ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

( ଵସଂତତିଲକା ) ଵାଣୀ ଗୁଣାନୁକଥନେ ଶ୍ରଵଣୌ କଥାଯାଂ ହସ୍ତୌ ଚ କର୍ମସୁ ମନସ୍ତଵ ପାଦଯୋର୍ନଃ । ସ୍ମୃତ୍ଯାଂ ଶିରସ୍ତଵ ନିଵାସଜଗତ୍ପ୍ରଣାମେ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସତାଂ ଦର୍ଶନେଽସ୍ତୁ ଭଵତ୍ତନୂନାମ୍

ଆମ ମୁଁ ତୁମ ଗୁଣ କଥା କହିବାରେ, କାନ ତୁମ କଥା ଶୁଣିବାରେ, ହାତ ତୁମ ସେବାରେ, ମନ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ଲାଗିରହୁ। ମୁଣ୍ଡ ତୁମ ସ୍ମୃତିରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବାରେ, ଦୃଷ୍ଟି ତୁମ ଦେହଧାରୀ ସନ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଲାଗିରହୁ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ । ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଇତ୍ଥଂ ସଙ୍‌କୀର୍ତିତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଭଗଵାନ୍ ଗୋକୁଲେଶ୍ଵରଃ । ଦାମ୍ନା ଚୋଲୂଖଲେ ବଦ୍ଧଃ ପ୍ରହସନ୍ନାହ ଗୁହ୍ଯକୌ

ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଗୋକୁଳରେ ଯିଏ ଦାମରେ ଉଲୁଖଳକୁ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲେ, ସେ ଭଗବାନ ହସି ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଜ୍ଞାତଂ ମମ ପୁରୈଵୈତଦ୍ ଋଷିଣା କରୁଣାତ୍ମନା । ଯତ୍ ଶ୍ରୀମଦାନ୍ଧଯୋର୍ଵାଗ୍ଭିଃ ଵିଭ୍ରଂଶୋଽନୁଗ୍ରହଃ କୃତଃ

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଏହା ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ମଧୁର ଋଷିଙ୍କ ଦୟାରେ ଜଣା ଥିଲା, ଯେ ଧନର ଅନ୍ଧତାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ଦୁର୍ବାକ୍ୟ କହିଥିଲେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତୁମ ପଦବି ହରାଇଲା ଓ ମୋର କୃପା ପାଇଲା।

ସାଧୂନାଂ ସମଚିତ୍ତାନାଂ ସୁତରାଂ ମତ୍କୃତାତ୍ମନାମ୍ । ଦର୍ଶନାନ୍ନୋ ଭଵେଦ୍ବନ୍ଧଃ ପୁଂସୋଽକ୍ଷ୍ଣୋଃ ସଵିତୁର୍ଯଥା

ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତ, ସମଦୃଷ୍ଟି ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ ଅର୍ପିତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋ ଦର୍ଶନରେ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବନ୍ଧି ଦେଉନାହିଁ।

ତଦ୍ଗଚ୍ଛତଂ ମତ୍ପରମୌ ନଲକୂବର ସାଦନମ୍ । ସଞ୍ଜାତୋ ମଯି ଭାଵୋ ଵାଂ ଈପ୍ସିତଃ ପରମୋଽଭଵଃ

ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଅ, ନଳକୁବର, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମୋ ପାଇଁ ଆଶା କରିଥିଲ, ସେ ଭାବ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଉପଜିଛି।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତୌ ତୌ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ବଦ୍ଧୋଲୂଖଲମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଜଗ୍ମତୁର୍ଦିଶମୁତ୍ତରାମ୍

ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ, ବନ୍ଧା ଉଲୁଖଳକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଇତ୍ଥଂ ଭାଵେନ କଥିତୋ ଭଗଵାନ୍ ଭଗଵତ୍ତମଃ । ନ ଇତ୍ଥଂ ଭାଵେନ ହି ପରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଅର୍ହନ୍ତି ସୂରଯଃ

ଏଭଳି ଭାବରେ, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୁଏ; ଏଭଳି ଭକ୍ତି ବିନା, ମହାପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ନାସ୍ଯ କର୍ମଣି ଜନ୍ମାଦୌ ପରସ୍ଯ ଅନୁଵିଧୀଯତେ । କର୍ତୃତ୍ଵପ୍ରତିଷେଧାର୍ଥଂ ମାଯଯାରୋପିତଂ ହି ତତ୍

ତାଙ୍କର କର୍ମ, ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ରିୟା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ ନାହିଁ; ଏହା ସେମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆରୋପିତ।

ଅଯଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କଲ୍ପଃ ସଵିକଲ୍ପ ଉଦାହୃତଃ । ଵିଧିଃ ସାଧାରଣୋ ଯତ୍ର ସର୍ଗାଃ ପ୍ରାକୃତଵୈକୃତାଃ

ଏହି କଳ୍ପକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଳ୍ପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭେଦ ରହିଛି । ଏଠାରେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ଉପସୃଷ୍ଟି ଦୁହେଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।

ପରିମାଣଂ ଚ କାଲସ୍ଯ କଲ୍ପଲକ୍ଷଣ ଵିଗ୍ରହମ୍ । ଯଥା ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ପାଦ୍ମଂ କଲ୍ପମଥୋ ଶ୍ରୃଣୁ

ମୁଁ ଏବେ କାଳର ମାପ, କଳ୍ପର ଚିହ୍ନ ଓ ଆକୃତି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି । ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ମୁଁ ପଦ୍ମ କଳ୍ପ ବିଷୟରେ କହିଥିଲି, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଶୁଣ ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ । ଯଦାହ ନୋ ଭଵାନ୍ ସୂତ କ୍ଷତ୍ତା ଭାଗଵତୋତ୍ତମଃ । ଚଚାର ତୀର୍ଥାନି ଭୁଵଃ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ବଂଧୂନ୍ ସୁ-ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍

ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, ଆପଣ ଆମକୁ କହିଥିଲେ ଯେ, ବିଦୁର, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜର ପ୍ରିୟ ପରିବାରକୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ ।

କ୍ଷତ୍ତୁଃ କୌଶାରଵେଃ ତସ୍ଯ ସଂଵାଦୋଽଧ୍ଯାତ୍ମସଂଶ୍ରିତଃ । ଯଦ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ତସ୍ମୈ ପୃଷ୍ଟଃ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଉଵାଚ ହ

ବିଦୁର, ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଓ ମହାର୍ଷି କୌଶାରବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ନେଇ ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା, ବା ସେ ମହାପୁରୁଷ ପଚାରାଯିବା ପରେ ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ କହିଥିଲେ ।

ବ୍ରୂହି ନଃ ତଦ୍ ଇଦଂ ସୌମ୍ଯ ଵିଦୁରସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ବନ୍ଧୁତ୍ଯାଗ ନିମିତ୍ତଂ ଚ ଯଥୈଵ ଆଗତଵାନ୍ ପୁନଃ

ଦୟାଳୁ, ଆମକୁ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ, ବିଦୁର କଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ କିଏଁକି ସେ ପରିବାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ଓ ପୁଣି କିପରି ଫେରିଆସିଥିଲେ ।

ସୂତ ଉଵାଚ । ରାଜ୍ଞା ପରୀକ୍ଷିତା ପୃଷ୍ଟୋ ଯଦ୍ ଅଵୋଚତ୍ ମହାମୁନିଃ । ତଦ୍ଵୋଽଭିଧାସ୍ଯେ ଶ୍ରୃଣୁତ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଶ୍ନାନୁସାରତଃ

ସୂତ କହିଲେ: ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ପଚାରିଥିବା ପରେ ମହାମୁନି ଯାହା ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ଏବେ ତାହା ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହିବି । ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଣନ୍ତୁ ।

ରାଜୋଵାଚ। କସ୍ମିନ୍କର୍ମଣି ଦେଵସ୍ଯ ମଯୋଽହନ୍ଜଗଦୀଶିତୁଃ। ଯଥା ଚୋପଚିତା କୀର୍ତିଃ କୃଷ୍ଣେନାନେନ କଥ୍ଯତାମ୍

ରାଜା କହିଲେ: ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ମୋର ନାଥଙ୍କ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ିଗଲା? ଦୟାକରି ଏହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହନ୍ତୁ ।

ଶ୍ରୀନାରଦ ଉଵାଚ। ନିର୍ଜିତା ଅସୁରା ଦେଵୈର୍ଯୁଧ୍ଯନେନୋପବୃଂହିତୈଃ। ମାଯିନାଂ ପରମାଚାର୍ଯଂ ମଯଂ ଶରଣମାଯଯୁଃ

ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ: ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଲେ, ସେମାନେ ମାୟାଙ୍କୁ, ଯିଏ ମାୟାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶରଣ ନେବାକୁ ଗଲେ ।

ସ ନିର୍ମାଯ ପୁରସ୍ତିସ୍ରୋ ହୈମୀରୌପ୍ଯାଯସୀର୍ଵିଭୁଃ। ଦୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯାପାଯସଂଯୋଗା ଦୁର୍ଵିତର୍କ୍ଯପରିଚ୍ଛଦାଃ

ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାୟା ପୂର୍ବରୁ ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ଲୋହାର ତିନୋଟି ନଗର ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପାୟରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।

ତାଭିସ୍ତେଽସୁରସେନାନ୍ଯୋ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସେଶ୍ଵରାନ୍ନୃପ। ସ୍ମରନ୍ତୋ ନାଶଯାଂ ଚକ୍ରୁଃ ପୂର୍ଵଵୈରମଲକ୍ଷିତାଃ

ସେଇ ତିନିଟି ନଗର ନେଇ, ଦାନବମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନାୟକମାନେ, ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତାକୁ ମନେପକାଇ, ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ହେ ରାଜା ।

ତତସ୍ତେ ସେଶ୍ଵରା ଲୋକା ଉପାସାଦ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ନତାଃ। ତ୍ରାହି ନସ୍ତାଵକାନ୍ଦେଵ ଵିନଷ୍ଟାଂସ୍ତ୍ରିପୁରାଲଯୈଃ

ତାପରେ, ସେଇ ତିନି ଲୋକର ନାୟକମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନାୟକମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଶିର ନମାଇ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ! ତ୍ରିପୁରାବାସୀମାନେ ଆମକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି ।'

ଅଥାନୁଗୃହ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ମା ଭୈଷ୍ଟେତି ସୁରାନ୍ଵିଭୁଃ। ଶରଂ ଧନୁଷି ସନ୍ଧାଯ ପୁରେଷ୍ଵସ୍ତ୍ରଂ ଵ୍ଯମୁଞ୍ଚତ

ତାପରେ, ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କୁ କୃପା କରି କହିଲେ, 'ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ', ଏବଂ ଧନୁଷରେ ତୀର ଧରି, ସେଇ ନଗରମାନେ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ ।

ତତୋଽଗ୍ନିଵର୍ଣା ଇଷଵ ଉତ୍ପେତୁଃ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲାତ୍। ଯଥା ମଯୂଖସନ୍ଦୋହା ନାଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ପୁରୋ ଯତଃ

ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରୁ ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ତୀରମାନେ ବାହାରିଲେ; ଯେପରି ରଶ୍ମିମାନେ, ସେମାନେ ନଗରମାନେ ଦିଗରେ ଯିବାବେଳେ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ ।

ତୈଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟା ଵ୍ଯସଵଃ ସର୍ଵେ ନିପେତୁଃ ସ୍ମ ପୁରୌକସଃ। ତାନାନୀଯ ମହାଯୋଗୀ ମଯଃ କୂପରସେଽକ୍ଷିପତ୍

ସେଇ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇ, ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଜୀବନ ହରାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ମହାଯୋଗୀ ମାୟା ସେମାନେଙ୍କୁ ଏକ ଅମୃତ କୂଆରେ ପକାଇ ଦେଲେ ।

ସିଦ୍ଧାମୃତରସସ୍ପୃଷ୍ଟା ଵଜ୍ରସାରା ମହୌଜସଃ। ଉତ୍ତସ୍ଥୁର୍ମେଘଦଲନା ଵୈଦ୍ଯୁତା ଇଵ ଵହ୍ନଯଃ

ଅମୃତ ରସର ସ୍ପର୍ଶ ପାଇ, ସେମାନେ ବଜ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମେଘ ଭେଦି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାରେ ପରି ଉଠିଆସିଲେ ।

ଵିଲୋକ୍ଯ ଭଗ୍ନସଙ୍କଲ୍ପଂ ଵିମନସ୍କଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍। ତଦାଯଂ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତତ୍ରୋପାଯମକଲ୍ପଯତ୍

ତାଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଦେଖି, ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜ ମନମେହେରା ହୋଇପଡ଼ିବାରେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ ।

ଵତ୍ସଶ୍ଚାସୀତ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରଯଂ ହି ଗୌଃ। ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତ୍ରିପୁରଂ କାଲେ ରସକୂପାମୃତଂ ପପୌ

ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ବଛା ହେଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଗାଈ ହେଲେ, ଏବଂ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ତ୍ରିପୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୂଆର ଅମୃତ ପିଇଲେ ।

ତେଽସୁରା ହ୍ଯପି ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ନ ନ୍ଯଷେଧନ୍ଵିମୋହିତାଃ। ତଦ୍ଵିଜ୍ଞାଯ ମହାଯୋଗୀ ରସପାଲାନିଦଂ ଜଗୌ

ଦାନବମାନେ ଏହା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଏହା ବୁଝି, ମହାଯୋଗୀ ମାୟା ରସର ରକ୍ଷକମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ ।

ସ୍ମଯନ୍ଵିଶୋକଃ ଶୋକାର୍ତାନ୍ସ୍ମରନ୍ଦୈଵଗତିଂ ଚ ତାମ୍। ଦେଵୋଽସୁରୋ ନରୋଽନ୍ଯୋ ଵା ନେଶ୍ଵରୋଽସ୍ତୀହ କଶ୍ଚନ

ସେ ହସୁଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ, ଦୁଃଖିତମାନେଙ୍କୁ ଓ ଭାଗ୍ୟର ଚାଳିଚଳିକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ; ଦେବ, ଦାନବ, ମଣିଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ହେଉନାହିଁ—ଏଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ।

ଆତ୍ମନୋଽନ୍ଯସ୍ଯ ଵା ଦିଷ୍ଟଂ ଦୈଵେନାପୋହିତୁଂ ଦ୍ଵଯୋଃ। ଅଥାସୌ ଶକ୍ତିଭିଃ ସ୍ଵାଭିଃ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରାଧାନିକଂ ଵ୍ଯଧାତ୍

ନିଜ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଯାହା ଭାଗ୍ୟରେ ଲିଖାଯାଇଛି, ତାହା କେହି ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇପାରେନି; ଏହିପରେ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କର ପ୍ରଧାନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କଲେ।

ଧର୍ମଜ୍ଞାନଵିରକ୍ତ୍ଯୃଦ୍ଧି ତପୋଵିଦ୍ଯାକ୍ରିଯାଦିଭିଃ। ରଥଂ ସୂତଂ ଧ୍ଵଜଂ ଵାହାନ୍ଧନୁର୍ଵର୍ମଶରାଦି ଯତ୍

ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ, ଶ୍ରୀ, ତପ, ବିଦ୍ୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ରଥ, ସାରଥି, ପତାକା, ଘୋଡ଼ା, ଧନୁଷ, କବଚ, ବାଣ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ପ୍ରକଟ କଲେ।