(ଵଂଶସ୍ଥ) ସ ଦେଵଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରତୀକ୍ଷତାଂ କଲେଵରଂ ଯାଵଦିଦଂ ହିନୋମ୍ଯହମ୍ । ପ୍ରସନ୍ନହାସାରୁଣଲୋଚନୋଲ୍ଲସନ୍ ମୁଖାମ୍ବୁଜୋ ଧ୍ଯାନପଥଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ସେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ଭଗବାନ, ମୋ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ହସୁଥିବା ମୁଁହ, ଲାଲ ଆଖି, ଅଦ୍ଭୁତ କମଳମୁଖ ଓ ଚାରିଟିଏ ହାତ ସହିତ ସେ ମୋର ଧ୍ୟାନରେ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ସୂତ ଉଵାଚ । (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ତତ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ଶଯାନଂ ଶରପଞ୍ଜରେ । ଅପୃଚ୍ଛତ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ଧର୍ମାନ୍ ଋଷୀଣାଂ ଚାନୁଶ୍ରୃଣ୍ଵତାମ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶରରେ ଶୋଇଥିବାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଏହା ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣୁଥିଲେ।
ପୁରୁଷସ୍ଵଭାଵଵିହିତାନ୍ ଯଥାଵର୍ଣଂ ଯଥାଶ୍ରମମ୍ । ଵୈରାଗ୍ଯରାଗୋପାଧିଭ୍ଯାଂ ଆମ୍ନାତୋଭଯଲକ୍ଷଣାନ୍
ସେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଵଭାବ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏବଂ ନିଷ୍କାମତା ଓ ଆସକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଦାନଧର୍ମାନ୍ ରାଜଧର୍ମାନ୍ ମୋକ୍ଷଧର୍ମାନ୍ ଵିଭାଗଶଃ । ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମାନ୍ ଭଗଵଦ୍ଧର୍ମାନ୍ ସମାସଵ୍ଯାସ ଯୋଗତଃ
ସେ ଦାନ ଧର୍ମ, ରାଜଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମ, ଜନନୀମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତି ଧର୍ମ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିଭାଗ ଓ ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସାରାଂଶ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ପଚାରିଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ସହୋପାଯାନ୍ ଯଥା ମୁନେ । ନାନାଖ୍ଯାନେତିହାସେଷୁ ଵର୍ଣଯାମାସ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ଯେଉଁ ମୁନି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉପାୟ, ବିଭିନ୍ନ କଥା ଓ ଇତିହାସରେ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ଧର୍ମଂ ପ୍ରଵଦତସ୍ତସ୍ଯ ସ କାଲଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତଃ । ଯୋ ଯୋଗିନଃ ଛନ୍ଦମୃତ୍ଯୋଃ ଵାଞ୍ଛିତସ୍ତୁ ଉତ୍ତରାଯଣଃ
ସେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କହୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ଶୁଭ ସମୟ ଆସିଗଲା—ଯାହା ଚାହୁଁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏହା ଉତ୍ତରାୟଣ ସମୟ।
(ଵଂଶସ୍ଥ) ତଦୋପସଂହୃତ୍ଯ ଗିରଃ ସହସ୍ରଣୀଃ ଵିମୁକ୍ତସଙ୍ଗଂ ମନ ଆଦିପୂରୁଷେ । କୃଷ୍ଣେ ଲସତ୍ପୀତପଟେ ଚତୁର୍ଭୁଜେ ପୁରଃ ସ୍ଥିତେଽମୀଲିତ ଦୃଗ୍ ଵ୍ଯଧାରଯତ୍
ତାପରେ, ହଜାର ଧାରା ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଅଟକାଇ, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ମନକୁ ଆଦିପୁରୁଷ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କଲେ—ଯିଏ ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟିଏ ହାତ ଥିବା, ଆଗରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣ। ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଅମିଳିତ ରଖିଲେ।
ଵିଶୁଦ୍ଧଯା ଧାରଣଯା ହତାଶୁଭଃ ତଦୀକ୍ଷଯୈଵାଶୁ ଗତାଯୁଧଶ୍ରମଃ । ନିଵୃତ୍ତ ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯ ଵୃତ୍ତି ଵିଭ୍ରମଃ ତୁଷ୍ଟାଵ ଜନ୍ଯଂ ଵିସୃଜନ୍ ଜନାର୍ଦନମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା, କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତି ମିଟିଗଲା, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କ୍ରିୟା ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଶ୍ରୀଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ । (ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରା) ଇତି ମତିରୁପକଲ୍ପିତା ଵିତୃଷ୍ଣା ଭଗଵତି ସାତ୍ଵତପୁଙ୍ଗଵେ ଵିଭୂମ୍ନି । ସ୍ଵସୁଖମୁପଗତେ କ୍ଵଚିତ୍ ଵିହର୍ତୁଂ ପ୍ରକୃତିମୁପେଯୁଷି ଯଦ୍ଭଵପ୍ରଵାହଃ
ଶ୍ରୀଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ଏହିପରି ଭାବରେ ମୋର ମନ ତୃଷ୍ଣାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି। ସେ ନିଜ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ କେବେ କେବେ ପ୍ରକୃତିରେ ବିହାର କରନ୍ତି, ଯାହାରୁ ଜନ୍ମର ସ୍ରୋତ ଆସେ।
ତ୍ରିଭୁଵନକମନଂ ତମାଲଵର୍ଣଂ ରଵିକରଗୌରଵରାମ୍ବରଂ ଦଧାନେ । ଵପୁରଲକକୁଲାଵୃତ ଆନନାବ୍ଜଂ ଵିଜଯସଖେ ରତିରସ୍ତୁ ମେଽନଵଦ୍ଯା
ତିନି ଜଗତର ଆନନ୍ଦ, ତମାଳ ଗଛ ଭଳି କଳା ଦେହ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି କେଶରେ ଘେରା ମୁଁହରେ କମଳ ଭଳି ଚେହେରା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଖା—ମୋର ନିର୍ମଳ ପ୍ରେମ ସେଉଁଠି ଅଟୁଟ ରହୁ।
ଯୁଧି ତୁରଗରଜୋ ଵିଧୂମ୍ର ଵିଷ୍ଵକ୍ କଚଲୁଲିତଶ୍ରମଵାରି ଅଲଙ୍କୃତାସ୍ଯେ । ମମ ନିଶିତଶରୈର୍ଵିଭିଦ୍ଯମାନ ତ୍ଵଚି ଵିଲସତ୍କଵଚେଽସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ଆତ୍ମା
ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ା ଧୂଳିରେ ମୁଁହ ଧୂସର ହୋଇ, ଘମରେ ମୁଁହ ଭିଜା, ମୋର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ଫାଟି, ଅଭିଜ୍ଞ କବଚ ଚମକୁଥିବା—ଏହି କୃଷ୍ଣ, ମୋର ଆତ୍ମା, ସଦା ମୋ ସହିତ ରହୁ।
ସପଦି ସଖିଵଚୋ ନିଶମ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ନିଜପରଯୋର୍ବଲଯୋ ରଥଂ ନିଵେଶ୍ଯ । ସ୍ଥିତଵତି ପରସୈନିକାଯୁରକ୍ଷ୍ଣା ହୃତଵତି ପାର୍ଥସଖେ ରତିର୍ମମାସ୍ତୁ
ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସଖାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ନିଜେ ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ରଖିଲେ; ଶତ୍ରୁ ସେନାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ, ପାର୍ଥଙ୍କ ସଖା ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ମୋର ପ୍ରେମ ଅଟୁଟ ରହୁ।
ଵ୍ଯଵହିତ ପୃତନାମୁଖଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଵଜନଵଧାତ୍ ଵିମୁଖସ୍ଯ ଦୋଷବୁଦ୍ଧ୍ଯା । କୁମତିମ ଅହରତ୍ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯଯା ଯଃ ଚଶ୍ଚରଣରତିଃ ପରମସ୍ଯ ତସ୍ଯ ମେଽସ୍ତୁ
ସେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଦେଖି, ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ମାରିବାର ଦୋଷ ଭାବରେ ମୁହଁ ଫେରାଇଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭ୍ରମକୁ ଦୂର କଲେ—ସେ ପରମ ପଦପଦ୍ମରେ ମୋର ପ୍ରେମ ଅଟୁଟ ରହୁ।
ସ୍ଵନିଗମମପହାଯ ମତ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ଋତମଧି କର୍ତୁମଵପ୍ଲୁତୋ ରଥସ୍ଥଃ । ଧୃତରଥ ଚରଣୋଽଭ୍ଯଯାତ୍ ଚଲଦ୍ଗୁଃ ହରିରିଵ ହନ୍ତୁମିଭଂ ଗତୋତ୍ତରୀଯଃ
ନିଜ ନିୟମ ଛାଡ଼ି, ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ, ସେ ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ିଲେ, ଉପର ଚାଦର ଖସିଗଲା, ହାତରେ କୋଡ଼ା ନେଇ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ହରି ହାତୀକୁ ମାରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ଶିତଵିଶିଖହତୋ ଵିଶୀର୍ଣଦଂଶଃ କ୍ଷତଜପରିପ୍ଲୁତ ଆତତାଯିନୋ ମେ । ପ୍ରସଭଂ ଅଭିସସାର ମଦ୍ଵଧାର୍ଥଂ ସ ଭଵତୁ ମେ ଭଗଵାନ୍ ଗତିର୍ମୁକୁନ୍ଦଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ, ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଦେହ, ଶତ୍ରୁ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ—ସେଇ ମୁକୁନ୍ଦ ଭଗବାନ୍ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ୍।
ଵିଜଯରଥକୁଟୁମ୍ବ ଆତ୍ତତୋତ୍ରେ ଧୃତହଯରଶ୍ମିନି ତତ୍ ଶ୍ରିଯେକ୍ଷଣୀଯେ । ଭଗଵତି ରତିରସ୍ତୁ ମେ ମୁମୂର୍ଷୋଃ ଯମିହ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ହତା ଗତାଃ ସ୍ଵରୂପମ୍
ବିଜୟରଥରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାନ କରି, ହାତରେ ରଶି ଓ କୋଡ଼ା ଧରିଥିବା, ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ପାଇଥିଲେ—ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମୋର ଭକ୍ତି ସେଉଁଠି ଅଟୁଟ ରହୁ।
ଲଲିତ ଗତି ଵିଲାସ ଵଲ୍ଗୁହାସ ପ୍ରଣଯ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲ୍ପିତୋରୁମାନାଃ । କୃତମନୁକୃତଵତ୍ଯ ଉନ୍ମଦାନ୍ଧାଃ ପ୍ରକୃତିମଗନ୍ କିଲ ଯସ୍ଯ ଗୋପଵଧ୍ଵଃ
ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ଲାଜବତୀ ଚାଳ, ମନୋହର ହସ, ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ଚାଉଁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଭଣ୍ଡ ରୁଷା, ତାଙ୍କର ଖେଳ ଅନୁକରଣ କରୁଥିଲେ, ମତିଭ୍ରମ ଓ ଅନ୍ଧତାରେ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ଏମିତି ଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ମୁନିଗଣ ନୃପଵର୍ଯସଙ୍କୁଲେଽନ୍ତଃ ସଦସି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜସୂଯ ଏଷାମ୍ । ଅର୍ହଣଂ ଉପପେଦ ଈକ୍ଷଣୀଯୋ ମମ ଦୃଶିଗୋଚର ଏଷ ଆଵିରାତ୍ମା
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ, ଯେଉଁଠି ରାଜାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ । ମୋ ଦୃଷ୍ଟିସାମ୍ନାରେ ସେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇଲେ ।
ତମିମମହମଜଂ ଶରୀରଭାଜାଂ ହୃଦି ହୃଦି ଧିଷ୍ଠିତମାତ୍ମ କଲ୍ପିତାନାମ୍ । ପ୍ରତିଦୃଶମିଵ ନୈକଧାର୍କମେକଂ ସମଧିଗତୋଽସ୍ମି ଵିଧୂତ ଭେଦମୋହଃ
ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା, ମନେ ମନେ ଯେପରି ଭାବିବାଯାଏ, ସେ ଏକା ଭଗବାନ୍କୁ ଜଣାଇପାରିଛି । ଯେପରି ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ପାଣିରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ତେଣୁ ମୋର ଭିନ୍ନତାର ମୋହ ଦୂର ହୋଇଗଲା ।
ସୂତ ଉଵାଚ । (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) କୃଷ୍ଣ ଏଵଂ ଭଗଵତି ମନୋଵାକ୍ ଦୃଷ୍ଟିଵୃତ୍ତିଭିଃ । ଆତ୍ମନି ଆତ୍ମାନମାଵେଶ୍ଯ ସୋଽନ୍ତଃଶ୍ଵାସ ଉପାରମତ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ ଭୀଷ୍ମ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନ, କଥା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପରମାତ୍ମାରେ ଏକତା କରି, ଶ୍ୱାସକୁ ଅନ୍ତରେ ଧରି ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ ।
ସମ୍ପଦ୍ଯମାନମାଜ୍ଞାଯ ଭୀଷ୍ମଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ନିଷ୍କଲେ । ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁସ୍ତେ ତୂଷ୍ଣୀଂ ଵଯାଂସୀଵ ଦିନାତ୍ଯଯେ
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୀନ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ନିରବ ହୋଇଗଲେ, ଯେପରି ଦିନ ଶେଷରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ତତ୍ର ଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁଃ ଦେଵମାନଵ ଵାଦିତାଃ । ଶଶଂସୁଃ ସାଧଵୋ ରାଜ୍ଞାଂ ଖାତ୍ପେତୁଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟଯଃ
ସେଇ ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ଡ଼଼ଙ୍ଗ ଓ ଡ଼଼ମାମା ବଜାଇଲେ, ସାଧୁମାନେ ଭଲ କଥା କହିଲେ, ଓ ଆକାଶରୁ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା ହେଲା ।
ତସ୍ଯ ନିର୍ହରଣାଦୀନି ସମ୍ପରେତସ୍ଯ ଭାର୍ଗଵ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ କାରଯିତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ଦୁଃଖିତୋଽଭଵତ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯଥାଯଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ, ତଥାପି ସେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ରହିଲେ ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମୁନଯୋ ହୃଷ୍ଟାଃ କୃଷ୍ଣଂ ତତ୍ ଗୁହ୍ଯନାମଭିଃ । ତତସ୍ତେ କୃଷ୍ଣହୃଦଯାଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମାନ୍ପ୍ରଯଯୁଃ ପୁନଃ
ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ନାମରେ ସ୍ତୁତି କଲେ । ପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଗତ୍ଵା ସହକୃଷ୍ଣୋ ଗଜାହ୍ଵଯମ୍ । ପିତରଂ ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ଗାନ୍ଧାରୀଂ ଚ ତପସ୍ଵିନୀମ୍
ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ, ଗଜାହ୍ୱୟକୁ ଗଲେ ଓ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଓ ତପସ୍ୱିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ।
ପିତ୍ରା ଚାନୁମତୋ ରାଜା ଵାସୁଦେଵାନୁମୋଦିତଃ । ଚକାର ରାଜ୍ଯଂ ଧର୍ମେଣ ପିତୃପୈତାମହଂ ଵିଭୁଃ
ବାପାଙ୍କ ଅନୁମତି ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମତି ସହିତ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ନିଜ ବାପା ଓ ପୁରୁବ୍ୱ ପିତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କଲେ ।
ପଯଃ ସ୍ତନାଭ୍ଯାଂ ସୁସ୍ରାଵ ନେତ୍ରଜୈଃ ସଲିଲୈଃ ଶିଵୈଃ । ତଦାଭିଷିଚ୍ଯମାନାଭ୍ଯାଂ ଵୀର ଵୀରସୁଵୋ ମୁହୁଃ
ସେ ମାଆଁ, ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଅଭିଷେକ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅଂଶ ଥରୁ ଦୁଧ ଓ ଚକ୍ଷୁଃ ଥରୁ ଶୁଭ ଲୁହ ଝରିଲା ।
ତାଂ ଶଶଂସୁର୍ଜନା ରାଜ୍ଞୀଂ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତେ ପୁତ୍ର ଆର୍ତିହା । ପ୍ରତିଲବ୍ଧଶ୍ଚିରଂ ନଷ୍ଟୋ ରକ୍ଷିତା ମଣ୍ଡଲଂ ଭୁଵଃ
ଲୋକମାନେ ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଭଲ ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମ ପୁଅ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଫେରିଛନ୍ତି ଓ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ ।'
ଅଭ୍ଯର୍ଚିତସ୍ତ୍ଵଯା ନୂନଂ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଣତାର୍ତିହା । ଯଦନୁଧ୍ଯାଯିନୋ ଧୀରା ମୃତ୍ଯୁଂ ଜିଗ୍ଯୁଃ ସୁଦୁର୍ଜଯମ୍
ନିଶ୍ଚୟ, ରାଣୀ, ତୁମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିଛ, ଯିଏ ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁର୍ଜୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରନ୍ତି ।
ଲାଲ୍ଯମାନଂ ଜନୈରେଵଂ ଧ୍ରୁଵଂ ସଭ୍ରାତରଂ ନୃପଃ । ଆରୋପ୍ଯ କରିଣୀଂ ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ତୂଯମାନୋଽଵିଶତ୍ପୁରମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେକୁ ଆଦର କରୁଥିଲେ । ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟରେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।