ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଅପ୍ଯଦ୍ଯ ନସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵକୃତେହିତ ପ୍ରଭୋ ଜିହାସସି ସ୍ଵିତ୍ ସୁହୃଦୋଽନୁଜୀଵିନଃ । ଯେଷାଂ ନ ଚାନ୍ଯତ୍ ଭଵତଃ ପଦାମ୍ବୁଜାତ୍ ପରାଯଣଂ ରାଜସୁ ଯୋଜିତାଂହସାମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆଜି ତୁମେ ଆମ ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧୁ ଓ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଦାସମାନେଠାରୁ ଚାଲିଯିବେ କି? ଆମ ପାଇଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ଆମେ ରାଜସିଂହାସନ ଓ ତାହାର ଦୋଷରେ ବନ୍ଧା।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) କେ ଵଯଂ ନାମରୂପାଭ୍ଯାଂ ଯଦୁଭିଃ ସହ ପାଣ୍ଡଵାଃ । ଭଵତୋଽଦର୍ଶନଂ ଯର୍ହି ହୃଷୀକାଣାଂ ଇଵ ଈଶିତୁଃ

ଆମେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଯଦୁମାନେ କିଏ? ନାମ ଓ ଆକୃତି ଛଡ଼ା କିଛି ନୁହେଁ। ତୁମେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ନ ହେଲେ, ଆମେ କିଛି ନୁହେଁ।

ନେଯଂ ଶୋଭିଷ୍ଯତେ ତତ୍ର ଯଥେଦାନୀଂ ଗଦାଧର । ତ୍ଵତ୍ପଦୈଃ ଅଙ୍‌କିତା ଭାତି ସ୍ଵଲକ୍ଷଣଵିଲକ୍ଷିତୈଃ

ହେ ଗଦାଧର, ଏହି ପୃଥିବୀ ଏବେ ଯେପରି ତୁମର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପଦପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତେଣୁ ଆଉ ଏପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବ ନାହିଁ।

ଇମେ ଜନପଦାଃ ସ୍ଵୃଦ୍ଧାଃ ସୁପକ୍ଵୌଷଧିଵୀରୁଧଃ । ଵନାଦ୍ରି ନଦୀ ଉଦନ୍ଵନ୍ତୋ ହ୍ଯେଧନ୍ତେ ତଵ ଵୀକ୍ଷିତୈଃ

ଏହି ଦେଶମାନେ ସମୃଦ୍ଧ, ଔଷଧି ଓ ଗଛପାତ୍ର ଭଲଭାବେ ପକ୍କ, ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ରମାନେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଉନ୍ନତି ପାଇଛନ୍ତି।

ଅଥ ଵିଶ୍ଵେଶ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ ସ୍ଵକେଷୁ ମେ । ସ୍ନେହପାଶଂ ଇମଂ ଛିନ୍ଧି ଦୃଢଂ ପାଣ୍ଡୁଷୁ ଵୃଷ୍ଣିଷୁ

ତେଣୁ, ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ମୋର ଯେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ସ୍ନେହ ବନ୍ଧନ ଅଛି, ଦୟାକରି ଏହାକୁ କାଟିଦିଅ।

ତ୍ଵଯି ମେଽନନ୍ଯଵିଷଯା ମତିର୍ମଧୁପତେଽସକୃତ୍ । ରତିଂ ଉଦ୍ଵହତାତ୍ ଅଦ୍ଧା ଗଙ୍ଗେଵୌଘଂ ଉଦନ୍ଵତି

ହେ ମଧୁପତି, ମୋର ମନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷୟକୁ ଧାରଣ କରିନାହିଁ, ସେଇପରି ସଦା ସରଳ ଭାବେ ତୁମ ପ୍ରେମରେ ଲିନ ରହୁ, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଅବିରତ ଭାବେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହେ।

(ଵସଂତତିଲକା) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣସଖ ଵୃଷ୍ଣି ଋଷଭାଵନିଧ୍ରୁଗ୍ ରାଜନ୍ଯଵଂଶଦହନ ଅନପଵର୍ଗ ଵୀର୍ଯ । ଗୋଵିନ୍ଦ ଗୋଦ୍ଵିଜସୁରାର୍ତିହରାଵତାର ଯୋଗେଶ୍ଵରାଖିଲଗୁରୋ ଭଗଵନ୍ ନମସ୍ତେ

ହେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମୀମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ରାଜବଂଶମାନେ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି, ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଶକ୍ତି, ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋମାତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅବତାର ନେଇଛ, ଯୋଗଶ୍ୱର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ, ଭଗବାନ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ସୂତ ଉଵାଚ । (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ପୃଥଯେତ୍ଥଂ କଲପଦୈଃ ପରିଣୂତାଖିଲୋଦଯଃ । ମନ୍ଦଂ ଜହାସ ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ମୋହଯନ୍ନିଵ ମାଯଯା

ସୂତ କହିଲେ: ପୃଥା ଏପରି ମଧୁର କଥାରେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ପ୍ରଭୁ ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ସେ ମାୟାରେ ମୁହଁ ଦେଇ ମୃଦୁ ହସିଲେ।

ତାଂ ବାଢଂ ଇତି ଉପାମଂତ୍ର୍ଯ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଗଜସାହ୍ଵଯମ୍ । ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ସ୍ଵପୁରଂ ଯାସ୍ଯନ୍ ପ୍ରେମ୍ଣା ରାଜ୍ଞା ନିଵାରିତଃ

ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର ସହ ବିଦାୟ ଦେଇ, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ନିଜ ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ରାଜା ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

ଵ୍ଯାସାଦ୍ଯୈରୀଶ୍ଵରେହା ଜ୍ଞୈଃ କୃଷ୍ଣେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣା । ପ୍ରବୋଧିତୋଽପି ଇତିହାସୈଃ ନାବୁଧ୍ଯତ ଶୁଚାର୍ପିତଃ

ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣ ଓ ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶୋକରେ ଡୁବିଥିବାରୁ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ଆହ ରାଜା ଧର୍ମସୁତଃ ଚିନ୍ତଯନ୍ ସୁହୃଦାଂ ଵଧମ୍ । ପ୍ରାକୃତେନାତ୍ମନା ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ନେହମୋହଵଶଂ ଗତଃ

ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ରାଜା, ବନ୍ଧୁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଚିନ୍ତା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସାଧାରଣ ମନ ଓ ସ୍ନେହ ମୋହରେ ଆବୃତ ହୋଇ କଥା କହିଲେ।

ଅହୋ ମେ ପଶ୍ଯତାଜ୍ଞାନଂ ହୃଦି ରୂଢଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ପାରକ୍ଯସ୍ଯୈଵ ଦେହସ୍ଯ ବହ୍ଵ୍ଯୋ ମେଽକ୍ଷୌହିଣୀର୍ହତାଃ

ହାୟ, ମୋର ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦେଖ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଭାବେ ବସିଛି। ଅନ୍ୟର ଦେହ ପାଇଁ, ମୁଁ ଅନେକ ସେନାଙ୍କୁ ନାଶ କରିଛି।

ବାଲଦ୍ଵିଜସୁହୃନ୍ ମିତ୍ର ପିତୃଭ୍ରାତୃଗୁରୁ ଦ୍ରୁହଃ । ନ ମେ ସ୍ଯାତ୍ ନିରଯାତ୍ ମୋକ୍ଷୋ ହ୍ଯପି ଵର୍ଷ ଅଯୁତ ଆଯୁତୈଃ

ଶିଶୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧୁ, ପିତା, ଭାଇ, ଗୁରୁଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିବା ପାପରୁ, ଦଶ ହଜାର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି ନାହିଁ।

ନୈନୋ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜାଭର୍ତୁଃ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧେ ଵଧୋ ଦ୍ଵିଷାମ୍ । ଇତି ମେ ନ ତୁ ବୋଧାଯ କଲ୍ପତେ ଶାସନଂ ଵଚଃ

ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରିବା ପାପ ନୁହେଁ, ଏହି ଶାସନ ଓ ଉପଦେଶ ମୋତେ ବୁଝାଇପାରୁନାହିଁ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମତ୍ ହତବଂଧୂନାଂ ଦ୍ରୋହୋ ଯୋଽସୌ ଇହୋତ୍ଥିତଃ । କର୍ମଭିଃ ଗୃହମେଧୀଯୈଃ ନାହଂ କଲ୍ପୋ ଵ୍ଯପୋହିତୁମ୍

ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମହିଳାମାନଙ୍କର ହତବନ୍ଧୁ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱେଷ ଉପଜିଛି, ସେହି ଦ୍ୱେଷକୁ ମୁଁ କେବେ ମିଟାଇପାରିବି ନାହିଁ।

ଯଥା ପଙ୍କେନ ପଙ୍କାମ୍ଭଃ ସୁରଯା ଵା ସୁରାକୃତମ୍ । ଭୂତହତ୍ଯାଂ ତଥୈଵୈକାଂ ନ ଯଜ୍ଞୈଃ ମାର୍ଷ୍ଟୁମର୍ହତି

ଯେପରି ମାଟି ଦ୍ୱାରା ମାଟି ମିଶା ପାଣି ପରିଷ୍କାର ହେଉନାହିଁ, ମଦ ଦ୍ୱାରା ମଦର ଦୋଷ ଯାଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଜୀବ ହତ୍ୟା ମାନେ କେବେ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କାର ହେଉନାହିଁ।

ଜପଶ୍ଚ ପରମୋ ଗୁହ୍ଯଃ ଶ୍ରୂଯତାଂ ମେ ନୃପାତ୍ମଜ । ଯଂ ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ପ୍ରପଠନ୍ ପୁମାନ୍ ପଶ୍ଯତି ଖେଚରାନ୍

ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ମହାମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସପ୍ତ ରାତି ପଢିଲେ, ମଣିଷ ଆକାଶରେ ଚଳାଉଥିବା ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖିପାରିବ।

ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ଵାସୁଦେଵାଯ । ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଦେଵସ୍ଯ କୁର୍ଯାଦ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯମଯୀଂ ବୁଧଃ । ସପର୍ଯାଂ ଵିଵିଧୈର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ଦେଶକାଲଵିଭାଗଵିତ୍

ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଭଲ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣି ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସଲିଲୈଃ ଶୁଚିଭିର୍ମାଲ୍ଯୈଃ ଵନ୍ଯୈର୍ମୂଲଫଲାଦିଭିଃ । ଶସ୍ତାଙ୍‌କୁରାଂଶୁକୈଶ୍ଚାର୍ଚେତ୍ ତୁଲସ୍ଯା ପ୍ରିଯଯା ପ୍ରଭୁମ୍

ଶୁଧ୍ଧ ପାଣି, ଫୁଲ, ଜଙ୍ଗଲର ମୂଳ ଓ ଫଳ, କୋମଳ ଅଂକୁର ଓ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ପ୍ରିୟ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଲବ୍ଧ୍ଵା ଦ୍ରଵ୍ଯମଯୀମର୍ଚାଂ କ୍ଷିତ୍ଯମ୍ବ୍ଵାଦିଷୁ ଵାର୍ଚଯେତ୍ । ଆଭୃତାତ୍ମା ମୁନିଃ ଶାନ୍ତୋ ଯତଵାଙ୍‌ମିତଵନ୍ଯଭୁକ୍

ମାଟି, ପାଣି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଲେ, ଜଣେ ମୁନି ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, କଥାରେ ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ମାପ ରଖି, ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵେଚ୍ଛାଵତାରଚରିତୈଃ ଅଚିନ୍ତ୍ଯନିଜମାଯଯା । କରିଷ୍ଯତି ଉତ୍ତମଶ୍ଲୋକଃ ତଦ୍ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ ହୃଦଯଙ୍‌ଗମମ୍

ଉତ୍ତମ ଶ୍ଲୋକରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ, ସେ ନିଜ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଲୀଳା ପ୍ରକାଶ କରିବେ; ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ପରିଚର୍ଯା ଭଗଵତୋ ଯାଵତ୍ଯଃ ପୂର୍ଵସେଵିତାଃ । ତା ମଂତ୍ରହୃଦଯେନୈଵ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜ୍ଯାନ୍ ମଂତ୍ରମୂର୍ତଯେ

ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭୁସେବା କରାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡିକୁ ଏବେ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରମୟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ହୃଦୟର ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ କାଯେନ ମନସା ଵଚସା ଚ ମନୋଗତମ୍ । ପରିଚର୍ଯମାଣୋ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତିମତ୍ପରିଚର୍ଯଯା

ଏଭଳି ଶରୀର, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ହୃଦୟର ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କଲେ, ସେଠି ନିଜର ସତ୍ୟ ପୂଜା ହୁଏ।

ପୁଂସାଂ ଅମାଯିନାଂ ସମ୍ଯକ୍ ଭଜତାଂ ଭାଵଵର୍ଧନଃ । ଶ୍ରେଯୋ ଦିଶତ୍ଯଭିମତଂ ଯଦ୍ଧର୍ମାଦିଷୁ ଦେହିନାମ୍

ଯେଉଁ ଲୋକେ ଚତୁର୍ତ୍ତା ଛାଡ଼ି ଭଲଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଜନ କରନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଭ ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମିଳେନାହିଁ, ସେହି ଲାଭ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଵିରକ୍ତଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯରତୌ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ଭୂଯସା । ତଂ ନିରନ୍ତରଭାଵେନ ଭଜେତାଦ୍ଧା ଵିମୁକ୍ତଯେ

ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି ଦେଇଛି, ସେ ଭକ୍ତିଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ଏବଂ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଜିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ନୃପାର୍ଭକଃ । ଯଯୌ ମଧୁଵନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ହରେଶ୍ଚରଣଚର୍ଚିତମ୍

ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ, ରାଜପୁତ୍ର ସେଠାକୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନରେ ପବିତ୍ର ମଧୁବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ତପୋଵନଂ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽନ୍ତଃପୁରଂ ମୁନିଃ । ଅର୍ହିତାର୍ହଣକୋ ରାଜ୍ଞା ସୁଖାସୀନ ଉଵାଚ ତମ୍

ସେ ତପୋବନକୁ ଯିବା ପରେ, ମୁନି ରାଜମହଳର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥି ଆଦର ପାଇଲେ, ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ ଆସନରେ ବସି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ନାରଦ ଉଵାଚ - ରାଜନ୍ କିଂ ଧ୍ଯାଯସେ ଦୀର୍ଘଂ ମୁଖେନ ପରିଶୁଷ୍ଯତା । କିଂ ଵା ନ ରିଷ୍ଯତେ କାମୋ ଧର୍ମୋ ଵାର୍ଥେନ ସଂଯୁତଃ

ନାରଦ କହିଲେ: ରାଜା, କାହିଁକି ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଛ? ମୁହଁ ମୁଝି ଯାଇଛି। କି ତୁମ ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଧର୍ମ, ଧନ ସହିତ ମିଳିଲାନି କି?

ରାଜୋଵାଚ - ସୁତୋ ମେ ବାଲକୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ତ୍ରୈଣେନା-କରୁଣାତ୍ମନା । ନିର୍ଵାସିତଃ ପଞ୍ଚଵର୍ଷଃ ସହ ମାତ୍ରା ମହାନ୍କଵିଃ

ରାଜା କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପୁଅ ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଶିଶୁ, ଏକ କଠୋର ମନର ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ମା' ସହିତ ଅନ୍ୟାୟରେ ନିର୍ବାସିତ କରିଛି; ସେ ଏକ ମହାକବି।