ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) କାମଂ ଵଵର୍ଷ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସର୍ଵକାମଦୁଘା ମହୀ । ସିଷିଚୁଃ ସ୍ମ ଵ୍ରଜାନ୍ ଗାଵଃ ପଯସୋଧସ୍ଵତୀର୍ମୁଦା

ମେଘମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବର୍ଷା କଲେ, ମାଟି ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଦେଲା, ଗାଈମାନେ ଖୁସିରେ ଗାଁକୁ ଦୁଧରେ ଭିଜାଇଦେଲେ।

ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରା ଗିରଯଃ ସଵନସ୍ପତିଵୀରୁଧଃ । ଫଲନ୍ତ୍ଯୋଷଧଯଃ ସର୍ଵାଃ କାମଂ ଅନ୍ଵୃତୁ ତସ୍ଯ ଵୈ

ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ—ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଏବଂ ଗଛମାନେ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତେ ଫଳ ଦେଲେ।

ନାଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯଃ କ୍ଲେଶା ଦୈଵଭୂତାତ୍ମହେତଵଃ । ଅଜାତଶତ୍ରୌ ଅଵଭଵନ୍ ଜନ୍ତୂନାଂ ରାଜ୍ଞି କର୍ହିଚିତ୍

ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ କେବେ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ କେବେ କୌଣସି ରୋଗ, ବ୍ୟାଧି କିମ୍ବା ଦୁଃଖ—ଭାଗ୍ୟ, ପର, କିମ୍ବା ନିଜର ଦ୍ୱାରା—ପ୍ରଜାମାନେ ଭୋଗିଲେ ନାହିଁ।

ଉଷିତ୍ଵା ହାସ୍ତିନପୁରେ ମାସାନ୍ କତିପଯାନ୍ ହରିଃ । ସୁହୃଦାଂ ଚ ଵିଶୋକାଯ ସ୍ଵସୁଶ୍ଚ ପ୍ରିଯକାମ୍ଯଯା

ହରି, ହସ୍ତିନାପୁରରେ କିଛି ମାସ ରହି, ମିତ୍ରମାନେ ଓ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ଥିଲେ।

ଆମଂତ୍ର୍ଯ ଚାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାଭିଵାଦ୍ଯ ତମ୍ । ଆରୁରୋହ ରଥଂ କୈଶ୍ଚିତ୍ ପରିଷ୍ଵକ୍ତୋଽଭିଵାଦିତଃ

ବିଦାୟ ନେଇ ଓ ଅନୁମତି ପାଇ, ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

ସୁଭଦ୍ରା ଦ୍ରୌପଦୀ କୁନ୍ତୀ ଵିରାଟତନଯା ତଥା । ଗାନ୍ଧାରୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ ଯୁଯୁତ୍ସୁଃ ଗୌତମୋ ଯମୌ

ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, କୁନ୍ତୀ, ବିରାଟଙ୍କ କନ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯମଜ ଭାଇ (ନକୁଳ-ସହଦେବ) ସେଠାରେ ଥିଲେ।

ଵୃକୋଦରଶ୍ଚ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ମତ୍ସ୍ଯସୁତାଦଯଃ । ନ ସେହିରେ ଵିମୁହ୍ଯନ୍ତୋ ଵିରହଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନଃ

ବୃକୋଦର, ଧୌମ୍ୟ ଓ ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ ଝିଅ ଆଦି ମହିଳାମାନେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେହି ବିଚ୍ଛେଦ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ସତ୍ସଙ୍ଗାତ୍ ମୁକ୍ତଦୁଃସଙ୍ଗୋ ହାତୁଂ ନୋତ୍ସହତେ ବୁଧଃ । କୀର୍ତ୍ଯମାନଂ ଯଶୋ ଯସ୍ଯ ସକୃତ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ରୋଚନମ୍

ସଦ୍‌ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗ ଛାଡିଦେଇଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏକଥର ଯାହାଙ୍କ ମଧୁର କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସେହି ସଙ୍ଗକୁ ଛାଡିପାରେ ନାହିଁ।

ତସ୍ମିନ୍ ନ୍ଯସ୍ତଧିଯଃ ପାର୍ଥାଃ ସହେରନ୍ ଵିରହଂ କଥମ୍ । ଦର୍ଶନସ୍ପର୍ଶସଂଲାପ ଶଯନାସନ ଭୋଜନୈଃ

ଯେଉଁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମନେମନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଦେଖିବା, ଛୁଇଁବା, କଥାହେବା, ସହିତ ଶୋଇବା, ବସିବା ଓ ଖାଇବା ହେଉଥିଲା, ସେଠି ଏହି ବିଚ୍ଛେଦ କିପରି ସହିପାରିବେ?

ସର୍ଵେ ତେଽନିମିଷୈଃ ଅକ୍ଷୈଃ ତଂ ଅନୁ ଦ୍ରୁତଚେତସଃ । ଵୀକ୍ଷନ୍ତଃ ସ୍ନେହସମ୍ବଦ୍ଧା ଵିଚେଲୁସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର ହ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ମନ ଦେଇ, ଅନ୍ୟେଅନ୍ୟେ ଅନ୍ୟେଅନ୍ୟେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଅପାର ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧା, ଏଠାଉଠା ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।

ନ୍ଯରୁନ୍ଧନ୍ ଉଦ୍ଗଲତ୍ ବାଷ୍ପଂ ଔତ୍କଣ୍ଠ୍ଯାତ୍ ଦେଵକୀସୁତେ । ନିର୍ଯାତ୍ଯଗାରାତ୍ ନୋଽଭଦ୍ରଂ ଇତି ସ୍ଯାତ୍ ବାନ୍ଧଵସ୍ତ୍ରିଯଃ

ବାନ୍ଧବ ମହିଳାମାନେ ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଅତି ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଝରୁଥିବା ଲୁହକୁ ରୋକି ରଖିଲେ, ଭାବିଲେ—‘ଘର ଛାଡିଯିବାବେଳେ କିଛି ଅଶୁଭ ଘଟିନପାରେ।’

ମୃଦଙ୍ଗଶଙ୍ଖଭେର୍ଯଶ୍ଚ ଵୀଣାପଣଵ ଗୋମୁଖାଃ । ଧୁନ୍ଧୁର୍ଯାନକ ଘଣ୍ଟାଦ୍ଯା ନେଦୁଃ ଦୁନ୍ଦୁଭଯସ୍ତଥା

ମୃଦଙ୍ଗ, ଶଂଖ, ଭେରୀ, ବୀଣା, ପଣବ, ଗୋମୁଖ, ଧୁନ୍ଧୁରୀ, ଆନକ, ଘଣ୍ଟା ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ବାଜୁଥିଲା।

ପ୍ରାସାଦଶିଖରାରୂଢାଃ କୁରୁନାର୍ଯୋ ଦିଦୃକ୍ଷଯା । ଵଵୃଷୁଃ କୁସୁମୈଃ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରେମଵ୍ରୀଡାସ୍ମିତେକ୍ଷଣାଃ

କୁରୁବଂଶର ମହିଳାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ମହଳର ଛାଦ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସ୍ନେହ ଓ ଲଜ୍ଜାର ମିଶ୍ରିତ ହସିଯୁକ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରିଲେ।

ସିତାତପତ୍ରଂ ଜଗ୍ରାହ ମୁକ୍ତାଦାମଵିଭୂଷିତମ୍ । ରତ୍ନଦଣ୍ଡଂ ଗୁଡାକେଶଃ ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯତମସ୍ଯ ହ

ଗୁଡାକେଶ, ଯିଏ ପ୍ରିୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମୁକ୍ତାମାଳା ଓ ରତ୍ନଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଧଳା ଛତା ଧରିଲେ।

ଉଦ୍ଧଵଃ ସାତ୍ଯକିଶ୍ଚୈଵ ଵ୍ଯଜନେ ପରମାଦ୍ଭୁତେ । ଵିକୀର୍ଯମାଣଃ କୁସୁମୈ ରେଜେ ମଧୁପତିଃ ପଥି

ଉଦ୍ଧବ ଓ ସାତ୍ୟକି, ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଶ୍ରାମ ପଙ୍ଖା ନେଇ, ପଥରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସମୟରେ ମଧୁପତିଙ୍କୁ ଝାଡ଼ୁଥିଲେ।

ଅଶ୍ରୂଯନ୍ତାଶିଷଃ ସତ୍ଯାଃ ତତ୍ର ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜେରିତାଃ । ନାନୁରୂପାନୁରୂପାଶ୍ଚ ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ ଗୁଣାତ୍ମନଃ

ଏଠାଉଠା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଥାଯଥିକ ଓ କେତେକ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଶୁଭାଶୀଷ ଦେଉଥିଲେ, ସେସବୁ ନିର୍ଗୁଣ ହେଉଥିବା ଗୁଣମୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।

ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମାସୀତ୍ ସଂଜଲ୍ପ ଉତ୍ତମଶ୍ଲୋକଚେତସାମ୍ । କୌରଵେନ୍ଦ୍ରପୁରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସର୍ଵଶ୍ରୁତିମନୋହରଃ

କୌରବ ରାଜଧାନୀର ମହିଳାମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ଉତ୍ତମଶ୍ଳୋକରେ ଲୀନ ଥିଲା, ସେମାନେ ଆପସରେ ଏମିତି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା।

(ଵଂଶସ୍ଥ) ସ ଵୈ କିଲାଯଂ ପୁରୁଷଃ ପୁରାତନୋ ଯ ଏକ ଆସୀଦଵିଶେଷ ଆତ୍ମନି । ଅଗ୍ରେ ଗୁଣେଭ୍ଯୋ ଜଗଦାତ୍ମନୀଶ୍ଵରେ ନିମୀଲିତାତ୍ମନ୍ନିଶି ସୁପ୍ତଶକ୍ତିଷୁ

ଏହି ପୁରୁଷଟିଏ ସେଇ ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ଯିଏ ଗୁଣମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆତ୍ମା ଓ ନାୟକ ଭାବରେ, ଯେଉଁଠି ନିଜ ଶକ୍ତି ରାତିରେ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା।

ସ ଏଵ ଭୂଯୋ ନିଜଵୀର୍ଯଚୋଦିତାଂ ସ୍ଵଜୀଵମାଯାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ସିସୃକ୍ଷତୀମ୍ । ଅନାମରୂପାତ୍ମନି ରୂପନାମନୀ ଵିଧିତ୍ସମାନୋଽନୁସସାର ଶାସ୍ତ୍ରକୃତ୍

ସେଉଁଠି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ନିଜ ଜୀବମୟା ପ୍ରକୃତିକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ; ନାମ ଓ ରୂପ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ନିଜ ଅନାମ ଓ ଅରୂପ ଆତ୍ମାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବୃତ୍ତ କଲେ।

ସ ଵା ଅଯଂ ଯତ୍ପଦମତ୍ର ସୂରଯୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯା ନିର୍ଜିତମାତରିଶ୍ଵନଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ଭକ୍ତି ଉତ୍କଲିତାମଲାତ୍ମନା ନନ୍ଵେଷ ସତ୍ତ୍ଵଂ ପରିମାର୍ଷ୍ଟୁମର୍ହତି

ଯେଉଁ ପଦକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା ଋଷିମାନେ ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହି ପୁରୁଷଟିଏ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

ସ ଵା ଅଯଂ ସଖ୍ଯନୁଗୀତ ସତ୍କଥୋ ଵେଦେଷୁ ଗୁହ୍ଯେଷୁ ଚ ଗୁହ୍ଯଵାଦିଭିଃ । ଯ ଏକ ଈଶୋ ଜଗଦାତ୍ମଲୀଲଯା ସୃଜତ୍ଯଵତ୍ଯତ୍ତି ନ ତତ୍ର ସଜ୍ଜତେ

ଯାହାଙ୍କ ସଖ୍ୟତା ଗୀତ ହୁଏ, ଯାହାଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥା ବେଦ ଓ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଗୁପ୍ତବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସେ ଏକମାତ୍ର ନାୟକ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆତ୍ମା, ଲୀଳାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହାରେ ଆସକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି।

ଯଦା ହ୍ଯଧର୍ମେଣ ତମୋଧିଯୋ ନୃପା ଜୀଵନ୍ତି ତତ୍ରୈଷ ହି ସତ୍ତ୍ଵତଃ କିଲ । ଧତ୍ତେ ଭଗଂ ସତ୍ଯମୃତଂ ଦଯାଂ ଯଶୋ ଭଵାଯ ରୂପାଣି ଦଧତ୍ ଯୁଗେ ଯୁଗେ

ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକାର ମନବିଶିଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ଅଧର୍ମରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ସେ ଭାଗ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଦୟା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅନେକ ରୂପ ନେନ୍ତି।

ଅହୋ ଅଲଂ ଶ୍ଲାଘ୍ଯତମଂ ଯଦୋଃ କୁଲଂ ଅହୋ ଅଲଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ମଧୋର୍ଵନମ୍ । ଯଦେଷ ପୁଂସାଂ ଋଷଭଃ ଶ୍ରିଯଃ ପତିଃ ସ୍ଵଜନ୍ମନା ଚଙ୍କ୍ରମଣେନ ଚାଞ୍ଚତି

ହାଁ, ଯଦୁବଂଶ କେତେ ଗୌରବମୟ! ମଧୁବନ କେତେ ପବିତ୍ର! କାରଣ, ଏଠି ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତି, ନିଜ ଜନ୍ମ ଓ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଅହୋ ବତ ସ୍ଵର୍ଯଶସଃ ତିରସ୍କରୀ କୁଶସ୍ଥଲୀ ପୁଣ୍ଯଯଶସ୍କରୀ ଭୁଵଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ଯଦନୁଗ୍ରହେଷିତଂ ସ୍ମିତାଵଲୋକଂ ସ୍ଵପତିଂ ସ୍ମ ଯତ୍ପ୍ରଜାଃ

ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସ୍ୱର୍ଗର କୀର୍ତ୍ତିକୁ ମାଟିଦେଇଥିବା ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା କୁଶସ୍ଥଳୀ ଧନ୍ୟ, କାରଣ, ଏଠାର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ସଦା ନିଜ ପତିଙ୍କ ହସିଥିବା ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି।

ନୂନଂ ଵ୍ରତସ୍ନାନହୁତାଦିନେଶ୍ଵରଃ ସମର୍ଚିତୋ ହ୍ଯସ୍ଯ ଗୃହୀତପାଣିଭିଃ । ପିବଂତି ଯାଃ ସଖ୍ଯଧରାମୃତଂ ମୁହୁଃ ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯଃ ସମ୍ମୁମୁହୁଃ ଯଦାଶଯାଃ

ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ମହିଳାମାନେ ନିୟମ, ସ୍ନାନ, ହୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାଦି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିଛନ୍ତି, କାରଣ ସେ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି ବିବାହ କରିଛନ୍ତି। ବାରମ୍ବାର ପ୍ରେମମୟ କଥାର ଅମୃତ ଶୁଣି ଶୁଣି, ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ଯା ଵୀର୍ଯଶୁଲ୍କେନ ହୃତାଃ ସ୍ଵଯଂଵରେ ପ୍ରମଥ୍ଯ ଚୈଦ୍ଯଃ ପ୍ରମୁଖାନ୍ହି ଶୁଷ୍ମିଣଃ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ସାମ୍ବାମ୍ବ ସୁତାଦଯୋଽପରା ଯାଃ ଚାହୃତା ଭୌମଵଧେ ସହସ୍ରଶଃ

ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବରରେ ଶୂରତାର ମୂଲ୍ୟରେ ଜିତାଯାଇଥିଲେ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବଳ ରାଜାମାନେ ଦଳିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭୌମାସୁରଙ୍କ ବଧରେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ହଜାରେ ହଜାର ଜଣ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ।

ଏତାଃ ପରଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵମପାସ୍ତପେଶଲଂ ନିରସ୍ତଶୌଚଂ ବତ ସାଧୁ କୁର୍ଵତେ । ଯାସାଂ ଗୃହାତ୍ ପୁଷ୍କରଲୋଚନଃ ପତିଃ ନ ଜାତୁ ଅପୈତ୍ଯାହୃତିଭିଃ ହୃଦି ସ୍ପୃଶନ୍

ଏହି ମହିଳାମାନେ ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ପବିତ୍ରତା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ସତୀତ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, କାରଣ ପଦ୍ମନୟନ ପତି କେବେ ତାଙ୍କ ଘର ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ନିତ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଏଵଂଵିଧା ଗଦନ୍ତୀନାଂ ସ ଗିରଃ ପୁରଯୋଷିତାମ୍ । ନିରୀକ୍ଷଣେନ ଅଭିନନ୍ଦନ୍ ସସ୍ମିତେନ ଯଯୌ ହରିଃ

ଏଭଳି ଭାବରେ ସେହି ସହରର ମହିଳାମାନେ କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ହରି ହସିଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି, ତାଙ୍କର ମାର୍ଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ।

ଅଜାତଶତ୍ରୁଃ ପୃତନାଂ ଗୋପୀଥାଯ ମଧୁଦ୍ଵିଷଃ । ପରେଭ୍ଯଃ ଶଙ୍କିତଃ ସ୍ନେହାତ୍ ପ୍ରାଯୁଙ୍କ୍ତ ଚତୁରଙ୍‌ଗିଣୀମ୍

ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ମଧୁଶତ୍ରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କାରେ ଚାରି ଦଳର ସେନା ରଖିଥିଲେ।