ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

( ଵସଂତତିଲକା ) ତଂ କ୍ଲେଶକର୍ମପରିପାକଗୁଣପ୍ରଵାହୈଃ ଅଵ୍ଯାହତାନୁଭଵମୀଶ୍ଵରମଦ୍ଵିତୀଯମ୍ । ପ୍ରାଣାଦିଭିଃ ସ୍ଵଵିଭଵୈରୁପଗୂଢମନ୍ଯୋ ମନ୍ଯେତ ସୂର୍ଯମିଵ ମେଘହିମୋପରାଗୈଃ

ସେଇ ଏକମାତ୍ର ଈଶ୍ୱର, ଯାହାଙ୍କର ଅନୁଭୂତି କଷ୍ଟ, କର୍ମ ଓ ଗୁଣର ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା କେବେ ବାଧା ପାଏନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣ ଆଦି ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଯାଇଥାନ୍ତି । ଏହିପରି, ଲୋକେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମେଘ, କୁହୁଡି କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଭ୍ରମିତ ହୁଏ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ଭୁଲ ବୁଝିପାରନ୍ତି ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଥୋଚୁର୍ମୁନଯୋ ରାଜନ୍ ଆଭାଷ୍ଯାନକଦୁଂଦୁଭିମ୍ । ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରୃଣତାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ତଥୈଵାଚ୍ଯୁତରାମଯୋଃ

ତାପରେ, ରାଜା, ମୁନିମାନେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଦୁଇ ଅଚ୍ୟୁତବଂଶୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା ହେଲେ ।

କର୍ମଣା କର୍ମନିର୍ହାର ଏଷ ସାଧୁନିରୂପିତଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ଯଜେଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରଂ ମଖୈଃ

କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କର୍ମର ନାଶ ଏପରି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି—ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଙ୍କ ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ଚିତ୍ତସ୍ଯୋପଶମୋଽଯଂ ଵୈ କଵିଭିଃ ଶାସ୍ତ୍ରଚକ୍ଷୁଷା । ଦର୍ଶିତଃ ସୁଗମୋ ଯୋଗୋ ଧର୍ମଶ୍ଚାତ୍ମମୁଦାଵହଃ

ମନର ଶାନ୍ତି ଏହିପରି ଭାବେ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିବା କବିମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଯୋଗର ପଥ ସହଜ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ ।

ଅଯଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଃ ପନ୍ଥା ଦ୍ଵିଜାତେର୍ଗୃହମେଧିନଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାଽଽପ୍ତଵିତ୍ତେନ ଶୁକ୍ଲେନେଜ୍ଯେତ ପୂରୁଷଃ

ଏହି ହେଉଛି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ପାଇଁ ଶୁଭ ପଥ, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକେ ନିଜ ଉପାର୍ଜିତ ଧନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ଵିତ୍ତୈଷଣାଂ ଯଜ୍ଞଦାନୈଃ ଗୃହୈର୍ଦାରସୁତୈଷଣାମ୍ । ଆତ୍ମଲୋକୈଷଣାଂ ଦେଵ କାଲେନ ଵିସୃଜେଦ୍‌ବୁଧଃ । ଗ୍ରାମେ ତ୍ଯକ୍ତୈଷଣାଃ ସର୍ଵେ ଯଯୁର୍ଧୀରାସ୍ତପୋଵନମ୍

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସମୟ ଆସିଲେ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଆତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ପ୍ରଭୁ । ଯେମାନେ ଗ୍ରାମରେ ସମସ୍ତ ଆଶା ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧୈର୍ୟ ଧରି ତପୋବନକୁ ଗଲେ ।

ଋଣୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଦ୍ଵିଜୋ ଜାତୋ ଦେଵର୍ଷିପିତୄଣାଂ ପ୍ରଭୋ । ଯଜ୍ଞାଧ୍ଯଯନପୁତ୍ରୈସ୍ତାନି ଅନିସ୍ତୀର୍ଯ ତ୍ଯଜନ୍ପତେତ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣ ନେଇ ଆସନ୍ତି—ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ ନିକଟରେ । ଏହି ଋଣ ଯଜ୍ଞ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଧ କରାଯାଏ । ଏହା ଶୋଧ ନକରି ଯଦି କେହି ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ।

ତ୍ଵଂ ତ୍ଵଦ୍ଯ ମୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଵୈ ଋଷିପିତ୍ରୋର୍ମହାମତେ । ଯଜ୍ଞୈର୍ଦେଵର୍ଣମୁନ୍ମୁଚ୍ଯ ନିରୃଣୋଽଶରଣୋ ଭଵ

ତୁମେ ଆଜି ଦୁଇଟି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଛ, ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ—ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ ନିକଟରୁ । ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଋଣ ମୁଚି, ଏବେ ତୁମେ ନିର୍ଋଣ ଓ ନିରାଶ୍ରୟ ହେଉ ।

ଵସୁଦେଵ ଭଵାନ୍ନୂନଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ହରିମ୍ । ଜଗତାମୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରାର୍ଚଃ ସ ଯଦ୍ଵାଂ ପୁତ୍ରତାଂ ଗତଃ

ହେ ବସୁଦେବ, ନିଶ୍ଚିତ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜିଛ । ସେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସୁଦେଵୋ ମହାମନାଃ । ତାନ୍ ଋଷୀନ୍ ଋତ୍ଵିଜୋ ଵଵ୍ରେ ମୂର୍ଧ୍ନାଽଽନମ୍ଯ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଚ

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣି ବସୁଦେବ, ମହାମନା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଋଷି ଓ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ବର ମାଗିଲେ ।

ତ ଏନମୃଷଯୋ ରାଜନ୍ ଵୃତା ଧର୍ମେଣ ଧାର୍ମିକମ୍ । ତସ୍ମିନ୍ ଅଯାଜଯନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ମଖୈରୁତ୍ତମକଲ୍ପକୈଃ

ହେ ରାଜା, ଧର୍ମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସେଇ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ବିଧିରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ।

ତଦ୍ଦୀକ୍ଷାଯାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଯାଂ ଵୃଷ୍ଣଯଃ ପୁଷ୍କରସ୍ରଜଃ । ସ୍ନାତାଃ ସୁଵାସସୋ ରାଜନ୍ ରାଜାନଃ ସୁଷ୍ଠ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ

ଯେତେବେଳେ ଦୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପଦ୍ମମାଳା ପିନ୍ଧି, ସ୍ନାନ କରି, ଭଲ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚମକୁଥିଲେ ।

ତନ୍ମହିଷ୍ଯଶ୍ଚ ମୁଦିତା ନିଷ୍କକଣ୍ଠ୍ଯଃ ସୁଵାସସଃ । ଦୀକ୍ଷାଶାଲାମୁପାଜଗ୍ମୁଃ ଆଲିପ୍ତା ଵସ୍ତୁପାଣଯଃ

ତାଙ୍କର ରାନୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଭାବରେ, ଗଳାରେ ଗହଣା ନଥିବା, ଭଲ ଜମା ପିନ୍ଧି, ଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ହାତରେ ଉପହାର ନେଇ ଦୀକ୍ଷାଶାଳାକୁ ଆସିଥିଲେ ।

ନେଦୁର୍ମୃଦଙ୍ଗପଟହ ଶଙ୍ଖଭେର୍ଯାନକାଦଯଃ । ନନୃତୁର୍ନଟନର୍ତକ୍ଯଃ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୂତମାଗଧାଃ । ଜଗୁଃ ସୁକଣ୍ଠ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ୍ଯଃ ସଂଗୀତଂ ସହଭର୍ତୃକାଃ

ମୃଦଙ୍ଗ, ପଟହ, ଶଂଖ, ଭେରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ତିବ୍ର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ନଟ ଓ ନାର୍ତ୍ତକୀମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ । ମଧୁର କଣ୍ଠର ଗନ୍ଧର୍ବୀମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ।

ତମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ ଵିଧିଵଦ୍ ଅକ୍ତଂ ଅଭ୍ଯକ୍ତମୃତ୍ଵିଜଃ । ପତ୍ନୀଭିରଷ୍ଟାଦଶଭିଃ ସୋମରାଜମିଵୋଡୁଭିଃ

ଋତ୍ବିଜମାନେ ବିଧିମତ ଭାବେ, ସ୍ନାନ କରି ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଅଠାରୋ ଜଣ ରାନୀ ସହିତ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ସୋମରାଜାଙ୍କୁ ତାରାମାନେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି ।

ତାଭିର୍ଦୁକୂଲଵଲଯୈଃ ହାରନୂପୁରକୁଣ୍ଡଲୈଃ । ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଭିର୍ଵିବଭୌ ଦୀକ୍ଷିତୋଽଜିନସଂଵୃତଃ

ସେଇ ରାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ରେଶମ, ବାଲା, ହାର, ନୂପୁର, କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଥିଲେ । ଦୀକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅଜିନ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।

ତସ୍ଯର୍ତ୍ଵିଜୋ ମହାରାଜ ରତ୍ନକୌଶେଯଵାସସଃ । ସସଦସ୍ଯା ଵିରେଜୁସ୍ତେ ଯଥା ଵୃତ୍ରହଣୋଽଧ୍ଵରେ

ତାଙ୍କ ଋତ୍ବିଜମାନେ, ହେ ରାଜା, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ରେଶମ ଜମା ପିନ୍ଧି, ସଭାସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏମିତି ଚମକୁଥିଲେ, ଯେପରି ବୃତ୍ରନାଶୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଯଜ୍ଞରେ ଚମକନ୍ତି ।

ତଦା ରାମଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈଃ ବନ୍ଧୁଭିରନ୍ଵିତୌ । ରେଜତୁଃ ସ୍ଵସୁତୈର୍ଦାରୈଃ ଜୀଵେଶୌ ସ୍ଵଵିଭୂତିଭିଃ

ତାପରେ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଜନ, ପୁଅ ଓ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ, ଜୀବନର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ନିଜ ତେଜରେ ଚମକୁଥିଲେ ।

ଈଜେଽନୁଯଜ୍ଞଂ ଵିଧିନା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାଦିଲକ୍ଷଣୈଃ । ପ୍ରାକୃତୈର୍ଵୈକୃତୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ଦ୍ରଵ୍ଯଜ୍ଞାନକ୍ରିଯେଶ୍ଵରମ୍

ସେ ବିଧିମତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ସାଧାରଣ ଓ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ରବ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ।

ଅଥର୍ତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯୋଽଦଦାତ୍କାଲେ ଯଥାମ୍ନାତଂ ସ ଦକ୍ଷିଣାଃ । ସ୍ଵଲଙ୍କୃତେଭ୍ଯୋଽଲଙ୍କୃତ୍ଯ ଗୋଭୂକନ୍ଯା ମହାଧନାଃ

ତାପରେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ନିୟମିତ ଭେଟ ଦେଇ, ଅଲଙ୍କୃତ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ଗାଈ, ଜମି, କନ୍ୟା ଓ ବଡ଼ ଧନ ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ ।

ପତ୍ନୀସଂଯାଜାଵଭୃଥ୍ଯୈଃ ଚରିତ୍ଵା ତେ ମହର୍ଷଯଃ । ସସ୍ନୂ ରାମହ୍ରଦେ ଵିପ୍ରା ଯଜମାନପୁରଃସରାଃ

ପତ୍ନୀସଂଯାଜ ଓ ଅବଭୃଥ୍ୟ ସଂସ୍କାର କରି, ସେଠାରେ ଥିବା ମହାର୍ଷିମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ବଳରାମ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କଲେ ।

ସ୍ନାତୋଽଲଙ୍କାରଵାସାଂସି ଵନ୍ଦିଭ୍ଯୋଽଦାତ୍ତଥା ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ତତଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତୋ ଵର୍ଣାନ୍ ଆଶ୍ଵଭ୍ଯୋଽନ୍ନେନ ପୂଜଯତ୍

ସ୍ନାନ କରି ସେ ତାଙ୍କର ଗହଣା ଓ ବସ୍ତ୍ର ବାଣ୍ଡିଗା ପୁରୁଷମାନେ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାପରେ ସେ ନିଜେ ଭଲ ଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ବନ୍ଧୂନ୍ ସଦାରାନ୍ ସସୁତାନ୍ ପାରିବର୍ହେଣ ଭୂଯସା । ଵିଦର୍ଭକୋଶଲକୁରୂନ୍ କାଶିକେକଯ ସୃଞ୍ଜଯାନ୍

ସେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର, ସ୍ତ୍ରୀ-ସନ୍ତାନ ସହିତ, ଏବଂ ବିଦର୍ଭ, କୋଶଳ, କୁରୁ, କାଶୀ, କେକୟ ଓ ସୃଞ୍ଜୟ ଦେଶର ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ସଦସ୍ଯର୍ତ୍ଵିକ୍ସୁରଗଣାନ୍ ନୃଭୂତପିତୃଚାରଣାନ୍ । ଶ୍ରୀନିକେତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଶଂସନ୍ତଃ ପ୍ରଯଯୁଃ କ୍ରତୁମ୍

ସେ ସଭ୍ୟମାନେ, ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ, ଋଷି, ରାଜା, ପୂର୍ବଜ, ପିତୃ ଓ ଚାରଣମାନେଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୃହରୁ ଅନୁମତି ନେଇ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଯଜ୍ଞକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନୁଜଃ ପାର୍ଥା ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ ପୃଥା ଯମୌ । ନାରଦୋ ଭଗଵାନ୍ ଵ୍ଯାସଃ ସୁହୃତ୍ସଂବଂଧିବାଂଧଵାଃ

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କର ଭାଇ, ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ପୃଥା, ଯମର ଦୁଇ ପୁଅ, ନାରଦ, ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟାସ ଓ ସମସ୍ତ ମିତ୍ର-ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ—

ବନ୍ଧୂନ୍ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଯଦୂନ୍ ସୌହୃଦାକ୍ଲିନ୍ନଚେତସଃ । ଯଯୁର୍ଵିରହକୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ସ୍ଵଦେଶାଂଶ୍ଚାପରେ ଜନାଃ

ସେମାନେ ଯଦୁବଂଶୀ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସ୍ନେହରେ ଭିଜା ହୃଦୟରେ, ବିଦାୟ ଦେଇ, କେହି ନିଜ ଦେଶକୁ ଯାଇଲେ, ବିରହର ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହିଲେ।

ନନ୍ଦସ୍ତୁ ସହ ଗୋପାଲୈଃ ବୃହତ୍ଯା ପୂଜଯାର୍ଚିତଃ । କୃଷ୍ଣରାମୋଗ୍ରସେନାଦ୍ଯୈଃ ନ୍ଯଵାତ୍ସୀଦ୍‌ବନ୍ଧୁଵତ୍ସଲଃ

ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା ପାଇଲେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କଠାରୁ; ପରିବାର ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ନନ୍ଦ ସେଠାରେ ରହିଲେ।

ଵସୁଦେଵୋଽଞ୍ଜସୋତ୍ତୀର୍ଯ ମନୋରଥମହାର୍ଣଵମ୍ । ସୁହୃଦ୍‌ଵୃତଃ ପ୍ରୀତମନା ନନ୍ଦମାହ କରେ ସ୍ପୃଶନ୍

ବସୁଦେବ, ନିଜ ମନର ଆକାଂକ୍ଷା ସମୁଦ୍ରକୁ ସହଜରେ ଅଟିକି, ମିତ୍ରମାନେ ଘେରିଥିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ନନ୍ଦଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ।

ଶ୍ରୀଵସୁଦେଵ ଉଵାଚ - ଭ୍ରାତରୀଶକୃତଃ ପାଶୋ ନୃନାଂ ଯଃ ସ୍ନେହସଂଜ୍ଞିତଃ । ତଂ ଦୁସ୍ତ୍ଯଜମହଂ ମନ୍ଯେ ଶୂରାଣାମପି ଯୋଗିନାମ୍

ଶ୍ରୀବସୁଦେବ କହିଲେ: ଭାଇ, ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ ତିଆରି କରିଥିବା ସ୍ନେହର ବନ୍ଧନ, ଯାହାକୁ ପ୍ରେମ କୁହାଯାଏ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହାକୁ ବିର ଓ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଛାଡିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।