ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ସପ୍ତାହଵ୍ରତିନାଂ ପୁଂସାଂ ନିଯମାନ୍ ଶ୍ରୁଣୁ ନାରଦ । ଵିଷ୍ଣୁଦୀକ୍ଷାଵିହୀନାନାଂ ନାଧିକାରଃ କଥାଶ୍ରଵେ

ହେ ନାରଦ, ସପ୍ତାହ ନିୟମ ରଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ନିୟମ ଶୁଣ; ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଦୀକ୍ଷା ନାହିଁ, ସେମାନେ କଥା ଶୁଣିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ ।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମଧଃ ସୁପ୍ତିଃ ପତ୍ରାଵଲ୍ଯାଂ ଚ ଭୋଜନମ୍ । କଥାସମାପ୍ତୌ ଭୁକ୍ତିଂ ଚ କୁର୍ଯାତ୍ ନିତ୍ଯଂ କଥାଵ୍ରତୀ

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରଖିବା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା, ପତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରିବା, କଥା ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ ଖାଇବା—ଏହି ନିୟମ ଦିନକୁ ଦିନ ରଖିବା ଉଚିତ ।

ଦ୍ଵିଦଲଂ ମଧୁ ତୈଲଂ ଚ ଗରିଷ୍ଠାନ୍ନଂ ତଥୈଵ ଚ । ଭାଵଦୁଷ୍ଟଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଜହ୍ଯାତ୍ ନିତ୍ଯଂ କଥାଵ୍ରତୀ

ଦ୍ୱିଦଳ, ମଧୁ, ତେଲ, ଭାରି ଖାଦ୍ୟ, ଅଶୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ସବୁ ଦିନ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ ।

କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ମଦଂ ମାନଂ ମତ୍ସରଂ ଲୋଭମେଵ ଚ । ଦମ୍ଭ ମୋହଂ ତଥା ଦ୍ଵେଷଂ ଦୂରଯେଚ୍ଚ କଥାଵ୍ରତୀ

କାମ, କ୍ରୋଧ, ମଦ, ମାନ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଲୋଭ, ଢୋଙ୍ଗ, ମୋହ ଓ ଦ୍ୱେଷ—ଏହି ସବୁକୁ କଥା ନିୟମ ରଖୁଥିବା ଲୋକ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ ।

ଵେଦଵୈଷ୍ଣଵଵିପ୍ରାଣାଂ ଗୁରୁଗୋଵ୍ରତିନାଂ ତଥା । ସ୍ତ୍ରୀରାଜମହତାଂ ନିନ୍ଦାଂ ଵର୍ଜଯେତ୍ ଯଃ କଥାଵ୍ରତୀ

ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପାଠ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରହିଛି, ସେଠି ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୈଷ୍ଣବ, ଗୁରୁ, ଗାଈ, ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକ, ଜନନୀ, ରାଜା ଓ ମହାନ ମନ୍ୟଙ୍କୁ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ରଜସ୍ଵଲା ଅନ୍ତ୍ଯଜ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ପତିତ ଵ୍ରାତ୍ଯକୈସ୍ତଥା । ଦ୍ଵିଜଦ୍ଵିଡ୍ ଵେଦବାହ୍ଯୈଶ୍ଚ ନ ଵଦେତ୍ ଯଃ କଥାଵ୍ରତୀ

ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପାଠ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରହିଛି, ସେଠି ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀ, ଅନ୍ତ୍ୟଜ, ବିଦେଶୀ, ପତିତ, ବେଦ ବାହ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜ ଦ୍ୱେଷୀ ଓ ବେଦ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସତ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଦଯାଂ ମୌନଂ ଆର୍ଜଵଂ ଵିନଯଂ ତଥା । ଉଦାରମାନସଂ ତଦ୍ଵତ୍ ଏଵଂ କୁର୍ଯାତ୍ କଥାଵ୍ରତୀ

ଏହି କଥା ପାଠ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସତ୍ୟବାଦି, ପବିତ୍ର, ଦୟାଳୁ, ମୌନବ୍ରତୀ, ସରଳ, ବିନମ୍ର ଓ ଉଦାର ମନରେ ରହିବା ଉଚିତ୍।

ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ କ୍ଷଯୀ ରୋଗୀ ନିର୍ଭାଗ୍ଯଃ ପାପକର୍ମଵାନ୍ । ଅନପତ୍ଯୋ ମୋକ୍ଷକାମଃ ଶ୍ରୁଣୁଯାଚ୍ଚ କଥାମିମାମ୍

ଦରିଦ୍ର, ଦୁଃଖୀ, ରୋଗୀ, ଅଭାଗା, ପାପ କରୁଥିବା, ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଓ ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍।

ଅପୁଷ୍ପା କାକଵନ୍ଧ୍ଯା ଚ ଵନ୍ଧ୍ଯା ଯା ଚ ମୃତାର୍ଭକା । ସ୍ରଵତ୍ ଗର୍ଭା ଚ ଯା ନାରୀ ତଯା ଶ୍ରାଵ୍ଯା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

ଯେ ନାରୀ ସନ୍ତାନ ଧାରଣ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଯାଏ, ଯାହା ବନ୍ଧ୍ୟା, ଯାହାର ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି କିମ୍ବା ଗର୍ଭପାତ ହେଉଛି, ସେମାନେ ଏହି କଥା ଭଲଭାବରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍।

ଏତେଷୁ ଵିଧିନା ଶ୍ରାଵେ ତଦକ୍ଷଯତରଂ ଭଵେତ୍ । ଅତ୍ଯୁତ୍ତମା କଥା ଦିଵ୍ଯା କୋଟିଯଜ୍ଞଫଲପ୍ରଦା

ଏହି ପ୍ରକାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ କଥା କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଵିଧିଂ ଉଦ୍ଯାପନଂ ଅଥାଚରେତ୍ । ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଵ୍ରତମିଵ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଫଲକାଂକ୍ଷିଭିଃ

ଏପରି ଭାବେ ବ୍ରତ ନିୟମ ପାଳନ କରି, ଶେଷରେ ତାହାର ଉଦ୍ୟାପନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେପରି ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି।

ଅକିଂଚନେଷୁ ଭକ୍ତେଷୁ ପ୍ରାଯୋ ନୋଦ୍ଯାପନାଗ୍ରହଃ । ଶ୍ରଵଣେନୈଵ ପୂତାସ୍ତେ ନିଷ୍କାମା ଵୈଷ୍ଣଵା ଯତଃ

ଯେଉଁମାନେ ଦରିଦ୍ର କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଉଦ୍ୟାପନର ଜୋର ନାହିଁ; କାରଣ ସେମାନେ ନିଷ୍କାମ ବୈଷ୍ଣବ ହୋଇଥିବାରୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।

ଏଵଂ ନଗାହଯଜ୍ଞେଽସ୍ମିନ୍ ସମାପ୍ତେ ଶ୍ରୋତୃଭିସ୍ତଦା । ପୁସ୍ତକସ୍ଯ ଚ ଵକ୍ତୁଶ୍ଚ ପୂଜା କାର୍ଯାତିଭକ୍ତିତଃ

ଏହି କଥା ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ଶ୍ରୋତାମାନେ ବହୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁସ୍ତକ ଓ ବକ୍ତାଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ପ୍ରସାଦତୁଲସୀମାଲା ଶ୍ରୋତୃଭ୍ଯଶ୍ଚାଥ ଦୀଯତାମ୍ । ମୃଦଂଗତାଲଲଲିତଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ କୀର୍ତନଂ ତତଃ

ତାପରେ ପ୍ରସାଦ ତୁଳସୀ ମାଳା ଶ୍ରୋତାମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଝାଞ୍ଜ ବାଜାଇ ମଧୁର କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଜଯଶବ୍ଦଂ ନମଃଶବ୍ଦଂ ଶଂଖଶବ୍ଦଂ ଚ କାରଯେତ୍ । ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯାଚକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵିତ୍ତଂ ଅନ୍ନଂ ଚ ଦୀଯତାମ୍

ଏହାପରେ ଜୟଧ୍ୱନି, ନମସ୍କାର ଶବ୍ଦ ଓ ଶଂଖ ଶବ୍ଦ କରାଯିବା ଉଚିତ୍; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭିକ୍ଷୁମାନେ ପାଇଁ ଧନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଵିରକ୍ତଶ୍ଚେତ୍ ଭଵେତ୍ ଶ୍ରୋତା ଗୀତା ଵାଦ୍ଯା ପରେଽହନି । ଗୃହସ୍ଥଶ୍ଚେତ୍ ତଦା ହୋମଃ କର୍ତଵ୍ଯଃ କର୍ମଶାନ୍ତଯେ

ଯଦି ଶ୍ରୋତା ବିରକ୍ତ ଥାଏ, ତେବେ ପରଦିନ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍; ଯଦି ଗୃହସ୍ଥ, ତେବେ କର୍ମ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକଂ ତୁ ଜୁହୁଯାତ୍ ଵିଧିନା ଦଶମସ୍ଯ ଚ । ପାଯସଂ ମଧୁ ସର୍ପିଶ୍ଚ ତିଲାନ୍ ଆଦିକସଂଯୁତମ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶେଷକରି ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ ପାଇଁ, ପାୟସ, ମଧୁ, ଘିଅ ଓ ତିଳ ଆଦି ମିଶ୍ରିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଥଵା ହଵନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ସୁସମାହିତଃ । ତନ୍ମଯତ୍ଵାତ୍ ପୁରାଣସ୍ଯ ପରମସ୍ଯ ଚ ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ବା ପ୍ରଭୃତି ମନ ଦେଇ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ହବନ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ପୁରାଣ ଏହି ପରମତତ୍ତ୍ୱ ସହ ସମାନ।

ହୋମାଶକ୍ତୌ ବୁଧୋ ହୌମ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ତତ୍ଫଲ ସିଦ୍ଧଯେ । ନାନାଚ୍ଛିଦ୍ରନିରୋଧାର୍ଥଂ ନ୍ଯୂନତାଧିକତାନଯୋଃ

ଯଦି ହୋମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ତାହାର ଫଳ ପାଇଁ ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ୍, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବାଧା ଓ ଅଧିକ କିମ୍ବା କମି ଥିବା ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।

ଦୋଷଯୋଃ ପ୍ରଶମାର୍ଥଂ ଚ ପଠେତ୍ ନାମସହସ୍ରକମ୍ । ତେନ ସ୍ଯାତ୍ ସଫଲଂ ସର୍ଵଂ ନାସ୍ତ୍ଯସ୍ମାଦଧିକଂ ଯତଃ

ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ହଜାର ନାମ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସବୁ କାମ ସଫଳ ହୁଏ, କାରଣ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ।

ଦ୍ଵାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ ଭୋଜଯେତ୍ ମଧୁପାଯସୈଃ । ଦଦ୍ଯାତ୍ ସୁଵର୍ଣଂ ଧେନୁଂ ଚ ଵ୍ରତପୂର୍ଣତ୍ଵହେତଵେ

ପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାୟସ ଓ ମଧୁ ଖୁଆଇବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ସୁନା ଓ ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଶକ୍ତୌ ପଲତ୍ରଯମିତଂ ସ୍ଵର୍ଣସିଂହଂ ଵିଧାଯ ଚ । ତତ୍ରାସ୍ଯ ପୁସ୍ତକଂ ସ୍ଥାପ୍ଯଂ ଲିଖିତଂ ଲଲିତାକ୍ଷରମ୍

ଯଦି ସମର୍ଥ ଥାଏ, ତେବେ ତିନି ପଳ ଓଜନର ସୁନା ସିଂହ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଅକ୍ଷରରେ ଲିଖାଯାଇଥିବା ପୁସ୍ତକ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ସଂପୂଜ୍ଯ ଆଵାହନାଦ୍ଯୈଃ ତଦ୍ ଉପଚାରୈଃ ସଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜିତାଯ ଯତାତ୍ମନେ

ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ଦକ୍ଷିଣା, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ଏହି ପୂଜ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ପୂଜା କରାଗଲା।

ଆଚାର୍ଯାଯ ସୁଧୀର୍ଦତ୍ତ୍ଵା ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଭଵବଂଧନୈଃ । ଏଵଂ କୃତେ ଵିଧାନେ ଚ ସର୍ଵପାପନିଵାରଣେ

ଏହିପରି ଉପଚାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ସଂସାରର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏଭଳି ବିଧି ଅନୁସାରେ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ।

ଫଲଦଂ ସ୍ଯାତ୍ ପୁରାଣଂ ତୁ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତଂ ଶୁଭମ୍ । ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୋକ୍ଷାଣାଂ ସାଧନଂ ସ୍ଯାତ୍ ନ ସଂଶଯଃ

ଏହି ଶୁଭ ପୁରାଣ 'ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ' ଫଳଦାୟକ; ଏହା ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

କୁମାରା ଊଚୁଃ - ଇତି ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି । ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତେନୈଵ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତି କରେ ସ୍ଥିତେ

କୁମାରମାନେ କହିଲେ—ଏଭଳି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲୁ; ଏଠାରୁ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? 'ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ' ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ମିଳେ।

ସୂତ ଉଵାଚ - ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ଭାଗଵତୀଂ କଥାମ୍ । ସର୍ଵପାପହରାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀମ୍

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି, ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ ଭାଗବତ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

ଶ୍ରୃଣ୍ଵତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସପ୍ତାହଂ ନିଯତାତ୍ମନାମ୍ । ଯଥାଵିଧି ତତୋ ଦେଵଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍

ସପ୍ତାହ ଧରି ନିୟମିତ ମନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ତଦନ୍ତେ ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯ-ଭକ୍ତୀନାଂ ପୁଷ୍ଟତା ପରା । ତାରୁଣ୍ଯଂ ପରମଂ ଚାଭୂତ୍ ସର୍ଵଭୂତମନୋହରମ୍

ଏହା ପରେ ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିର ଶକ୍ତି ବେଶି ହେଲା; ଏକ ଯୌବନ ଉତ୍ସାହ ଉପଜିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା।