ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ସୂତ ଉଵାଚ - ଆକୃଷ୍ଣନିର୍ଗମାତ୍ ତ୍ରିଂଶତ୍ ଵର୍ଷାଧିକଗତେ କଲୌ । ନଵମୀତୋ ନଭସ୍ଯେ ଚ କଥାରଂଭଂ ଶୁକୋଽକରୋତ୍

ସୂତ କହିଲେ — କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଦାୟ ପରେ ତିରିଶି ବର୍ଷ କାଟିଗଲା, କଳିଯୁଗ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ଶୁକ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।

ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଶ୍ରଵଣାନ୍ତେ ଚ କଲୌ ଵର୍ଷଶତଦ୍ଵଯେ । ଶୁଦ୍ଧେ ଶୁଚୌ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ଧେନୁଜୋଽକଥଯତ୍କଥାମ୍

ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗରେ, ଦୁଇଶ ଅବଧି ବର୍ଷ ପରେ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ନବମୀ ତିଥିରେ ଧେନୁଜ (ଗୋକର୍ଣ୍ଣ) କଥା କହିଥିଲେ ।

ତସ୍ମାଦପି କଲୌ ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରିଂଶତ୍ ଵର୍ଷଗତେ ସତି । ଊଚୁରୂର୍ଜେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ନଵମ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାଃ

ତାପରେ, କଳିଯୁଗ ଆଉ ତିରିଶି ବର୍ଷ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲାପରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।

ଇତ୍ଯେତ୍ତତେ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହଂ ତ୍ଵଯାନଘ । କଲୌ ଭାଗଵତୀ ଵାର୍ତା ଭଵରୋଗଵିନାଶିନୀ

ଏହିପରି, ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମୁଁ ଦେଲି; କଳିଯୁଗରେ ଭାଗବତ କଥା ସଂସାର ରୋଗ ନାଶ କରେ ।

(ଵସଂତତିଲକା) କୃଷ୍ଣପ୍ରିଯଂ ସକଲକଲ୍ମଷନାଶନଂ ଚ ମୁକ୍ତ୍ଯେକହେତୁମିହ ଭକ୍ତିଵିଲାସକାରି ସନ୍ତଃ କଥାନକମିଦଂ ପିବତାଦରେଣ ଲୋକେ ହି ତୀର୍ଥପରିଶୀଲନସେଵଯା କିମ୍

ଏହି କଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ମୁକ୍ତିର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ଓ ଭକ୍ତିର ଲୀଳାକୁ ଦେଖାଏ । ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହି କଥାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପାନ କରନ୍ତୁ — ଏହି ଜଗତରେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସେବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକତା?

(ଅପରଵକ୍ତ୍ର) ସ୍ଵପୁରୁଷମପି ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପାଶହସ୍ତଂ ଵଦତି ଯମଃ କିଲ ତସ୍ଯ କର୍ଣମୂଲେ । ପରିହର ଭଗଵତ୍କଥାସୁ ମତ୍ତାନ୍ ପ୍ରଭୁରହମନ୍ଯୁନୃଣାଂ ନ ଵୈଷ୍ଣଵାନାମ୍

ଏହିପରି, ଯମ ନିଜ ପରିଚାରକଙ୍କୁ ପାଶ ଧରିଥିବା ଦେଖି, କାନ ନିକଟରେ କହନ୍ତି — 'ଭଗବତ କଥାରେ ମଗ୍ନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହ; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ରେଷର ଅଧିପତି, କିନ୍ତୁ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ନୁହେଁ ।'

(ଶିଖରିଣୀ) ଅସାରେ ସଂସାରେ ଵିଷଯଵିଷସଙ୍‌ଗାକୁଲଧିଯଃ କ୍ଷଣାର୍ଧଂ କ୍ଷେମାର୍ଥଂ ପିବତ ଶୁକଗାଥାତୁଲସୁଧାମ୍ । କିମର୍ଥଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଭୋ ଵ୍ରଜଥ କୁପଥେ କୁତ୍ସିତକଥେ ପରୀକ୍ଷିତ୍ସାକ୍ଷୀ ଯତ୍ ଶ୍ରଵଣଗତମୁକ୍ତ୍ଯୁକ୍ତିକଥନେ

ଏହି ଅସାର ସଂସାରରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ବିଷରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ଅଧା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁକଙ୍କ ଗୀତର ଅମୃତ ପାନ କର; ଅନ୍ୟଥା କାହିଁକି ବ୍ୟର୍ଥ ଭାବେ ଖରାପ ପଥରେ, ନିଚ କଥାରେ ଘୁଞ୍ଚିବ? ପରୀକ୍ଷିତ ସାକ୍ଷୀ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ରସପ୍ରଵାହସଂସ୍ଥେନ ଶ୍ରୀଶୁକେନେରିତା କଥା । କଣ୍ଠେ ସଂବଧ୍ଯତେ ଯେନ ସ ଵୈକୁଣ୍ଠପ୍ରଭୁର୍ଭଵେତ୍

ଶୁକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରସର ଧାରାରେ ବହୁଥିବା ଏହି କଥା, ଯିଏ ଗଳାରେ ବାନ୍ଧେ, ସେ ବୈକୁଣ୍ଠପତି ହୁଏ ।

(ମାଲିନୀ) ଇତି ଚ ପରମଗୁହ୍ଯଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାନ୍ତସିଦ୍ଧଂ ସପଦି ନିଗଦିତଂ ତେ ଶାସ୍ତ୍ରପୁଞ୍ଜଂ ଵିଲୋକ୍ଯ । ଜଗତି ଶୁକକଥାତୋ ନିର୍ମଲଂ ନାସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ ପିବ ପରସୁଖହେତୋର୍ଦ୍ଵାଦଶସ୍କନ୍ଧସାରମ୍

ଏହିପରି ଅତି ଗୁପ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଷ୍କର୍ଷ ତୁମ ପାଖରେ ସିଧାସଳଖ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ ଦେଖିବ, ଏହି ଜଗତରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ କଥା ପରି ଶୁଦ୍ଧ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧର ସାର ଉପଭୋଗ କର, ଯାହା ପରମ ଆନନ୍ଦର କାରଣ।

(ପ୍ରହର୍ଷିଣୀ) ଏତାଂ ଯୋ ନିଯତତଯା ଶ୍ରୃଣୋତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଶ୍ଚୈନାଂ କଥଯତି ଶୁଦ୍ଧଵୈଷ୍ଣଵାଗ୍ରେ । ତୌ ସମ୍ଯକ୍ ଵିଧିକରଣାତ୍ଫଲଂ ଲଭେତେ ଯାଥାର୍ଥ୍ଯାନ୍ନ ହି ଭୁଵନେ କିମପ୍ଯସାଧ୍ଯମ୍

ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣେ, ଓ ଯିଏ ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଆଗରେ କହେ, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରିଲେ ଏହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ସତ୍ୟକୁହିଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ । (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ନିର୍ଗତେ ନାରଦେ ସୂତ ଭଗଵାନ୍ ବାଦରାଯଣଃ । ଶ୍ରୁତଵାଂସ୍ତଦଭିପ୍ରେତଂ ତତଃ କିମକରୋଦ୍ ଵିଭୁଃ । ସୂତ ଉଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମନଦ୍ଯାଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଆଶ୍ରମଃ ପଶ୍ଚିମେ ତଟେ । ଶମ୍ଯାପ୍ରାସ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତ ଋଷୀଣାଂ ସତ୍ରଵର୍ଧନଃ

ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, ନାରଦ ଯାଇଯିବା ପରେ, ବଦରାୟଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି ଆଉ କଣ କଲେ? ସୂତ କହିଲେ: ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ଶମ୍ୟାପ୍ରାସ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଋଷିମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵ ଆଶ୍ରମେ ଵ୍ଯାସୋ ବଦରୀଷଣ୍ଡମଣ୍ଡିତେ । ଆସୀନୋଽପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ପ୍ରଣିଦଧ୍ଯୌ ମନଃ ସ୍ଵଯମ୍

ସେଇ ବଦରୀ ଗଛର ଝୁପୁଡି ରେ ଶୋଭିତ ଆଶ୍ରମରେ ବ୍ୟାସଦେବ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ବସିଲେ।

ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ମନସି ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରଣିହିତେଽମଲେ । ଅପଶ୍ଯତ୍ ପୁରୁଷଂ ପୂର୍ଣଂ ମାଯାଂ ଚ ତଦପାଶ୍ରଯମ୍

ଭକ୍ତିଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ସଫା ଓ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ମାୟାକୁ ଦେଖିଲେ।

ଯଯା ସଂମୋହିତୋ ଜୀଵ ଆତ୍ମାନଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକମ୍ । ପରୋଽପି ମନୁତେଽନର୍ଥଂ ତତ୍କୃତଂ ଚାଭିପଦ୍ଯତେ

ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜୀବ, ଯଦିଓ ପରମାତ୍ମା ସ୍ୱରୂପ, ତଥାପି ତିନି ଗୁଣର ମିଶ୍ରଣ ବୋଲି ଭାବି, ଅନର୍ଥକୁ ନିଜର ବୋଲି ମନେ କରେ ଓ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।

ଅନର୍ଥୋପଶମଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଭକ୍ତିଯୋଗମଧୋକ୍ଷଜେ । ଲୋକସ୍ଯାଜାନତୋ ଵିଦ୍ଵାଂନ୍ ଚକ୍ରେ ସାତ୍ଵତସଂହିତାମ୍

ଏହି ଦୁଃଖର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଅଜ୍ଞାତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଭକ୍ତି ଶିଖାଇ ଏହି ସାତ୍ୱତ ସଂହିତା ରଚନା କଲେ।

ଯସ୍ଯାଂ ଵୈ ଶ୍ରୂଯମାଣାଯାଂ କୃଷ୍ଣେ ପରମପୂରୁଷେ । ଭକ୍ତିରୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ପୁଂସଃ ଶୋକମୋହଭଯାପହା

ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଶୁଣିଲେ, କୃଷ୍ଣ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ଦୁଃଖ, ମୋହ ଓ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ।

ସ ସଂହିତାଂ ଭାଗଵତୀଂ କୃତ୍ଵାନୁକ୍ରମ୍ଯ ଚାତ୍ମଜମ୍ । ଶୁକଂ ଅଧ୍ଯାପଯାମାସ ନିଵୃତ୍ତିନିରତଂ ମୁନିଃ

ଏହି ଭାଗବତ ସଂହିତାକୁ ଠିକ୍ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଚନା କରି, ମୁନି ତାଙ୍କ ବିରକ୍ତିପରାୟଣ ପୁଅ ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଲେ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ । ସ ଵୈ ନିଵୃତ୍ତିନିରତଃ ସର୍ଵତ୍ରୋପେକ୍ଷକୋ ମୁନିଃ । କସ୍ଯ ଵା ବୃହତୀଂ ଏତାଂ ଆତ୍ମାରାମଃ ସମଭ୍ଯସତ୍

ଶୌନକ କହିଲେ: ସେଠି ଯିଏ ବିରକ୍ତିରେ ଲିନ ଓ ସବୁଠାରୁ ଉଦାସୀନ, ନିଜେ ଆନନ୍ଦରେ ଥିବା ମୁନି, ସେ କାହିଁକି ଏହି ବଡ଼ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ?

ସୂତ ଉଵାଚ । ଆତ୍ମାରାମାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥା ଅପ୍ଯୁରୁକ୍ରମେ । କୁର୍ଵନ୍ତି ଅହୈତୁକୀଂ ଭକ୍ତିଂ ଇତ୍ଥଂଭୂତଗୁଣୋ ହରିଃ

ସୂତ କହିଲେ: ଯେଉଁ ମୁନିମାନେ ନିଜେ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଗୁଣରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ନିଷ୍କାରଣ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି।

ହରେର୍ଗୁଣାକ୍ଷିପ୍ତମତିଃ ଭଗଵାନ୍ ବାଦରାଯଣିଃ । ଅଧ୍ଯଗାନ୍ ମହଦାଖ୍ଯାନଂ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଜନପ୍ରିଯଃ

ହରିଙ୍କ ଗୁଣରେ ମନ ଆକୃଷ୍ଟ ବଦରାୟଣଙ୍କ ପୁଅ ସଦା ବଡ଼ କଥା ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ପ୍ରିୟ।

ପରୀକ୍ଷିତୋଽଥ ରାଜର୍ଷେଃ ଜନ୍ମକର୍ମଵିଲାପନମ୍ । ସଂସ୍ଥାଂ ଚ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ କୃଷ୍ଣକଥୋଦଯମ୍

ଏବେ ମୁଁ ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ଜନ୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଦାୟ ଓ କୃଷ୍ଣ କଥାର ଆରମ୍ଭ ବିବରଣ କରିବି।

(ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ଯଦା ମୃଧେ କୌରଵସୃଞ୍ଜଯାନାଂ ଵୀରେଷ୍ଵଥୋ ଵୀରଗତିଂ ଗତେଷୁ । ଵୃକୋଦରାଵିଦ୍ଧଗଦାଭିମର୍ଶ ଭଗ୍ନୋରୁଦଣ୍ଡେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରେ

ଯେତେବେଳେ କୌରବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ବୀର ନିଜ ଧର୍ମରେ ପତିତ ହେଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମଙ୍କ ଗଦା ଆଘାତରେ ତାଙ୍କ ଜଂଘା ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ—

ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯଂ ଦ୍ରୌଣିରିତି ସ୍ମ ପଶ୍ଯନ୍ କୃଷ୍ଣାସୁତାନାଂ ସ୍ଵପତାଂ ଶିରାଂସି । ଉପାହରଦ୍ ଵିପ୍ରିଯମେଵ ତସ୍ଯ ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ କର୍ମ ଵିଗର୍ହଯନ୍ତି

ଏହା ଦେଖି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଶୟନରତ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଇଲେ, ଏହା ଏକ ଘୃଣିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା, ସମସ୍ତେ ଯାହାକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।

ମାତା ଶିଶୂନାଂ ନିଧନଂ ସୁତାନାଂ ନିଶମ୍ଯ ଘୋରଂ ପରିତପ୍ଯମାନା । ତଦାରୁଦଦ୍ ବାଷ୍ପକଲାକୁଲାକ୍ଷୀ ତାଂ ସାଂତ୍ଵଯନ୍ନାହ କିରୀଟମାଲୀ

ପୁଅମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ମାଆ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁରେ କାନ୍ଦିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ମୁକୁଟଧାରୀ କଥା କହିଲେ।

ତଦା ଶୁଚସ୍ତେ ପ୍ରମୃଜାମି ଭଦ୍ରେ ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମବଂଧୋଃ ଶିର ଆତତାଯିନଃ । ଗାଣ୍ଡୀଵମୁକ୍ତୈଃ ଵିଶିଖୈରୁପାହରେ ତ୍ଵାକ୍ରମ୍ଯ ଯତ୍ସ୍ନାସ୍ଯସି ଦଗ୍ଧପୁତ୍ରା

ସେ କହିଲେ: ହେ ସୁଭଦ୍ରେ, ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦେବି—ଗାଣ୍ଡୀବର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବନ୍ଧୁ ଅପରାଧୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଆଣିଦେବି, ଯାହା ଦେଖି ତୁମେ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦାହ କରି ସ୍ନାନ କରିପାରିବ।

(ଉପେଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ଇତି ପ୍ରିଯାଂ ଵଲ୍ଗୁଵିଚିତ୍ରଜଲ୍ପୈଃ ସ ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵାଚ୍ଯୁତମିତ୍ରସୂତଃ । ଅନ୍ଵାଦ୍ରଵଦ୍ ଦଂଶିତ ଉଗ୍ରଧନ୍ଵା କପିଧ୍ଵଜୋ ଗୁରୁପୁତ୍ରଂ ରଥେନ

ଏହିପରି ମଧୁର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଅର୍ଜୁନ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ହନୁମାନ ଝଣ୍ଡା ଥିବା ରଥରେ ବସି ଗୁରୁପୁତ୍ର ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।

ତମାପତନ୍ତଂ ସ ଵିଲକ୍ଷ୍ଯ ଦୂରାତ୍ କୁମାରହୋଦ୍ଵିଗ୍ନମନା ରଥେନ । ପରାଦ୍ରଵତ୍ ପ୍ରାଣପରୀପ୍ସୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ଯାଵଦ୍ଗମଂ ରୁଦ୍ରଭଯାଦ୍ ଯଥାର୍କଃ

ସେ ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାଜକୁମାର ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ ରଥ ଚଳାଇ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ଯେପରି ଲୋକେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ପଳାଯାନ୍ତି।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଯଦାଶରଣମାତ୍ମାନଂ ଐକ୍ଷତ ଶ୍ରାନ୍ତଵାଜିନମ୍ । ଅସ୍ତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଶିରୋ ମେନେ ଆତ୍ମତ୍ରାଣଂ ଦ୍ଵିଜାତ୍ମଜଃ

ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୱିଜପୁତ୍ର ଦେଖିଲେ ନିଜେ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଘୋଡ଼ାମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ଭାବିଲେ।

ଅଥୋପସ୍ପୃଶ୍ଯ ସଲିଲଂ ସନ୍ଦଧେ ତତ୍ସମାହିତଃ । ଅଜାନନ୍ ଉପସଂହାରଂ ପ୍ରାଣକୃଚ୍ଛ୍ର ଉପସ୍ଥିତେ

ତାପରେ ସେ ପାଣି ଛୁଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କେମିତି ଉପସମାହାର କରିବେ ଜାଣିନଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ନିହିତ ହେଲା।