ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

( ଵଂଶସ୍ଥା ) ନମୋଽସ୍ତୁ ତେଽଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦାଂ ପରାତ୍ମନେ ଅନାତ୍ମନେ ସ୍ଵାତ୍ମଵିଭକ୍ତମୃତ୍ଯଵେ । ସକାରଣାକାରଣଲିଙ୍ଗମୀଯୁଷେ ସ୍ଵମାଯଯାସଂଵୃତରୁଦ୍ଧଦୃଷ୍ଟଯେ

ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଆତ୍ମାରୁ ଅତୀତ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆତ୍ମାରୁ ଅଲଗା କରୁଥିବା, କାରଣ ଓ ଅକାରଣ ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ନିଜ ମାୟାରେ ଦୃଷ୍ଟି ଆବୃତ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ସ ତ୍ଵଂ ଶାଧି ସ୍ଵଭୃତ୍ଯାନ୍ ନଃ କିଂ ଦେଵ କରଵାମହେ । ଏତଦନ୍ତୋ ନୃଣାଂ କ୍ଲେଶୋ ଯଦ୍‌ଭଵାନକ୍ଷିଗୋଚରଃ

ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ; ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ଆମେ କଣ କରିବା? କାରଣ, ଲୋକମାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ହେଉଛି ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ତଦୁକ୍ତମିତ୍ଯୁପାକର୍ଣ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଣତାର୍ତିହା । ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଣିନା ପାଣିଂ ପ୍ରହସନ୍ ତମୁଵାଚ ହ

ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି, ହସି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତେଽନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ ଵିଦ୍ଧ୍ଯମୂନ୍ ମୁନୀନ୍ । ସଞ୍ଚରନ୍ତି ମଯା ଲୋକାନ୍ ପୁନନ୍ତଃ ପାଦରେଣୁଭିଃ

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ମୁନିମାନେ ତୁମ ଉପକାର ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଘୁଞ୍ଚି, ପାଦଧୂଳିରେ ତାହାକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।'

ଦେଵାଃ କ୍ଷେତ୍ରାଣି ତୀର୍ଥାନି ଦର୍ଶନସ୍ପର୍ଶନାର୍ଚନୈଃ । ଶନୈଃ ପୁନନ୍ତି କାଲେନ ତଦପ୍ଯର୍ହତ୍ତମେକ୍ଷଯା

ଦେବତା, ପବିତ୍ର ଭୂମି, ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।

ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜନ୍ମନା ଶ୍ରେଯାନ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାଣିନାମିହ । ତପସା ଵିଦ୍ଯଯା ତୁଷ୍ଟ୍ଯା କିମୁ ମତ୍କଲଯା ଯୁତଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ତାପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ ଓ ସନ୍ତୋଷ ଥିଲେ ତ ଅଧିକ, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରେମରେ ଯୋଗ ଥିଲେ ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ନ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ମେ ଦଯିତଂ ରୂପମେତଚ୍ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ । ସର୍ଵଵେଦମଯୋ ଵିପ୍ରଃ ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ହ୍ଯହମ୍

ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ତିଅ ଯେତେଷ୍ଟ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ | ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି |

ଦୁଷ୍ପ୍ରଜ୍ଞା ଅଵିଦିତ୍ଵୈଵଂ ଅଵଜାନନ୍ତ୍ଯସୂଯଵଃ । ଗୁରୁଂ ମାଂ ଵିପ୍ରମାତ୍ମାନଂ ଅର୍ଚାଦାଵିଜ୍ଯଦୃଷ୍ଟଯଃ

ଯେମାନେ ଅବିବେକୀ, ଏହି କଥା ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଅସମ୍ମାନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜାବେଳେ କେବଳ ମୂର୍ତ୍ତି ବୋଲି ଦେଖନ୍ତି |

ଚରାଚରମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଭାଵା ଯେ ଚାସ୍ଯ ହେତଵଃ । ମଦ୍ ରୂପାଣୀତି ଚେତସ୍ଯ ଆଧତ୍ତେ ଵିପ୍ରୋ ମଦୀକ୍ଷଯା

ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ଓ ଏହାର ସମସ୍ତ କାରଣକୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ମୋର ରୂପ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି |

ତସ୍ମାଦ୍‌ ବ୍ରହ୍ମଋଷୀନେତାନ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାର୍ଚଯ । ଏଵଂ ଚେଦର୍ଚିତୋଽସ୍ମ୍ଯଦ୍ଧା ନାନ୍ଯଥା ଭୂରିଭୂତିଭିଃ

ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କର | ଏଭଳି ପୂଜା କଲେ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ପୂଜିତ ହେଉଛି, ଅନ୍ୟଥା ବହୁ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପୂଜା ହୁଏ ନାହିଁ |

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ସ ଇତ୍ଥଂ ପ୍ରଭୁନାଦିଷ୍ଟଃ ସହକୃଷ୍ଣାନ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍ । ଆରାଧ୍ଯୈକାତ୍ମଭାଵେନ ମୈଥିଲଶ୍ଚାପ ସଦ୍‌ଗତିମ୍

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ — ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ମାନି, ମୈଥିଳ ରାଜା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ସମାନ ଭାବି ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ |

ଏଵଂ ସ୍ଵଭକ୍ତଯୋ ରାଜନ୍ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତଭକ୍ତିମାନ୍ । ଉଷିତ୍ଵାଽଽଦିଶ୍ଯ ସନ୍ମାର୍ଗଂ ପୁନର୍ଦ୍ଵାରଵତୀମଗାତ୍

ହେ ରାଜା, ଏଭଳି ଭାବରେ ଭଗବାନ ନିଜ ଭକ୍ତମାନେ ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତ, ସେଠାରେ ରହି ସତ୍ମାର୍ଗ ଦେଖାଇ ଆଉଥରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ |

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଶ୍ରୁତଦେଵାନୁଗ୍ରହୋ ନାମ ଷଡଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ' ନାମକ ଛଅଠିଅଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା |

ଵେଦସ୍ତୁତି - ଶ୍ରୀପରୀକ୍ଷିଦୁଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯନିର୍ଦେଶ୍ଯେ ନିର୍ଗୁଣେ ଗୁଣଵୃତ୍ତଯଃ । କଥଂ ଚରନ୍ତି ଶ୍ରୁତଯଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ସଦସତଃ ପରେ

ବେଦସ୍ତୁତି — ଶ୍ରୀପରୀକ୍ଷିତ ପଚାରିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିର୍ବିକାର ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରତି, ଗୁଣରେ ଆଧାରିତ ବେଦମାନେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି? ସେଠାରେ ସତ୍-ଅସତ୍ ଉଭୟରୁ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି |

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯମନଃପ୍ରାଣାନ୍ ଜନାନାଂ ଅସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ । ମାତ୍ରାର୍ଥଂ ଚ ଭଵାର୍ଥଂ ଚ ଆତ୍ମନେଽକଲ୍ପନାଯ ଚ

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ — ପ୍ରଭୁ ଜଣମାନେଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ପ୍ରାଣକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ — ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପକରଣ ପାଇଁ, ସାଂସାରିକ କାମ ପାଇଁ, ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଓ ଅସଙ୍ଗତା ପାଇଁ |

ସୈଷା ହ୍ଯୁପନିଷଦ୍‌ ବ୍ରାହ୍ମୀ ପୂର୍ଵେଶାଂ ପୂର୍ଵଜୈର୍ଧୃତା । ଶ୍ର୍ରଦ୍ଧଯା ଧାରଯେଦ୍ ଯସ୍ତାଂ କ୍ଷେମଂ ଗଚ୍ଛେଦକିଞ୍ଚନଃ

ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମର ଉପନିଷଦ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷମାନେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ | ଯିଏ ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଯଦି କିଛି ନଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷେମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ |

ଅତ୍ର ତେ ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ଗାଥାଂ ନାରାଯଣାନ୍ଵିତାମ୍ । ନାରଦସ୍ଯ ଚ ସଂଵାଦଂ ଋଷେର୍ନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ

ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନାରାୟଣ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏକ ଗାଥା ଓ ନାରଦ ଓ ଋଷି ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଲୋଚନା କଥା କହିବି |

ଏକଦା ନାରଦୋ ଲୋକାନ୍ ପର୍ଯଟନ୍ ଭଗଵତ୍ପ୍ରିଯଃ । ସନାତନମୃଷିଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଯଯୌ ନାରାଯଣାଶ୍ରମମ୍

ଏକଥର ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାରଦ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଲୋକରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ସନାତନ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନାରାୟଣ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ |

ଯୋ ଵୈ ଭାରତଵର୍ଷେଽସ୍ମିନ୍ କ୍ଶେମାଯ ସ୍ଵସ୍ତଯେ ନୃଣାମ୍ । ଧର୍ମଜ୍ଞାନଶମୋପେତଂ ଆକଲ୍ପାଦାସ୍ଥିତସ୍ତପଃ

ଯିଏ ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ କ୍ଷେମ ପାଇଁ ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶାନ୍ତି ସହିତ ଆଦିକାଳରୁ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି |

ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଂ ଋଷିଭିଃ କଲାପଗ୍ରାମଵାସିଭିଃ । ପରୀତଂ ପ୍ରଣତୋଽପୃଚ୍ଛଦ୍ ଇଦମେଵ କୁରୂଦ୍ଵହ

ସେଠାରେ, କଳାପ ଗ୍ରାମର ଋଷିମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ବସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ନାରଦ ଶିର ନମାଇ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ |

ତସ୍ମୈ ହ୍ଯଵୋଚଦ୍‌ଭଗଵାନ୍ ଋଷୀଣାଂ ଶ୍ରୃଣତାମିଦମ୍ । ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦଃ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଜନଲୋକନିଵାସିନାମ୍

ତାଙ୍କୁ, ଋଷିମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ପୂର୍ବତନ ଜନଲୋକବାସୀମାନେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ କଲେ |

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରଂ ଜନଲୋକେଽଭଵତ୍ ପୁରା । ତତ୍ରସ୍ଥାନାଂ ମାନସାନାଂ ମୁନୀନାଂ ଊର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ — ପୂର୍ବକାଳରେ ଜନଲୋକରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ବଂଶରେ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ର ହେଇଥିଲା | ସେଠାରେ ମନସ୍ପୁତ ମୁନିମାନେ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଋଷିମାନେ ଥିଲେ |

ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପଂ ଗତଵତି ତ୍ଵଯି ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତଦୀଶ୍ଵରମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଵାଦଃ ସୁସଂଵୃତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତଯୋ ଯତ୍ର ଶେରତେ । ତତ୍ର ହାଯମଭୂତ୍ପ୍ରଶ୍ନସ୍ତ୍ଵଂ ମାଂ ଯମନୁପୃଚ୍ଛସି

ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ସେଠାର ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ବେଦମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଭଲଭାବରେ ଆଲୋଚନା ହେଲା | ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ସେଠାରେ ଉଠିଥିଲା, ଯାହାକି ତୁମେ ଏବେ ମୋତେ ପଚାରୁଛ |

ତୁଲ୍ଯଶ୍ରୁତତପଃଶୀଲାଃ ତୁଲ୍ଯସ୍ଵୀଯାରିମଧ୍ଯମାଃ । ଅପି ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରଵଚନଂ ଏକଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଵୋଽପରେ

ସେମାନେ ଶିକ୍ଷା, ତପସ୍ୟା ଓ ଚରିତ୍ରରେ ସମାନ, ନିଜ ଧନ, ଶତ୍ରୁ ଓ ବନ୍ଧୁରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ | କିଛି ଲୋକ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଆଗ୍ରହ ସହିତ ଶୁଣୁଥିଲେ |

ଶ୍ରୀସନନ୍ଦନ ଉଵାଚ - ସ୍ଵସୃଷ୍ଟମିଦମାପୀଯ ଶଯାନଂ ସହ ଶକ୍ତିଭିଃ । ତଦନ୍ତେ ବୋଧଯାଂ ଚକ୍ରୁଃ ତଲ୍ଲିଙ୍ଗୈଃ ଶ୍ରୁତଯଃ ପରମ୍

ଶ୍ରୀସନନ୍ଦନ କହିଲେ — ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିମାନ୍ ସହିତ ଶୟନ କଲେ। ପରେ, ସେ ଶେଷରେ, ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବେଦମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ।

ଯଥା ଶଯାନଂ ସମ୍ରାଜଂ ଵନ୍ଦିନସ୍ତତ୍ପରାକ୍ରମୈଃ । ପ୍ରତ୍ଯୂଷେଽଭେତ୍ଯ ସୁଶ୍ଲୋକୈଃ ବୋଧଯନ୍ତ୍ଯନୁଜୀଵିନଃ

ଯେପରିକି ରାଜା ଶୁଅଥିବାବେଳେ, ପ୍ରଭାତରେ ବରଣକାରମାନେ ତାଙ୍କର ବୀରତାକୁ ଗାଇ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ଉପସ୍ଥିତମାନେ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ।

ଶ୍ରୀଶ୍ରୁତଯ ଊଚୁଃ - ( ଅଵିତଥ ଗାଥା - ପୁଢୀଲ, ମ୍ହଣଜେ ୧୪ ତେ ୪୧ ଯା ଶ୍ଲୋକାଂନା ଵେଦସ୍ତୁତି ମ୍ହଣତାତ ) ଜଯ ଜଯ ଜହ୍ଯଜାମଜିତ ଦୋଷଗୃଭୀତଗୁଣାଂ ତ୍ଵମସି ଯଦାତ୍ମନା ସମଵରୁଦ୍ଧସମସ୍ତଭଗଃ । ଅଗଜଗଦୋକସାମଖିଲଶକ୍ତ୍ଯଵବୋଧକ ତେ କ୍ଵଚିଦଜଯାଽଽତ୍ମନା ଚ ଚରତୋଽନୁଚରେନ୍ନିଗମଃ

ବେଦମାନେ କହିଲେ — ଜୟ ଜୟ! ହେ ଅଜନ୍ମା, ହେ ଅଜୟ, ଗୁଣର ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଦୋଷକୁ ତ୍ୟାଗ କର। ତୁମେ ସ୍ୱଭାବରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାମ। ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା। ବେଦମାନେ କେବେ କେବେ ତୁମ ପଛରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଜ ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ ଚଳିଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତିନାହିଁ।

ବୃହଦୁପଲବ୍ଧମେତଦଵଯନ୍ତ୍ଯଵଶେଷତଯା ଯତ ଉଦଯାସ୍ତମଯୌ ଵିକୃତେର୍ମୃଦି ଵାଵିକୃତାତ୍ । ଅତ ଋଷଯୋ ଦଧୁସ୍ତ୍ଵଯି ମନୋଵଚନାଚରିତଂ କଥମଯଥା ଭଵନ୍ତି ଭୁଵି ଦତ୍ତପଦାନି ନୃଣାମ୍

ଏହି ବିଶାଳ ସୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ଅସାର ବୋଲି ବୁଝନ୍ତି, ଯେପରି ମାଟିରେ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତମୟ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ନୁହେଁ, ମାଟିରେ ଅଛି। ଏହିକାରଣରୁ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ମନ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁମେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ତେଣୁ, ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ଦେଇଥିବା ପଦଚିହ୍ନ କିପରି ସତ୍ୟ ହୋଇପାରିବ?

ଇତି ତଵ ସୂରଯସ୍ତ୍ର୍ଯଧିପତେଽଖିଲଲୋକମଲ କ୍ଷପଣକଥାମୃତାବ୍ଧିମଵଗାହ୍ଯ ତପାଂସି ଜହୁଃ । କିମୁତ ପୁନଃ ସ୍ଵଧାମଵିଧୁତାଶଯକାଲଗୁଣାଃ ପରମ ଭଜନ୍ତି ଯେ ପଦମଜସ୍ରସୁଖାନୁଭଵମ୍

ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ତୁମର କଥା ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଅପବିତ୍ରତାକୁ ଦୂର କରିଦିଏ, ସେହି ଅମୃତ ସମୁଦ୍ରରେ ପଣିଆଁ ହୋଇ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାକୁ ଛାଡିଦିଅନ୍ତି। ତେବେ, ସମସ୍ତ ଆଶା ଓ କାଳର ପ୍ରଭାବରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ତୁମ ନିଜ ଧାମରେ ବସିଥିବା ଏବଂ ତୁମର ପରମ ପଦକୁ ଭଜନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଏହା କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ନୁହେଁ।