ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵର୍ଷଯଶ୍ଚ ସତ୍ତମ । ରାଜର୍ଷଯଶ୍ଚ ତତ୍ରାସନ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଭରତପୁଙ୍ଗଵମ୍

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ରାଜା ହୋଇଥିବା ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।

ପର୍ଵତୋ ନାରଦୋ ଧୌମ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ବାଦରାଯଣଃ । ବୃହଦଶ୍ଵୋ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ସଶିଷ୍ଯୋ ରେଣୁକାସୁତଃ

ସେଠାରେ ପର୍ବତ, ନାରଦ, ଧୌମ୍ୟ, ପୂଜ୍ୟ ବାଦରାୟଣ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଭରଦ୍ୱାଜ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଏବଂ ରେଣୁକାଙ୍କ ପୁଅ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ଵସିଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦଃ ତ୍ରିତୋ ଗୃତ୍ସମଦୋଽସିତଃ । କକ୍ଷୀଵାନ୍ ଗୌତମୋଽତ୍ରିଶ୍ଚ କୌଶିକୋଽଥ ସୁଦର୍ଶନଃ

ବସିଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ତ୍ରିତ, ଗୃତ୍ସମଦ, ଅସିତ, କକ୍ଷୀବାନ, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, କୌଶିକ ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଅନ୍ଯେ ଚ ମୁନଯୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମରାତାଦଯୋଽମଲାଃ । ଶିଷ୍ଯୈରୁପେତା ଆଜଗ୍ମୁଃ କଶ୍ଯପାଙ୍‌ଗିରସାଦଯଃ

ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ମୁନିମାନେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ବ୍ରହ୍ମରତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, କଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।

ତାନ୍ ସମେତାନ୍ ମହାଭାଗାନ୍ ଉପଲଭ୍ଯ ଵସୂତ୍ତମଃ । ପୂଜଯାମାସ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଦେଶକାଲଵିଭାଗଵିତ୍

ଏମିତି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମାନ୍ୟମାନେ ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖି, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ସମୟ-ଅବସ୍ଥାର ଭେଦ ବୁଝିଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସୁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

କୃଷ୍ଣଂ ଚ ତତ୍ପ୍ରଭାଵଜ୍ଞ ଆସୀନଂ ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ । ହୃଦିସ୍ଥଂ ପୂଜଯାମାସ ମାଯଯୋପାତ୍ତ ଵିଗ୍ରହମ୍

ସେ ତାଙ୍କର ମହିମାକୁ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ଏବଂ ନିଜ ମାୟାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କଲେ।

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍ ଉପାସୀନାନ୍ ପ୍ରଶ୍ରଯପ୍ରେମସଙ୍ଗତାନ୍ । ଅଭ୍ଯାଚଷ୍ଟାନୁରାଗାଶ୍ରୈଃ ଅନ୍ଧୀଭୂତେନ ଚକ୍ଷୁଷା

ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ନମ୍ରତା ଓ ପ୍ରେମରେ ଆସିନ ଥିଲେ, ଗଭୀର ଆସକ୍ତିର ଅଶ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ଷୁ ଅନ୍ଧା ହୋଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ କଥା କହିଲେ।

ଅହୋ କଷ୍ଟମହୋଽନ୍ଯାଯ୍ଯଂ ଯଦ୍ ଯୂଯଂ ଧର୍ମନନ୍ଦନାଃ । ଜୀଵିତୁଂ ନାର୍ହଥ କ୍ଲିଷ୍ଟଂ ଵିପ୍ରଧର୍ମାଚ୍ଯୁତାଶ୍ରଯାଃ

ହାଁ, କେତେ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ! ଧର୍ମର ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗିବାକୁ କିମ୍ବା କଷ୍ଟରେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ।

ସଂସ୍ଥିତେଽତିରଥେ ପାଣ୍ଡୌ ପୃଥା ବାଲପ୍ରଜା ଵଧୂଃ । ଯୁଷ୍ମତ୍କୃତେ ବହୂନ୍ କ୍ଲେଶାନ୍ ପ୍ରାପ୍ତା ତୋକଵତୀ ମୁହୁଃ

ପାଣ୍ଡୁ ମହାବୀର ଚାଲିଯିବା ପରେ, ପୃଥା ଅପରିପକ୍ୱ ପୁଅମାନେ ସହିତ ବିଧବା ହୋଇ, ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣିପୁଣି ଅନେକ କଷ୍ଟ ଭୋଗିଛନ୍ତି, ଜଣେ ଛୁଆ ମାଆ ପରି।

ସର୍ଵଂ କାଲକୃତଂ ମନ୍ଯେ ଭଵତାଂ ଚ ଯଦପ୍ରିଯମ୍ । ସପାଲୋ ଯଦ୍ଵଶେ ଲୋକୋ ଵାଯୋରିଵ ଘନାଵଲିଃ

ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅପ୍ରିୟ ଘଟେ, ସେ ସବୁ ସମୟର କାରଣ। ଏହି ସଂସାର ଏବଂ ତାହାର ଶାସକମାନେ ସମୟର ଅଧୀନ, ଯେମିତି ବାତାସରେ ମେଘମାଳା ଚାଲିଯାଏ।

ଯତ୍ର ଧର୍ମସୁତୋ ରାଜା ଗଦାପାଣିର୍ଵୃକୋଦରଃ । କୃଷ୍ଣୋଽସ୍ତ୍ରୀ ଗାଣ୍ଡିଵଂ ଚାପଂ ସୁହୃତ୍ କୃଷ୍ଣଃ ତତୋ ଵିପତ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମର ପୁଅ ରାଜା, ଭୀମ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଧରିଛନ୍ତି, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ତୁମେ ମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ, ସେଠାରେ କିପରି ବିପଦ ଆସିପାରିବ?

ନ ହ୍ଯସ୍ଯ କର୍ହିଚିତ୍ ରାଜନ୍ ପୁମାନ୍ ଵେଦ ଵିଧିତ୍ସିତମ୍ । ଯତ୍ ଵିଜିଜ୍ଞାସଯା ଯୁକ୍ତା ମୁହ୍ଯନ୍ତି କଵଯୋଽପି ହି

ହେ ରାଜା, କେହି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ କେବେ ଜାଣିପାରେନି। ଯେଉଁମାନେ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଲିନ, ସେମାନେ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ ଇଦଂ ଦୈଵତଂତ୍ରଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ । ତସ୍ଯାନୁଵିହିତୋଽନାଥା ନାଥ ପାହି ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଭୋ

ତେଣୁ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଚିତ୍ତରେ ହୋଇଥିବା ବୋଲି ବୁଝ। ଏପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିବାରୁ, ନାଥହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ନାଥ ଭାବେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।

ଏଷ ଵୈ ଭଗଵାନ୍ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆଦ୍ଯୋ ନାରାଯଣଃ ପୁମାନ୍ । ମୋହଯନ୍ ମାଯଯା ଲୋକଂ ଗୂଢଶ୍ଚରତି ଵୃଷ୍ଣିଷୁ

ଏହି ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ, ପ୍ରଥମ ନାରାୟଣ, ଯିଏ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସଂସାରକୁ ଭ୍ରମିତ କରି, ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି।

ଅସ୍ଯାନୁଭାଵଂ ଭଗଵାନ୍ ଵେଦ ଗୁହ୍ଯତମଂ ଶିଵଃ । ଦେଵର୍ଷିର୍ନାରଦଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ଭଗଵାନ୍ କପିଲୋ ନୃପ

ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଭଗବାନ୍ ଶିବ, ଦେବ ଋଷି ନାରଦ ଏବଂ ଭଗବାନ୍ କପିଳ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ରାଜା।

ଯଂ ମନ୍ଯସେ ମାତୁଲେଯଂ ପ୍ରିଯଂ ମିତ୍ରଂ ସୁହୃତ୍ତମମ୍ । ଅକରୋଃ ସଚିଵଂ ଦୂତଂ ସୌହୃଦାଦଥ ସାରଥିମ୍

ଯାହାକୁ ତୁମେ ମାମାଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ସହଯୋଗୀ ଭାବିଛ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦୂତ ଓ ସାରଥି କରିଥିଲ, ସେ ତାଙ୍କୁ।

ସର୍ଵାତ୍ମନଃ ସମଦୃଶୋ ହ୍ଯଦ୍ଵଯସ୍ଯାନହଙ୍କୃତେଃ । ତତ୍କୃତଂ ମତିଵୈଷମ୍ଯଂ ନିରଵଦ୍ଯସ୍ଯ ନ କ୍ଵଚିତ୍

ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମଦୃଷ୍ଟି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କର କୃତ ମନର ଭିନ୍ନତାରେ କେବେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।

ତଥାପ୍ଯେକାନ୍ତଭକ୍ତେଷୁ ପଶ୍ଯ ଭୂପାନୁକମ୍ପିତମ୍ । ଯତ୍ ମେ ଅସୂନ୍ ତ୍ଯଜତଃ ସାକ୍ଷାତ୍ କୃଷ୍ଣୋ ଦର୍ଶନମାଗତଃ

ତଥାପି ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର କୃପା ଦେଖ, ହେ ରାଜା—ମୁଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ୁଛି, ସେଇ ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱୟଂ ମୋ ସମ୍ନାଗରେ ଆସିଛନ୍ତି।

ଭକ୍ତ୍ଯାଵେଶ୍ଯ ମନୋ ଯସ୍ମିନ୍ ଵାଚା ଯନ୍ନାମ କୀର୍ତଯନ୍ । ତ୍ଯଜନ୍ କଲେଵରଂ ଯୋଗୀ ମୁଚ୍ଯତେ କାମକର୍ମଭିଃ

ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ମନକୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁହରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେହ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

(ଵଂଶସ୍ଥ) ସ ଦେଵଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରତୀକ୍ଷତାଂ କଲେଵରଂ ଯାଵଦିଦଂ ହିନୋମ୍ଯହମ୍ । ପ୍ରସନ୍ନହାସାରୁଣଲୋଚନୋଲ୍ଲସନ୍ ମୁଖାମ୍ବୁଜୋ ଧ୍ଯାନପଥଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ

ସେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ଭଗବାନ, ମୋ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ହସୁଥିବା ମୁଁହ, ଲାଲ ଆଖି, ଅଦ୍ଭୁତ କମଳମୁଖ ଓ ଚାରିଟିଏ ହାତ ସହିତ ସେ ମୋର ଧ୍ୟାନରେ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

ସୂତ ଉଵାଚ । (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ତତ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ଶଯାନଂ ଶରପଞ୍ଜରେ । ଅପୃଚ୍ଛତ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ଧର୍ମାନ୍ ଋଷୀଣାଂ ଚାନୁଶ୍ରୃଣ୍ଵତାମ୍

ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶରରେ ଶୋଇଥିବାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଏହା ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣୁଥିଲେ।

ପୁରୁଷସ୍ଵଭାଵଵିହିତାନ୍ ଯଥାଵର୍ଣଂ ଯଥାଶ୍ରମମ୍ । ଵୈରାଗ୍ଯରାଗୋପାଧିଭ୍ଯାଂ ଆମ୍ନାତୋଭଯଲକ୍ଷଣାନ୍

ସେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଵଭାବ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏବଂ ନିଷ୍କାମତା ଓ ଆସକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।

ଦାନଧର୍ମାନ୍ ରାଜଧର୍ମାନ୍ ମୋକ୍ଷଧର୍ମାନ୍ ଵିଭାଗଶଃ । ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମାନ୍ ଭଗଵଦ୍ଧର୍ମାନ୍ ସମାସଵ୍ଯାସ ଯୋଗତଃ

ସେ ଦାନ ଧର୍ମ, ରାଜଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମ, ଜନନୀମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତି ଧର୍ମ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିଭାଗ ଓ ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସାରାଂଶ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ପଚାରିଲେ।

ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ସହୋପାଯାନ୍ ଯଥା ମୁନେ । ନାନାଖ୍ଯାନେତିହାସେଷୁ ଵର୍ଣଯାମାସ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍

ଯେଉଁ ମୁନି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉପାୟ, ବିଭିନ୍ନ କଥା ଓ ଇତିହାସରେ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।

ଧର୍ମଂ ପ୍ରଵଦତସ୍ତସ୍ଯ ସ କାଲଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତଃ । ଯୋ ଯୋଗିନଃ ଛନ୍ଦମୃତ୍ଯୋଃ ଵାଞ୍ଛିତସ୍ତୁ ଉତ୍ତରାଯଣଃ

ସେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କହୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ଶୁଭ ସମୟ ଆସିଗଲା—ଯାହା ଚାହୁଁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏହା ଉତ୍ତରାୟଣ ସମୟ।

(ଵଂଶସ୍ଥ) ତଦୋପସଂହୃତ୍ଯ ଗିରଃ ସହସ୍ରଣୀଃ ଵିମୁକ୍ତସଙ୍ଗଂ ମନ ଆଦିପୂରୁଷେ । କୃଷ୍ଣେ ଲସତ୍ପୀତପଟେ ଚତୁର୍ଭୁଜେ ପୁରଃ ସ୍ଥିତେଽମୀଲିତ ଦୃଗ୍ ଵ୍ଯଧାରଯତ୍

ତାପରେ, ହଜାର ଧାରା ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଅଟକାଇ, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ମନକୁ ଆଦିପୁରୁଷ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କଲେ—ଯିଏ ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟିଏ ହାତ ଥିବା, ଆଗରେ ଦଢ଼ିଆ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣ। ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଅମିଳିତ ରଖିଲେ।

ଵିଶୁଦ୍ଧଯା ଧାରଣଯା ହତାଶୁଭଃ ତଦୀକ୍ଷଯୈଵାଶୁ ଗତାଯୁଧଶ୍ରମଃ । ନିଵୃତ୍ତ ସର୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯ ଵୃତ୍ତି ଵିଭ୍ରମଃ ତୁଷ୍ଟାଵ ଜନ୍ଯଂ ଵିସୃଜନ୍ ଜନାର୍ଦନମ୍

ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା, କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତି ମିଟିଗଲା, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କ୍ରିୟା ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିବାବେଳେ ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଶ୍ରୀଭୀଷ୍ମ ଉଵାଚ । (ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରା) ଇତି ମତିରୁପକଲ୍ପିତା ଵିତୃଷ୍ଣା ଭଗଵତି ସାତ୍ଵତପୁଙ୍ଗଵେ ଵିଭୂମ୍ନି । ସ୍ଵସୁଖମୁପଗତେ କ୍ଵଚିତ୍ ଵିହର୍ତୁଂ ପ୍ରକୃତିମୁପେଯୁଷି ଯଦ୍ଭଵପ୍ରଵାହଃ

ଶ୍ରୀଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ଏହିପରି ଭାବରେ ମୋର ମନ ତୃଷ୍ଣାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି। ସେ ନିଜ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ କେବେ କେବେ ପ୍ରକୃତିରେ ବିହାର କରନ୍ତି, ଯାହାରୁ ଜନ୍ମର ସ୍ରୋତ ଆସେ।

ତ୍ରିଭୁଵନକମନଂ ତମାଲଵର୍ଣଂ ରଵିକରଗୌରଵରାମ୍ବରଂ ଦଧାନେ । ଵପୁରଲକକୁଲାଵୃତ ଆନନାବ୍ଜଂ ଵିଜଯସଖେ ରତିରସ୍ତୁ ମେଽନଵଦ୍ଯା

ତିନି ଜଗତର ଆନନ୍ଦ, ତମାଳ ଗଛ ଭଳି କଳା ଦେହ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି କେଶରେ ଘେରା ମୁଁହରେ କମଳ ଭଳି ଚେହେରା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଖା—ମୋର ନିର୍ମଳ ପ୍ରେମ ସେଉଁଠି ଅଟୁଟ ରହୁ।