ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ସୂତ ଉଵାଚ - (ଇଂଦ୍ରଵଂଶା) ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣେ ସତି ବାଦରାଯଣୌ ମଧ୍ଯେ ସଭାଯାଂ ହରିରାଵିରାସୀତ୍ । ପ୍ରହ୍ରାଦବଲ୍ଯୁଦ୍ଧଵଫାଲ୍ଗୁନାଦିଭିଃ ଵୃତ୍ତଂ ସୁରର୍ଷିସ୍ତମପୂଜଯଚ୍ଚ ତାନ୍

ସୂତ କହିଲେ — ବାଦରାୟଣ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ହରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବଳି, ଉଦ୍ଧବ, ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ । ଦେବମୁନି (ନାରଦ) ତାଙ୍କୁ ଓ ସେହି ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନଂ ମହଦାସନେ ହରିଂ ତେ ଚକ୍ରିରେ କୀର୍ତନମଗ୍ରତସ୍ତଦା । ଭଵୋ ଭଵାନ୍ଯା କମଲାସନସ୍ତୁ ତତ୍ରାଗମତ୍ କୀର୍ତନଦର୍ଶନାଯ

ହସୁଥିବା ଓ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହାପରେ ଭବ (ଶିବ) ପାର୍ବତୀ ସହ ଓ କମଳାସନ (ବ୍ରହ୍ମା) ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁଣଗାନ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ ।

(ସ୍ରଗ୍ଧରା) ପ୍ରହ୍ରାଦସ୍ତାଲଧାରୀ ତରଲଗତିତଯା ଚୋଦ୍ଧଵଃ କାଂସ୍ଯଧାରୀ ଵୀଣାଧାରୀ ସୁରର୍ଷି ସ୍ଵରକୁଶଲତଯା ରାଗକର୍ତାର୍ଜୁନୋଽଭୂତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋଽଵାଦୀନ୍ମୃଦଙ୍‌ଗଂ ଜଯ ଜଯ ସୁକରାଃ କୀର୍ତନେ ତେ କୁମାରା ଯତ୍ରାଗ୍ରେ ଭଵଵକ୍ତା ସରସରଚନଯା ଵ୍ଯାସପୁତ୍ରୋ ବଭୂଵ

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାଳ ଧରିଥିଲେ, ଉଦ୍ଧବ ଚଞ୍ଚଳ ଚଳନରେ କାଂସ୍ୟ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ଦେବମୁନି ବୀଣା ଧରି ଶ୍ରୁତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଅର୍ଜୁନ ରାଗର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଉଥିଲେ ଏବଂ କୁମାରମାନେ କିମ୍ବା ଗୁଣଗାନରେ କିଏ କିଏ କିପରି ଦକ୍ଷ — ବଳିବାକୁ 'ଜୟ ଜୟ' ବୋଲୁଥିଲେ । ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁଅ (ଶୁକ) ସ୍ବଚ୍ଛନ୍ଦ ଶୈଳୀରେ ପାଠ କରୁଥିଲେ ।

(ଉପେଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ନନର୍ତ ମଧ୍ଯେ ତ୍ରିକମେଵ ତତ୍ର ଭକ୍ତ୍ଯାଦିକାନାଂ ନଟଵତ୍ସୁତେଜସାମ୍ । ଅଲୌଲିକଂ କୀର୍ତନମେତଦୀକ୍ଷ୍ଯ ହରିଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଽପି ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ତତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ତିନିଜଣ (ହରି, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା) ଏକାସାଥିରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନଟମାନେ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ । ଏହି ଅସାଧାରଣ କୀର୍ତ୍ତନ ଦେଖି, ହରି ଖୁସି ହେଲେ ଓ କିଛି କଥା କହିଲେ ।

(ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ମତ୍ତୋ ଵରଂ ଭାଵଵୃତାଦ୍‌ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ପ୍ରୀତଃ କଥାକୀର୍ତନତୋଽସ୍ମି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵେତି ତଦ୍ଵାକ୍ଯମତିପ୍ରସନ୍ନାଃ ପ୍ରେମାର୍ଦ୍ରଚିତ୍ତା ହରିମୂଚିରେ ତେ

ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି; ଏହି କଥା ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଖୁସି ହେଇଛି । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ପ୍ରେମରେ ଭିଜିଥିବା ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।

(ଉପେଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ନଗାହଗାଥାସୁ ଚ ସର୍ଵଭକ୍ତୈଃ ଏଭିସ୍ତ୍ଵଯା ଭାଵ୍ଯମିତି ପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ । ମନୋରଥୋଽଯଂ ପରିପୂରନୀଯଃ ତଥେତି ଚୋକ୍ତ୍ଵାନ୍ତରଧୀଯତାଚ୍ଯୁତଃ

ପାହାଡ଼ ଓ ନାଗମାନଙ୍କର ଗୀତରେ, ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହିପରି ତୁମେ ସ୍ମରଣ ହେଉ — ଏହି ଆମର ଇଚ୍ଛା, ଯାହା ପୂରଣ ହେବା ଉଚିତ । 'ତଥା ହେଉ' ବୋଲି ଅଚ୍ୟୁତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ।

(ଵଂଶସ୍ଥ) ତତୋଽନମତ୍ତତ୍ ଚରଣେଷୁ ନାରଦଃ ତଥା ଶୁକାଦୀନପି ତାପସାଂଶ୍ଚ । ଅଥ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ପରିନଷ୍ଟମୋହାଃ ସର୍ଵ ଯଯୁଃ ପୀତକଥାମୃତାସ୍ତେ

ତାପରେ ନାରଦ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ, ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ତାପସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ । ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ମୋହ ହରାଇ, ଦିବ୍ୟ କଥାମୃତ ପାନ କରି, ଚାଲିଗଲେ ।

(ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ଭକ୍ତିଃ ସୁତାଭ୍ଯାଂ ସହ ରକ୍ଷିତା ସା ଶାସ୍ତ୍ରେ ସ୍ଵକୀଯେଽପି ତଦା ଶୁକେନ । ଅତୋ ହରିର୍ଭାଗଵତସ୍ଯ ସେଵନାତ୍ ଚିତ୍ତଂ ସମାଯାତି ହି ଵୈଷ୍ଣଵାନାମ୍

ସେଇ ଭକ୍ତି, ପୁଅମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା, ଶୁକ ତାହାକୁ ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ରକ୍ଷା କଲେ । ଏହିପରି, ଭାଗବତ ସେବା କଲେ, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମନ ହରିଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ ।

ଦାରିଦ୍ର୍ଯଦୁଃଖଜ୍ଵରଦାହିତାନାଂ ମାଯାପିଶାଚୀପରିମର୍ଦିତାନାମ୍ ସଂସାରସିନ୍ଧୌ ପରିପାତିତାନାଂ କ୍ଷେମାଯ ଵୈ ଭାଗଵତଂ ପ୍ରଗର୍ଜତି

ଦରିଦ୍ରତା, ଦୁଃଖ ଓ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡିତ, ମାୟାର ଭୂତରେ ଦମିତ, ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଭାଗବତ ଗାଁଉଛି ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ - (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଶୁକେନୋକ୍ତଂ କଦା ରାଜ୍ଞେ ଗୋକର୍ଣେନ କଦା ପୁନଃ । ସୁରର୍ଷଯେ କଦା ବ୍ରାହ୍ମୈଃ ଛିନ୍ଧି ମେ ସଂଶଯଂ ତ୍ଵିମମ୍

ଶୌନକ କହିଲେ — କେବେ ଶୁକ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ? କେବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁନି କହିଥିଲେ? କେବେ ଦେବମୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ? ଏହି ସନ୍ଦେହ ମୋର ଦୂର କର ।

ସୂତ ଉଵାଚ - ଆକୃଷ୍ଣନିର୍ଗମାତ୍ ତ୍ରିଂଶତ୍ ଵର୍ଷାଧିକଗତେ କଲୌ । ନଵମୀତୋ ନଭସ୍ଯେ ଚ କଥାରଂଭଂ ଶୁକୋଽକରୋତ୍

ସୂତ କହିଲେ — କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଦାୟ ପରେ ତିରିଶି ବର୍ଷ କାଟିଗଲା, କଳିଯୁଗ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ଶୁକ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।

ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଶ୍ରଵଣାନ୍ତେ ଚ କଲୌ ଵର୍ଷଶତଦ୍ଵଯେ । ଶୁଦ୍ଧେ ଶୁଚୌ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ଧେନୁଜୋଽକଥଯତ୍କଥାମ୍

ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗରେ, ଦୁଇଶ ଅବଧି ବର୍ଷ ପରେ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ନବମୀ ତିଥିରେ ଧେନୁଜ (ଗୋକର୍ଣ୍ଣ) କଥା କହିଥିଲେ ।

ତସ୍ମାଦପି କଲୌ ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରିଂଶତ୍ ଵର୍ଷଗତେ ସତି । ଊଚୁରୂର୍ଜେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ନଵମ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାଃ

ତାପରେ, କଳିଯୁଗ ଆଉ ତିରିଶି ବର୍ଷ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲାପରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।

ଇତ୍ଯେତ୍ତତେ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହଂ ତ୍ଵଯାନଘ । କଲୌ ଭାଗଵତୀ ଵାର୍ତା ଭଵରୋଗଵିନାଶିନୀ

ଏହିପରି, ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମୁଁ ଦେଲି; କଳିଯୁଗରେ ଭାଗବତ କଥା ସଂସାର ରୋଗ ନାଶ କରେ ।

(ଵସଂତତିଲକା) କୃଷ୍ଣପ୍ରିଯଂ ସକଲକଲ୍ମଷନାଶନଂ ଚ ମୁକ୍ତ୍ଯେକହେତୁମିହ ଭକ୍ତିଵିଲାସକାରି ସନ୍ତଃ କଥାନକମିଦଂ ପିବତାଦରେଣ ଲୋକେ ହି ତୀର୍ଥପରିଶୀଲନସେଵଯା କିମ୍

ଏହି କଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ମୁକ୍ତିର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ଓ ଭକ୍ତିର ଲୀଳାକୁ ଦେଖାଏ । ସଜ୍ଜନମାନେ ଏହି କଥାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପାନ କରନ୍ତୁ — ଏହି ଜଗତରେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସେବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକତା?

(ଅପରଵକ୍ତ୍ର) ସ୍ଵପୁରୁଷମପି ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପାଶହସ୍ତଂ ଵଦତି ଯମଃ କିଲ ତସ୍ଯ କର୍ଣମୂଲେ । ପରିହର ଭଗଵତ୍କଥାସୁ ମତ୍ତାନ୍ ପ୍ରଭୁରହମନ୍ଯୁନୃଣାଂ ନ ଵୈଷ୍ଣଵାନାମ୍

ଏହିପରି, ଯମ ନିଜ ପରିଚାରକଙ୍କୁ ପାଶ ଧରିଥିବା ଦେଖି, କାନ ନିକଟରେ କହନ୍ତି — 'ଭଗବତ କଥାରେ ମଗ୍ନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହ; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ରେଷର ଅଧିପତି, କିନ୍ତୁ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ନୁହେଁ ।'

(ଶିଖରିଣୀ) ଅସାରେ ସଂସାରେ ଵିଷଯଵିଷସଙ୍‌ଗାକୁଲଧିଯଃ କ୍ଷଣାର୍ଧଂ କ୍ଷେମାର୍ଥଂ ପିବତ ଶୁକଗାଥାତୁଲସୁଧାମ୍ । କିମର୍ଥଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଭୋ ଵ୍ରଜଥ କୁପଥେ କୁତ୍ସିତକଥେ ପରୀକ୍ଷିତ୍ସାକ୍ଷୀ ଯତ୍ ଶ୍ରଵଣଗତମୁକ୍ତ୍ଯୁକ୍ତିକଥନେ

ଏହି ଅସାର ସଂସାରରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ବିଷରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ଅଧା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁକଙ୍କ ଗୀତର ଅମୃତ ପାନ କର; ଅନ୍ୟଥା କାହିଁକି ବ୍ୟର୍ଥ ଭାବେ ଖରାପ ପଥରେ, ନିଚ କଥାରେ ଘୁଞ୍ଚିବ? ପରୀକ୍ଷିତ ସାକ୍ଷୀ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ରସପ୍ରଵାହସଂସ୍ଥେନ ଶ୍ରୀଶୁକେନେରିତା କଥା । କଣ୍ଠେ ସଂବଧ୍ଯତେ ଯେନ ସ ଵୈକୁଣ୍ଠପ୍ରଭୁର୍ଭଵେତ୍

ଶୁକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରସର ଧାରାରେ ବହୁଥିବା ଏହି କଥା, ଯିଏ ଗଳାରେ ବାନ୍ଧେ, ସେ ବୈକୁଣ୍ଠପତି ହୁଏ ।

(ମାଲିନୀ) ଇତି ଚ ପରମଗୁହ୍ଯଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାନ୍ତସିଦ୍ଧଂ ସପଦି ନିଗଦିତଂ ତେ ଶାସ୍ତ୍ରପୁଞ୍ଜଂ ଵିଲୋକ୍ଯ । ଜଗତି ଶୁକକଥାତୋ ନିର୍ମଲଂ ନାସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ ପିବ ପରସୁଖହେତୋର୍ଦ୍ଵାଦଶସ୍କନ୍ଧସାରମ୍

ଏହିପରି ଅତି ଗୁପ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଷ୍କର୍ଷ ତୁମ ପାଖରେ ସିଧାସଳଖ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କଲେ ଦେଖିବ, ଏହି ଜଗତରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ କଥା ପରି ଶୁଦ୍ଧ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧର ସାର ଉପଭୋଗ କର, ଯାହା ପରମ ଆନନ୍ଦର କାରଣ।

(ପ୍ରହର୍ଷିଣୀ) ଏତାଂ ଯୋ ନିଯତତଯା ଶ୍ରୃଣୋତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଶ୍ଚୈନାଂ କଥଯତି ଶୁଦ୍ଧଵୈଷ୍ଣଵାଗ୍ରେ । ତୌ ସମ୍ଯକ୍ ଵିଧିକରଣାତ୍ଫଲଂ ଲଭେତେ ଯାଥାର୍ଥ୍ଯାନ୍ନ ହି ଭୁଵନେ କିମପ୍ଯସାଧ୍ଯମ୍

ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣେ, ଓ ଯିଏ ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଆଗରେ କହେ, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କରିଲେ ଏହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ସତ୍ୟକୁହିଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ । (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ନିର୍ଗତେ ନାରଦେ ସୂତ ଭଗଵାନ୍ ବାଦରାଯଣଃ । ଶ୍ରୁତଵାଂସ୍ତଦଭିପ୍ରେତଂ ତତଃ କିମକରୋଦ୍ ଵିଭୁଃ । ସୂତ ଉଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମନଦ୍ଯାଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଆଶ୍ରମଃ ପଶ୍ଚିମେ ତଟେ । ଶମ୍ଯାପ୍ରାସ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତ ଋଷୀଣାଂ ସତ୍ରଵର୍ଧନଃ

ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, ନାରଦ ଯାଇଯିବା ପରେ, ବଦରାୟଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି ଆଉ କଣ କଲେ? ସୂତ କହିଲେ: ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯାହାକୁ 'ଶମ୍ୟାପ୍ରାସ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଋଷିମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵ ଆଶ୍ରମେ ଵ୍ଯାସୋ ବଦରୀଷଣ୍ଡମଣ୍ଡିତେ । ଆସୀନୋଽପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ପ୍ରଣିଦଧ୍ଯୌ ମନଃ ସ୍ଵଯମ୍

ସେଇ ବଦରୀ ଗଛର ଝୁପୁଡି ରେ ଶୋଭିତ ଆଶ୍ରମରେ ବ୍ୟାସଦେବ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ବସିଲେ।

ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ମନସି ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରଣିହିତେଽମଲେ । ଅପଶ୍ଯତ୍ ପୁରୁଷଂ ପୂର୍ଣଂ ମାଯାଂ ଚ ତଦପାଶ୍ରଯମ୍

ଭକ୍ତିଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ସଫା ଓ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ମାୟାକୁ ଦେଖିଲେ।

ଯଯା ସଂମୋହିତୋ ଜୀଵ ଆତ୍ମାନଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକମ୍ । ପରୋଽପି ମନୁତେଽନର୍ଥଂ ତତ୍କୃତଂ ଚାଭିପଦ୍ଯତେ

ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜୀବ, ଯଦିଓ ପରମାତ୍ମା ସ୍ୱରୂପ, ତଥାପି ତିନି ଗୁଣର ମିଶ୍ରଣ ବୋଲି ଭାବି, ଅନର୍ଥକୁ ନିଜର ବୋଲି ମନେ କରେ ଓ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।

ଅନର୍ଥୋପଶମଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଭକ୍ତିଯୋଗମଧୋକ୍ଷଜେ । ଲୋକସ୍ଯାଜାନତୋ ଵିଦ୍ଵାଂନ୍ ଚକ୍ରେ ସାତ୍ଵତସଂହିତାମ୍

ଏହି ଦୁଃଖର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଅଜ୍ଞାତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଭକ୍ତି ଶିଖାଇ ଏହି ସାତ୍ୱତ ସଂହିତା ରଚନା କଲେ।

ଯସ୍ଯାଂ ଵୈ ଶ୍ରୂଯମାଣାଯାଂ କୃଷ୍ଣେ ପରମପୂରୁଷେ । ଭକ୍ତିରୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ପୁଂସଃ ଶୋକମୋହଭଯାପହା

ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଶୁଣିଲେ, କୃଷ୍ଣ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ଦୁଃଖ, ମୋହ ଓ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ।

ସ ସଂହିତାଂ ଭାଗଵତୀଂ କୃତ୍ଵାନୁକ୍ରମ୍ଯ ଚାତ୍ମଜମ୍ । ଶୁକଂ ଅଧ୍ଯାପଯାମାସ ନିଵୃତ୍ତିନିରତଂ ମୁନିଃ

ଏହି ଭାଗବତ ସଂହିତାକୁ ଠିକ୍ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଚନା କରି, ମୁନି ତାଙ୍କ ବିରକ୍ତିପରାୟଣ ପୁଅ ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଲେ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ । ସ ଵୈ ନିଵୃତ୍ତିନିରତଃ ସର୍ଵତ୍ରୋପେକ୍ଷକୋ ମୁନିଃ । କସ୍ଯ ଵା ବୃହତୀଂ ଏତାଂ ଆତ୍ମାରାମଃ ସମଭ୍ଯସତ୍

ଶୌନକ କହିଲେ: ସେଠି ଯିଏ ବିରକ୍ତିରେ ଲିନ ଓ ସବୁଠାରୁ ଉଦାସୀନ, ନିଜେ ଆନନ୍ଦରେ ଥିବା ମୁନି, ସେ କାହିଁକି ଏହି ବଡ଼ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ?

ସୂତ ଉଵାଚ । ଆତ୍ମାରାମାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥା ଅପ୍ଯୁରୁକ୍ରମେ । କୁର୍ଵନ୍ତି ଅହୈତୁକୀଂ ଭକ୍ତିଂ ଇତ୍ଥଂଭୂତଗୁଣୋ ହରିଃ

ସୂତ କହିଲେ: ଯେଉଁ ମୁନିମାନେ ନିଜେ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଗୁଣରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ନିଷ୍କାରଣ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି।