ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଏତେଷାଂ ଅପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତନୁଜାନାଂ ମଧୁଦ୍ଵିଷଃ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଆସୀତ୍ ପ୍ରଥମଃ ପିତୃଵଦ୍ ରୁକ୍ମିଣୀସୁତଃ

ହେ ରାଜନ୍, ମଧୁଶତ୍ରୁଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପିତାଙ୍କ ପରି ସବୁଠୁ ଆଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ।

ସ ରୁକ୍ମିଣୋ ଦୁହିତରଂ ଉପଯେମେ ମହାରଥଃ । ତସ୍ଯାଂ ତତୋଽନିରୁଦ୍ଧୋଽଭୂତ୍ ନାଗାଯତବଲାନ୍ଵିତଃ

ସେ ମହାବୀର ରୁକ୍ମିଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।

ସ ଚାପି ରୁକ୍ମିଣଃ ପୌତ୍ରୀଂ ଦୌହିତ୍ରୋ ଜଗୃହେ ତତଃ । ଵଜ୍ରସ୍ତସ୍ଯାଭଵଦ୍ ଯସ୍ତୁ ମୌଷଲାଦଵଶେଷିତଃ

ଅନିରୁଦ୍ଧ ରୁକ୍ମିଙ୍କର ପଉତୀକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଠାରୁ ବଜ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଯଦୁବଂଶର ବିନାଶ ପରେ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲେ ।

ପ୍ରତିବାହୁରଭୂତ୍ତସ୍ମାତ୍ ସୁବାହୁସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ । ସୁବାହୋଃ ଶାନ୍ତସେନୋଽଭୂତ୍ ଶତସେନସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ

ବଜ୍ରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିବାହୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ପ୍ରତିବାହୁଙ୍କଠାରୁ ସୁବାହୁ ହେଲେ । ସୁବାହୁଙ୍କଠାରୁ ଶାନ୍ତସେନ ହେଲେ, ଶାନ୍ତସେନଙ୍କର ପୁଅ ଶତସେନ ହେଲେ ।

ନ ହ୍ଯେତସ୍ମିନ୍କୁଲେ ଜାତା ଅଧନା ଅବହୁପ୍ରଜାଃ । ଅଲ୍ପାଯୁଷୋଽଲ୍ପଵୀର୍ଯାଶ୍ଚ ଅବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞିରେ

ଏହି କୁଳରେ କେହି ଦରିଦ୍ର, ଅଳ୍ପ ସନ୍ତାନ, ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଭକ୍ତି ଥିଲେ ନାହିଁ ।

ଯଦୁଵଂଶପ୍ରସୂତାନାଂ ପୁଂସାଂ ଵିଖ୍ଯାତକର୍ମଣାମ୍ । ସଙ୍ଖ୍ଯା ନ ଶକ୍ଯତେ କର୍ତୁଂ ଅପି ଵର୍ଷାଯୁତୈର୍ନୃପ

ହେ ରାଜା, ଯଦୁବଂଶର ପୁରୁଷମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଖ୍ୟାତି, ସେମାନେ କେତେ ଥିଲେ ତାହା ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।

ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯଃ ସହସ୍ରାଣାଂ ଅଷ୍ଟାଶୀତିଶତାନି ଚ । ଆସନ୍ଯଦୁକୁଲାଚାର୍ଯାଃ କୁମାରାଣାଂ ଇତି ଶ୍ରୁତମ୍

ଯଦୁବଂଶରେ କୁଳାଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିବା ରାଜକୁମାରମାନେ ତିନି କୋଟି ଏଠାରେ ଏଠି ଅଠାଶି ହଜାର ଥିଲେ । ଏହା ଶୁଣିଯାଇଛି ।

ସଙ୍ଖ୍ଯାନଂ ଯାଦଵାନାଂ କଃ କରିଷ୍ଯତି ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଯତ୍ରାଯୁତାନାଂ ଅଯୁତ ଲକ୍ଷେଣାସ୍ତେ ସ ଆହୁକଃ

ଯଦୁବଂଶର ମହାତ୍ମାମାନେ କେତେ ଥିଲେ ତାହା କିଏ ଗଣନା କରିପାରିବ ? ଯେଉଁଠାରେ ଆହୁକ ମଧ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ହଜାର ଲୋକରେ ଘିରି ରହିଥିଲେ ।

ଦେଵାସୁରାହଵହତା ଦୈତେଯା ଯେ ସୁଦାରୁଣାଃ । ତେ ଚୋତ୍ପନ୍ନା ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ପ୍ରଜା ଦୃପ୍ତା ବବାଧିରେ

ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏହି ଜନମରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେମାନେ ଅହଂକାରରେ ଲୋକମାନେକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥିଲେ ।

ତନ୍ନିଗ୍ରହାଯ ହରିଣା ପ୍ରୋକ୍ତା ଦେଵା ଯଦୋଃ କୁଲେ । ଅଵତୀର୍ଣାଃ କୁଲଶତଂ ତେଷାଂ ଏକାଧିକଂ ନୃପ

ସେମାନେକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ, ହେ ରାଜା, ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦେବମାନେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରିଲେ । ସେମାନେ ଏକ ଶତ କୁଳରେ ଏକ ଅଧିକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।

ତେଷାଂ ପ୍ରମାଣଂ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଭୁତ୍ଵେନାଭଵଦ୍ଧରିଃ । ଯେ ଚାନୁଵର୍ତିନସ୍ତସ୍ଯ ଵଵୃଧୁଃ ସର୍ଵଯାଦଵାଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ ହରି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନ ହେଲେ । ଯେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ଯଦୁବଂଶୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ।

ଶଯ୍ଯାସନାଟନାଲାପ କ୍ରୀଡାସ୍ନାନାଦିକର୍ମସୁ । ନ ଵିଦୁଃ ସନ୍ତମାତ୍ମାନଂ ଵୃଷ୍ଣଯଃ କୃଷ୍ଣଚେତସଃ

ବିଶ୍ରାମ, ଆସନ, ଚାଲିବା, କଥା, ଖେଳ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ କୃଷ୍ଣରେ ଲିନ ଥିଲେ । ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜଣାନିପାରିଲେ ନାହିଁ ।

( ସ୍ରଗ୍ଧରା ) ତୀର୍ଥଂ ଚକ୍ରେ ନୃପୋନଂ ଯଦଜନି ଯଦୁଷୁ ସ୍ଵଃସରିତ୍ପାଦଶୌଚଂ । ଵିଦ୍ଵିଟ୍‌ସ୍ନିଗ୍ଧାଃ ସ୍ଵରୂପଂ ଯଯୁରଜିତପରା ଶ୍ରୀର୍ଯଦର୍ଥେଽନ୍ଯଯତ୍ନଃ । ଯନ୍ନାମାମଙ୍ଗଲଘ୍ନଂ ଶ୍ରୁତମଥ ଗଦିତଂ ଯତ୍କୃତୋ ଗୋତ୍ରଧର୍ମଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯୈତନ୍ନ ଚିତ୍ରଂ କ୍ଷିତିଭରହରଣଂ କାଲଚକ୍ରାଯୁଧସ୍ଯ

( ମାଲିନୀ ) ଜଯତି ଜନନିଵାସୋ ଦେଵକୀଜନ୍ମଵାଦୋ ଯଦୁଵରପରିଷତ୍ସ୍ଵୈର୍ଦୋର୍ଭିରସ୍ଯନ୍ନଧର୍ମମ୍ । ସ୍ଥିରଚରଵୃଜିନଘ୍ନଃ ସୁସ୍ମିତଶ୍ରୀମୁଖେନ ଵ୍ରଜପୁରଵନିତାନାଂ ଵର୍ଧଯନ୍ କାମଦେଵମ୍

ଜୟ ହେଉ ତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତର ଜନନିବାସ, ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବିଦ୍ୟାତ । ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘିରି ରହିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୂର୍ଦ୍ଭିକ୍ଷକୁ ନିଜ ଭୁଜଦ୍ୱାରା ଦୂର କରିଥିଲେ । ଚଳ-ଅଚଳ ଜନମାନେର ଦୁଃଖ ତାଙ୍କର ମନୋହର ହସି ମୁଖରେ ଦୂର ହେଲା । ବ୍ରଜ ଓ ପୁରୀର ଜନନୀମାନେର ମନରେ କାମଦେବକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଇତ୍ଥଂ ପରସ୍ଯ ନିଜଵର୍ତ୍ମରିରକ୍ଷଯାତ୍ତ ଲୀଲାତନୋସ୍ତଦନୁରୂପଵିଡମ୍ବନାନି । କର୍ମାଣି କର୍ମକଷଣାନି ଯଦୂତ୍ତମସ୍ଯ ଶ୍ରୂଯାଦମୁଷ୍ଯ ପଦଯୋରନୁଵୃତ୍ତିମିଚ୍ଛନ୍

ଏଭଳି, ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କର ଲୀଳା ଶୁଣିବାକୁ ଯେମାନେ ତାଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ଶୁଣିବା ଉଚିତ । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ମର ବନ୍ଧନ କୁ ଭଙ୍ଗ କରେ ।

ମର୍ତ୍ଯସ୍ତଯାନୁସଵମେଧିତଯା ମୁକୁନ୍ଦ ଶ୍ରୀମତ୍କଥାଶ୍ରଵଣକୀର୍ତନଚିନ୍ତଯୈତି । ତଦ୍ଧାମ ଦୁସ୍ତରକୃତାନ୍ତଜଵାପଵର୍ଗଂ ଗ୍ରାମାଦ୍ଵନଂ କ୍ଷିତିଭୁଜୋଽପି ଯଯୁର୍ଯଦର୍ଥାଃ

ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ କଥା ଶୁଣିବା, କୀର୍ତନ କରିବା କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଏକ ମର୍ତ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହା ଦୃତ କାଳର ଅପରିଚୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଛାଡି ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରିତାନୁଵର୍ଣନଂ ନାମ ନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏଭଳି, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ପାରମହଂସ୍ୟ ସଂହିତାର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟବିବରଣ' ନାମକ ନବତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।