ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀସୂତ ଉଵାଚ । ( ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା ) ଇତ୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜା ଯାଦଵଦେଵଦତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵରାତୁଶ୍ଚରିତଂ ଵିଚିତ୍ରମ୍ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭୂଯୋଽପି ତଦେଵ ପୁଣ୍ଯଂ ଵୈଯାସକିଂ ଯନ୍ନିଗୃହୀତଚେତାଃ

ଶୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଏପରିଭାବେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ମନ ଏହି ପୁଣ୍ୟ କଥାରେ ଲଗାଇ, ପୁନିଥରେ ବ୍ୟାସପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ । ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ବ୍ରହ୍ମନ୍ କାଲାନ୍ତରକୃତଂ ତତ୍କାଲୀନଂ କଥଂ ଭଵେତ୍ । ଯତ୍କୌମାରେ ହରିକୃତଂ ଜଗୁଃ ପୌଗଣ୍ଡକେଽର୍ଭକାଃ

ରାଜା ପଚାରିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯାହା କାଳ ଭିନ୍ନରେ ହୋଇଥିଲା, ହରିଙ୍କ ଶିଶୁବେଳର କାର୍ଯ୍ୟ, ସେହି କଥା କିପରି ପୌଗଣ୍ଡ ଅବସ୍ଥାରେ ଛୁଆମାନେ ଗାଇଥିଲେ?

ତଦ୍ ବ୍ରୂହି ମେ ମହାଯୋଗିନ୍ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ଗୁରୋ । ନୂନମେତଦ୍ଧରେରେଵ ମାଯା ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା

ହେ ମହାଯୋଗୀ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ । ନିଶ୍ଚୟ, ଏହା ହରିଙ୍କର ମାୟା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ ।

ଵଯଂ ଧନ୍ଯତମା ଲୋକେ ଗୁରୋଽପି କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧଵଃ । ଯତ୍ ପିବାମୋ ମୁହୁସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ପୁଣ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣକଥାମୃତମ୍

ହେ ଗୁରୁଦେବ, ଆମେ ଏହି ସଂସାରରେ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ, ଯଦିଓ ଆମେ କେବଳ ନାମମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ; କାରଣ, ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ସଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥାମୃତ ପାନ କରୁଛୁ ।

ଶ୍ରୀସୂତ ଉଵାଚ । ( ଇଂଦ୍ରଵଂଶା ) ଇତ୍ଥଂ ସ୍ମ ପୃଷ୍ଟଃ ସ ତୁ ବାଦରାଯଣିଃ ତତ୍ସ୍ମାରିତାନନ୍ତହୃତାଖିଲେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ ପୁନର୍ଲବ୍ଧବହିର୍ଦୃଶିଃ ଶନୈଃ ପ୍ରତ୍ଯାହ ତଂ ଭାଗଵତୋତ୍ତମୋତ୍ତମ

ଶ୍ରୀ ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିବା ପରେ, ବାଦରାୟଣଙ୍କ ପୁଅ ଯିଏ ଅନନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ମନେପକାଇଲେ; ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ପୁନି ପାଇ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।

ଇତି ଚୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହଂ ଇହାସ୍ମି ଵଃ । ଲୀଲାଵତାରକର୍ମାଣି କୀର୍ତିତାନୀହ ସର୍ଵଶଃ

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଲୀଳା ଅବତାର ଓ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିସାରିଛି ।

ପତିତଃ ସ୍ଖଲିତଶ୍ଚାର୍ତଃ କ୍ଷୁତ୍ତ୍ଵା ଵା ଵିଵଶୋ ବ୍ରୁଵନ୍ । ହରଯେ ନମ ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକାତ୍

ଯେଉଁଠି ଲୋକ ତଳିପଡ଼ିଛି, ଠୋକର ଖାଇଛି, ଦୁଃଖିତ, କିମ୍ବା ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ, ଯେଉଁଠି ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ 'ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ।

(ଉପେଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ସଙ୍‌କୀର୍ତ୍ଯମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ଅନନ୍ତଃ ଶ୍ରୁତାନୁଭାଵୋ ଵ୍ଯସନଂ ହି ପୁଂସାମ୍ । ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଵିଧୁନୋତ୍ଯଶେଷଂ ଯଥା ତମୋଽର୍କୋଽଭ୍ରମିଵାତିଵାତଃ

ଯେତେବେଳେ ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗାଇଯାଏ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ସେ ଲୋକଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଯେପରି ରବି ଓ ତୀବ୍ର ପବନ ଅନ୍ଧକାର ଓ ମେଘକୁ ହଟାଏ ।

(ମିଶ୍ର-୧୨) ମୃଷା ଗିରସ୍ତା ହ୍ଯସତୀରସତ୍କଥା ନ କଥ୍ଯତେ ଯଦ୍‌ଭଗଵାନଧୋକ୍ଷଜଃ । ତଦେଵ ସତ୍ଯଂ ତଦୁହୈଵ ମଙ୍‌ଗଲଂ ତଦେଵ ପୁଣ୍ଯଂ ଭଗଵଦ୍‌ଗୁଣୋଦଯମ୍

ଯେଉଁ କଥାରେ ପ୍ରଭୁ ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଶବ୍ଦ ଓ କଥା ସବୁ ଅସାର ଓ ମିଥ୍ୟା; କେବଳ ସେଇ କଥା ସତ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଗୁଣ ଉଦୟ ହୁଏ ।

ତଦେଵ ରମ୍ଯଂ ରୁଚିରଂ ନଵଂ ନଵଂ ତଦେଵ ଶଶ୍ଵନ୍ମନସୋ ମହୋତ୍ସଵମ୍ । ତଦେଵ ଶୋକାର୍ଣଵଶୋଷଣଂ ନୃଣାଂ ଯଦୁତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକଯଶୋଽନୁଗୀଯତେ

କେବଳ ସେଇ କଥା ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଆକର୍ଷକ, ସଦା ନୂତନ ଓ ତରୁଣ; କେବଳ ସେଇ କଥା ମନର ଅବିରତ ଉତ୍ସବ; କେବଳ ସେଇ କଥା ଲୋକଙ୍କର ଶୋକ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରେ—ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଯଶ ଗାଯାଏ ।

ନ ଯଦ୍ଵଚଶ୍ଚିତ୍ରପଦଂ ହରେର୍ଯଶୋ ଜଗତ୍ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ରଗୃଣୀତ କର୍ହିଚିତ୍ । ତଦ୍ ଧ୍ଵାଙ୍‌କ୍ଷତୀର୍ଥଂ ନ ତୁ ହଂସସେଵିତଂ ଯତ୍ରାଚ୍ଯୁତସ୍ତତ୍ର ହି ସାଧଵୋଽମଲାଃ

ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚ ଭାଷା କିମ୍ବା ଶବ୍ଦ ହରିଙ୍କର ଯଶ, ଯାହା ସଂସାରକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଉଚ୍ଚାରଣ କରେନାହିଁ, ସେଉଁଠି ତାହା କାଉଁଠି ପାନିଘାଟି ପରି, ହଂସମାନେ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ତଦ୍ଵାଗ୍ଵିସର୍ଗୋ ଜନତାଘସଂପ୍ଲଵୋ ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକମବଦ୍ଧଵତ୍ଯପି । ନାମାନ୍ଯନନ୍ତସ୍ଯ ଯଶୋଽଙ୍‌କିତାନି ଯତ୍ ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ଗୃଣନ୍ତି ସାଧଵଃ

ଯେଉଁ କବିତା କିମ୍ବା ଶବ୍ଦର ରଚନା, ଯଦିଓ ଛନ୍ଦରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଯେଉଁଠି ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ନାମ ଓ ଯଶ ଅନ୍କିତ ଅଛି, ସେ ଲୋକଙ୍କର ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ସାଧୁମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି ।

ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯମପ୍ଯଚ୍ଯୁତ ଭାଵଵର୍ଜିତଂ ନ ଶୋଭତେ ଜ୍ଞାନମଲଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ । କୁତଃ ପୁନଃ ଶଶ୍ଵଦଭଦ୍ରମୀଶ୍ଵରେ ନ ହ୍ଯର୍ପିତଂ କର୍ମ ଯଦପ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ବିନା ନିଷ୍କାମ କର୍ମ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହେଲେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କେବେ ଶାଶ୍ୱତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇପାରେନି ।

ଯଶଃଶ୍ରିଯାମେଵ ପରିଶ୍ରମଃ ପରୋ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରତପଃଶ୍ରୁତାଦିଷୁ । ଅଵିସ୍ମୃତିଃ ଶ୍ରୀଧରପାଦପଦ୍ମଯୋଃ ଗୁଣାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣାଦରାଦିଭିର୍ହରେଃ

ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ, ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ, କିମ୍ବା ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀ ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଅବିସ୍ମୃତି ରହିଥାଏ, ଯାହା ହରିଙ୍କର ଗୁଣ ଶୁଣିବା, କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଓ ଆଦର ସହିତ ହୁଏ ।

(ମିଶ୍ର-୧୧,୧୨) ଅଵିସ୍ମୃତିଃ କୃଷ୍ଣପଦାରଵିନ୍ଦଯୋଃ କ୍ଷିଣୋତ୍ଯଭଦ୍ରାଣି ଚ ଶଂ ତନୋତି ଚ । ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିଂ ପରମାତ୍ମଭକ୍ତିଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାନଵିରାଗଯୁକ୍ତମ୍

କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦାରବିନ୍ଦର ଅବିସ୍ମୃତି ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରେ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହା ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ପରମାତ୍ମା ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭୂତି ଓ ବିରାଗ୍ୟ ସହିତ ଦେଇଥାଏ ।

(ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ଯୂଯଂ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯା ବତ ଭୂରିଭାଗା ଯଚ୍ଛଶ୍ଵଦାତ୍ମନ୍ଯଖିଲାତ୍ମଭୂତମ୍ । ନାରାଯଣଂ ଦେଵମଦେଵମୀଶଂ ଅଜସ୍ରଭାଵା ଭଜତାଵିଵେଶ୍ଯ

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣମାନେ ବହୁତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଆପଣମାନେ ସଦା ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରି ଭଜନ କରୁଛନ୍ତି ।

(ମିଶ୍ର-୧୧,୧୨) ଅହଂ ଚ ସଂସ୍ମାରିତ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା ମେ ପରମର୍ଷିଵକ୍ତ୍ରାତ୍ । ପ୍ରାଯୋପଵେଶେ ନୃପତେଃ ପରୀକ୍ଷିତଃ ସଦସ୍ଯୃଷୀଣାଂ ମହତାଂ ଚ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତାମ୍

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ପୁନି ସ୍ମରଣ କରିଛି, ଯାହାକି ପୁରୁଣାକାଳରେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଉପବାସ କରୁଥିଲେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରାଃ କଥନୀଯୋରୁକର୍ମଣଃ । ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏପରି ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବଙ୍କର ମହିମା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଆପଣମାନେଠାରେ କହିସାରିଛି ।

ଯ ଏତତ୍ଶ୍ରାଵଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଯାମକ୍ଷଣମନନ୍ଯଧୀଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ ଯୋଽନୁଶ୍ରୃଣୁଯାତ୍ ପୁନାତ୍ଯାତ୍ମାନମେଵ ସଃ

ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ୟ ଚିତ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରେ ।

ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମେକାଦଶ୍ଯାଂ ଵା ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ନାଯୁଷ୍ଯଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ପଠତ୍ଯନଶ୍ନନ୍ ପ୍ରଯତଃ ତତୋ ଭଵତ୍ଯପାତକୀ

ଏହି କଥାକୁ ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ; ଏହାକୁ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ସହିତ ପଢ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ପୁଷ୍କରେ ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ଯତାତ୍ମଵାନ୍ । ଉପୋଷ୍ଯ ସଂହିତାମେତାଂ ପଠିତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାତ୍

ଯେଉଁଠି ପୁଷ୍କର, ମଥୁରା କିମ୍ବା ଦ୍ୱାରକାରେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି ଉପବାସ ରହି, ଏହି ସଂହିତା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଦେଵତା ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାଃ ପିତରୋ ମନଵୋ ନୃପାଃ । ଯଚ୍ଛନ୍ତି କାମାନ୍ ଗୃଣତଃ ଶ୍ରୃଣ୍ଵତୋ ଯସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍

ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇଲେ କିମ୍ବା ଶୁଣିଲେ, ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ପିତୃ, ମନୁ ଓ ରାଜାମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ଦ୍ଵିଜୋଽଧୀତ୍ଯାନୁଵିନ୍ଦତେ । ମଧୁକୁଲ୍ଯା ଘୃତକୁଲ୍ଯାଃ ପଯଃକୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ତତ୍ଫଲମ୍

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ଦୁଧର ଧାରା ପରି ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

ପୁରାଣସଂହିତାଂ ଏତାଂ ଅଧୀତ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଦ୍ଵିଜଃ । ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଗଵତା ଯତ୍ତୁ ତତ୍ପଦଂ ପରମଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଏହି ପୁରାଣ ସଂହିତାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଭୁଂକର କହିଥିବା ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଵିପ୍ରୋଽଧୀତ୍ଯାପ୍ନୁଯାତ୍ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ରାଜନ୍ଯୋଦଧିମେଖଲାମ୍ । ଵୈଶ୍ଯୋ ନିଧିପତିତ୍ଵଂ ଚ ଶୂଦ୍ରଃ ଶୁଧ୍ଯେତ ପାତକାତ୍

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ଞାନ ପାଆନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୁଦ୍ର ସମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ଧନର ମାଲିକ ହୁଅନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି।

(unknown) କଲିମଲସଂହତିକାଲନୋଽଖିଲେଶୋ ହରିରିତରତ୍ର ନ ଗୀଯତେ ହ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍ । ଇହ ତୁ ପୁନର୍ଭଗଵାନଶେଷମୂର୍ତିଃ ପରିପଠିତୋଽନୁପଦଂ କଥାପ୍ରସଙ୍‌ଗୈଃ

ଅନ୍ୟଠାରେ କଳିର ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦହିଦେଇଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଗାଇଯାଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସେ ଅନନ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ, କଥାର ଅବସରରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ।

(ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରା) ତମହମଜମନନ୍ତମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦୁଦଯସ୍ଥିତିସଂଯମାତ୍ମଶକ୍ତିମ୍ । ଦ୍ଯୁପତିଭିରଜଶକ୍ରଶଙ୍‌କରାଦ୍ଯୈଃ ଦୁରଵସିତସ୍ତଵମଚ୍ଯୁତଂ ନତୋଽସ୍ମି

ମୁଁ ଅଜନ୍ମା, ଅନନ୍ତ, ସ୍ୱରୂପତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ଲୟ କରେ, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ତୁତିକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବୁଝିପାରନାହାନ୍ତି, ସେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଉପଚିତନଵଶକ୍ତିଭିଃ ସ୍ଵ ଆତ୍ମନି ଉପରଚିତସ୍ଥିରଜଙ୍‌ଗମାଲଯାଯ । ଭଗଵତ ଉପଲବ୍ଧିମାତ୍ରଧାମ୍ନେ ସୁରଋଷଭାଯ ନମଃ ସନାତନାଯ

ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚଳ-ଅଚଳ ଜଗତକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଧାମ କେବଳ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି, ସେ ସନାତନ ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

(ମାଲିନୀ) ସ୍ଵସୁଖନିଭୃତଚେତାସ୍ତଦ୍ଵ୍ଯୁଦସ୍ତାନ୍ଯଭାଵୋଽପି ଅଜିତରୁଚିରଲୀଲାକୃଷ୍ଟସାରସ୍ତଦୀଯମ୍ । ଵ୍ଯତନୁତ କୃପଯା ଯଃ ତତ୍ତ୍ଵଦୀପଂ ପୁରାଣଂ ତମଖିଲଵୃଜିନଘ୍ନଂ ଵ୍ଯାସସୂନୁଂ ନତୋଽସ୍ମି

ଯିଏ ନିଜ ସୁଖରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଭାବକୁ ଛାଡ଼ି, ଅଜୟ ଭଗବାନଙ୍କର ମଧୁର ଲୀଳାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ, ଓ କୃପାବଶତଃ ଏହି ପୁରାଣ, ସତ୍ୟର ଦୀପ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ସେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।