦସ୍ଯୃଷୀଣାଂ ମହତାଂ ଚ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତାମ୍

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ପୁନି ସ୍ମରଣ କରିଛି, ଯାହାକି ପୁରୁଣାକାଳରେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଉପବାସ କରୁଥିଲେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରାଃ କଥନୀଯୋରୁକର୍ମଣଃ । ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏପରି ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବଙ୍କର ମହିମା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଆପଣମାନେଠାରେ କହିସାରିଛି ।

ଯ ଏତତ୍ଶ୍ରାଵଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଯାମକ୍ଷଣମନନ୍ଯଧୀଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ ଯୋଽନୁଶ୍ରୃଣୁଯାତ୍ ପୁନାତ୍ଯାତ୍ମାନମେଵ ସଃ

ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ୟ ଚିତ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରେ ।

ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମେକାଦଶ୍ଯାଂ ଵା ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ନାଯୁଷ୍ଯଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ପଠତ୍ଯନଶ୍ନନ୍ ପ୍ରଯତଃ ତତୋ ଭଵତ୍ଯପାତକୀ

ଏହି କଥାକୁ ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ; ଏହାକୁ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ସହିତ ପଢ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ପୁଷ୍କରେ ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ଯତାତ୍ମଵାନ୍ । ଉପୋଷ୍ଯ ସଂହିତାମେତାଂ ପଠିତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାତ୍

ଯେଉଁଠି ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା କିମ୍ବା ଦ୍ୱାରକାରେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି ଉପବାସ ରହି, ଏହି ସଂହିତା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଦେଵତା ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାଃ ପିତରୋ ମନଵୋ ନୃପାଃ । ଯଚ୍ଛନ୍ତି କାମାନ୍ ଗୃଣତଃ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତୋ ଯସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍

ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇଲେ କିମ୍ବା ଶୁଣିଲେ, ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ ଓ ରାଜାମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ଦ୍ଵିଜୋଽଧୀତ୍ଯାନୁଵିନ୍ଦତେ । ମଧୁକୁଲ୍ଯା ଘୃତକୁଲ୍ଯାଃ ପଯଃକୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ତତ୍ଫଲମ୍

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ଦୁଧର ଧାରା ପରି ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

ପୁରାଣସଂହିତାଂ ଏତାଂ ଅଧୀତ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଦ୍ଵିଜଃ । ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଗଵତା ଯତ୍ତୁ ତତ୍ପଦଂ ପରମଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଏହି ପୁରାଣ ସଂହିତାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଭୁଂକର କହିଥିବା ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଵିପ୍ରୋଽଧୀତ୍ଯାପ୍ନୁଯାତ୍ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ରାଜନ୍ଯୋଦଧିମେଖଲାମ୍ । ଵୈଶ୍ଯୋ ନିଧିପତିତ୍ଵଂ ଚ ଶୂଦ୍ରଃ ଶୁଧ୍ଯେତ ପାତକାତ୍

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନ ପାଆନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୁଦ୍ର ସମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ଧନର ମାଲିକ ହୁଅନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।

(unknown) କଲିମଲସଂହତିକାଲନୋଽଖିଲେଶୋ ହରିରିତରତ୍ର ନ ଗୀଯତେ ହ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍ । ଇହ ତୁ ପୁନର୍ଭଗଵାନଶେଷମୂର୍ତିଃ ପରିପଠିତୋଽନୁପଦଂ କଥାପ୍ରସଙ୍‌ଗୈଃ

ଅନ୍ୟଠାରେ କଳିର ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦହିଦେଇଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଗାଇଯାଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସେ ଅନନ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ, କଥାର ଅବସରରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ।

(ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରା) ତମହମଜମନନ୍ତମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦୁଦଯସ୍ଥିତିସଂଯମାତ୍ମଶକ୍ତିମ୍ । ଦ୍ଯୁପତିଭିରଜଶକ୍ରଶଙ୍‌କରାଦ୍ଯୈଃ ଦୁରଵସିତସ୍ତଵମଚ୍ଯୁତଂ ନତୋଽସ୍ମି

ମୁଁ ଅଜନ୍ମା, ଅନନ୍ତ, ସ୍ୱରୂପତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ଲୟ କରେ, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ତୁତିକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବୁଝିପାରନାହାନ୍ତି, ସେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଉପଚିତନଵଶକ୍ତିଭିଃ ସ୍ଵ ଆତ୍ମନି ଉପରଚିତସ୍ଥିରଜଙ୍‌ଗମାଲଯାଯ । ଭଗଵତ ଉପଲବ୍ଧିମାତ୍ରଧାମ୍ନେ ସୁରଋଷଭାଯ ନମଃ ସନାତନାଯ

ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚଳ-ଅଚଳ ଜଗତକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଧାମ କେବଳ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି, ସେ ସନାତନ ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

(ମାଲିନୀ) ସ୍ଵସୁଖନିଭୃତଚେତାସ୍ତଦ୍ଵ୍ଯୁଦସ୍ତାନ୍ଯଭାଵୋଽପି ଅଜିତରୁଚିରଲୀଲାକୃଷ୍ଟସାରସ୍ତଦୀଯମ୍ । ଵ୍ଯତନୁତ କୃପଯା ଯଃ ତତ୍ତ୍ଵଦୀପଂ ପୁରାଣଂ ତମଖିଲଵୃଜିନଘ୍ନଂ ଵ୍ଯାସସୂନୁଂ ନତୋଽସ୍ମି

ଯିଏ ନିଜ ସୁଖରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଭାବକୁ ଛାଡ଼ି, ଅଜୟ ଭଗବାନଙ୍କର ମଧୁର ଲୀଳାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ, ଓ କୃପାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ, ସତ୍ୟର ଦୀପ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ସେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ସୂତ ଉଵାଚ । ଵିଦୁରସ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଯାଂ ମୈତ୍ରେଯାଦାତ୍ମନୋ ଗତିମ୍ । ଜ୍ଞାତ୍ଵାଗାt ହାସ୍ତିନପୁରଂ ତଯାଵାପ୍ତଵିଵିତ୍ସିତଃ

ସୂତ କହିଲେ: ବିଦୁର, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କଠାରୁ ଆତ୍ମାର ଗତି ବୁଝି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଫେରିଲେ।

ଯାଵତଃ କୃତଵାନ୍ ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ କ୍ଷତ୍ତା କୌଷାରଵାଗ୍ରତଃ । ଜାତୈକଭକ୍ତିଃ ଗୋଵିନ୍ଦେ ତେଭ୍ଯଶ୍ଚୋପରରାମ ହ

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦୁର କୌଷାରବ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଥିଲେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ପରେ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ବନ୍ଦ କଲେ।

ତଂ ବନ୍ଧୁମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମପୁତ୍ରଃ ସହାନୁଜଃ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଯୁଯୁତ୍ସୁଶ୍ଚ ସୂତଃ ଶାରଦ୍ଵତଃ ପୃଥା

ସେ ବନ୍ଧୁ ବିଦୁର ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ସୂତ, କୃପ ଓ ପୃଥା,

ଗାନ୍ଧାରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସୁଭଦ୍ରା ଚୋତ୍ତରା କୃପୀ । ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ଜାମଯଃ ପାଣ୍ଡୋଃ ଜ୍ଞାତଯଃ ସସୁତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ଗାନ୍ଧାରୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୁଭଦ୍ରା, ଉତ୍ତରା, କୃପୀ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଜଣାନୀମାନେ, ସହ ସନ୍ତାନ ଓ ଜନାନୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ,

ପ୍ରତ୍ଯୁଜ୍ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ପ୍ରାଣଂ ତନ୍ଵ ଇଵାଗତମ୍ । ଅଭିସଙ୍‌ଗମ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ ପରିଷ୍ଵଙ୍‌ଗାଭିଵାଦନୈଃ

ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠି, ମନେ ମନେ ଜଣେ ପ୍ରିୟଜନ ଫେରିଥିବା ପରି, ଯଥାଯଥିତ ଭାବେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ନମସ୍କାର କଲେ।

ମୁମୁଚୁଃ ପ୍ରେମବାଷ୍ପୌଘଂ ଵିରହୌତ୍କଣ୍ଠ୍ଯ କାତରାଃ । ରାଜା ତମର୍ହଯାଂ ଚକ୍ରେ କୃତାସନ ପରିଗ୍ରହମ୍

ବିରହ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଭରିଯାଇ, ସେମାନେ ପ୍ରେମର ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଆସନ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କଲେ।

ତଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଆସୀନଂ ସୁଖମାସନେ । ପ୍ରଶ୍ରଯାଵନତୋ ରାଜା ପ୍ରାହ ତେଷାଂ ଚ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତାମ୍

ସେ ଭୋଜନ କରି, ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ସୁଖରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାବେଳେ, ରାଜା ନମ୍ରତା ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ କହିଲେ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ । ଅପି ସ୍ମରଥ ନୋ ଯୁଷ୍ମତ୍ ପକ୍ଷଚ୍ଛାଯାସମେଧିତାନ୍ । ଵିପଦ୍ଗଣାଦ୍ ଵିଷାଗ୍ନ୍ଯାଦେଃ ମୋଚିତା ଯତ୍ସମାତୃକାଃ

ୟୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ଆପଣ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି କି? ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଛାୟା ତଳେ ବଢ଼ିଥିଲୁ, ଓ ଆମ ମା ସହ ଅନେକ ବିପଦ, ବିଷ, ଅଗ୍ନି ଆଦିରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲୁ।

କଯା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ଵର୍ତିତଂ ଵଃ ଚରଦ୍‌ଭିଃ କ୍ଷିତିମଣ୍ଡଲମ୍ । ତୀର୍ଥାନି କ୍ଷେତ୍ରମୁଖ୍ଯାନି ସେଵିତାନୀହ ଭୂତଲେ

ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବା ସମୟରେ କେମିତି ଜୀବିକା ଚାଲାଇଲେ? ଏଠାର ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି କି?

ଭଵଦ୍ଵିଧା ଭାଗଵତାଃ ତୀର୍ଥଭୂତାଃ ସ୍ଵଯଂ ଵିଭୋ । ତୀର୍ଥୀକୁର୍ଵନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ଵାନ୍ତଃସ୍ଥେନ ଗଦାଭୃତା

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ପରି ଭକ୍ତମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ସମାନ। ସେମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ, ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତି, ସେଠିକୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରିଦିଅନ୍ତି।