ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ତସ୍ମାଦ୍‌ ବ୍ରହ୍ମକୁଲଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶାସ୍ତ୍ରଯୋନେସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ । ସଭାଜଯସି ସଦ୍ଧାମ ତଦ୍‌ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଗ୍ରଣୀର୍ଭଵାନ୍

ସେହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ, ଯେଉଁଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଆପଣ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଅଦ୍ଯ ନୋ ଜନ୍ମସାଫଲ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯାଯାସ୍ତପସୋ ଦୃଶଃ । ତ୍ଵଯା ସଙ୍ଗମ୍ଯ ସଦ୍‌ଗତ୍ଯା ଯଦନ୍ତଃ ଶ୍ରେଯସାଂ ପରଃ

ଆଜି ଆମର ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା, ତପସ୍ୟା ଓ ଦୃଷ୍ଟି ସଫଳ ହୋଇଛି, କାରଣ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଳି, ଯିଏ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ ।

ନମସ୍ତସ୍ମୈ ଭଗଵତେ କୃଷ୍ଣାଯାକୁଣ୍ଠମେଧସେ । ସ୍ଵଯୋଗମାଯଯାଚ୍ଛନ୍ନ ମହିମ୍ନେ ପରମାତ୍ମନେ

ସେଇ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି କେବେ ଭ୍ରମିତ ହୁଏନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କର ମହିମା ନିଜ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଯାଇଛି, ଓ ଯିଏ ପରମାତ୍ମା ।

ନ ଯଂ ଵିଦନ୍ତ୍ଯମୀ ଭୂପା ଏକାରାମାଶ୍ଚ ଵୃଷ୍ଣଯଃ । ମାଯାଜଵନିକାଚ୍ଛନ୍ନଂ ଆତ୍ମାନଂ କାଲମୀଶ୍ଵରମ୍

ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏହି ରାଜାମାନେ ଓ ଏକମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିବା ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି । ସେ ହେଉଛନ୍ତି କାଳ ଓ ଆତ୍ମାଙ୍କ ନାଥ, ଯିଏ ମାୟାର ପରଦାରେ ଲୁଚି ରହିଛନ୍ତି ।

ଯଥା ଶଯାନଃ ପୁରୁଷ ଆତ୍ମାନଂ ଗୁଣତତ୍ତ୍ଵଦୃକ୍ । ନାମମାତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯାଭାତଂ ନ ଵେଦ ରହିତଂ ପରମ୍

ଯେପରି ଏକ ଲୋକ ଶୋଇଥିବାବେଳେ ଗୁଣ ଓ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନାମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜିନିଷ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିପାରେନାହିଁ, ସେପରି ।

ଏଵଂ ତ୍ଵା ନାମମାତ୍ରେଷୁ ଵିଷଯେଷ୍ଵିନ୍ଦ୍ରିଯେହଯା । ମାଯଯା ଵିଭ୍ରମଚ୍ଚିତ୍ତୋ ନ ଵେଦ ସ୍ମୃତ୍ଯୁପପ୍ଲଵାତ୍

ଏହିପରି, ନାମ, ବସ୍ତୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ମାୟାର ଚକ୍ରରେ ପଡି, ସ୍ମୃତି ଭଙ୍ଗ ହେବାରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିପାରେନାହିଁ ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ତସ୍ଯାଦ୍ଯ ତେ ଦଦୃଶିମାଙ୍‌ଘ୍ରିମଘୌଘମର୍ଷ ତୀର୍ଥାସ୍ପଦଂ ହୃଦି କୃତଂ ସୁଵିପକ୍ଵଯୋଗୈଃ । ଉତ୍ସିକ୍ତଭକ୍ତ୍ଯୁପହତାଶଯ ଜୀଵକୋଶା ଆପୁର୍ଭଵଦ୍‌ଗତିମଥାନୁଗୃହାନ ଭକ୍ତାନ୍

ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଦେଖିଛୁ, ଯାହା ପାପର ଭାରକୁ ଦୂର କରେ, ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଅଟୁଟ ଭାବେ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭକ୍ତିରେ ନିଜ ଆଭ୍ୟନ୍ତର ଆବରଣ ଭେଦି ଆପଣଙ୍କ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତୁ ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଇତ୍ଯନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦାଶାର୍ହଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ରାଜର୍ଷେ ସ୍ଵାଶ୍ରମାନ୍ ଗନ୍ତୁଂ ମୁନଯୋ ଦଧିରେ ମନଃ

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—ଏପରି ଭାବେ ଦାଶାର୍ହ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ରାଜା ଋଷିମାନେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ମନସ୍କ ହେଲେ ।

ତଦ୍ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାନୁପଵ୍ରଜ୍ଯ ଵସୁଦେଵୋ ମହାଯଶାଃ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚୋପସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ବଭାଷେଦଂ ସୁଯନ୍ତ୍ରିତଃ

ସେମାନେଠାରେ ଯିବାକୁ ଦେଖି, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ବସୁଦେବ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ ।

ଶ୍ରୀଵସୁଦେଵ ଉଵାଚ - ନମୋ ଵଃ ସର୍ଵଦେଵେଭ୍ଯ ଋଷଯଃ ଶ୍ରୋତୁମର୍ହଥ । କର୍ମଣା କର୍ମନିର୍ହାରୋ ଯଥା ସ୍ଯାନ୍ନସ୍ତଦୁଚ୍ଯତାମ୍

ଶ୍ରୀବସୁଦେବ କହିଲେ—ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାସ୍ୱରୂପ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ । ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ, କେମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରି କର୍ମର ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ଦାଯିପାରିବ ।

ଶ୍ରୀନାରଦ ଉଵାଚ - ନାତିଚିତ୍ରମିଦଂ ଵିପ୍ରା ଵସୁଦେଵୋ ବୁଭୁତ୍ସଯା । କୃଷ୍ଣଂ ମତ୍ଵାର୍ଭକଂ ଯନ୍ନଃ ପୃଚ୍ଛତି ଶ୍ରେଯ ଆତ୍ମନଃ

ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ ଯେ, ବସୁଦେବ ନିଜ ଜିଜ୍ଞାସାରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଭାବି, ଆମଠାରୁ ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛନ୍ତି ।

ସନ୍ନିକର୍ଷୋଽତ୍ର ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଅନାଦରଣକାରଣମ୍ । ଗାଙ୍ଗଂ ହିତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାମ୍ଭଃ ତତ୍ରତ୍ଯୋ ଯାତି ଶୁଦ୍ଧଯେ

ଏଠାରେ ମାନବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତିକ୍ରିୟ ସମ୍ପର୍କ ଅପମାନକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ, ଯେପରି ଗଙ୍ଗାକୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଚାହାଯାଏ ।

ଯସ୍ଯାନୁଭୂତିଃ କାଲେନ ଲଯୋତ୍ପତ୍ତ୍ଯାଦିନାସ୍ଯ ଵୈ । ସ୍ଵତୋଽନ୍ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ଗୁଣତୋ ନ କୁତଶ୍ଚନ ରିଷ୍ଯତି

ଯାହାଙ୍କର ଅନୁଭୂତି କାଳ, ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା କେବେ ହ୍ରାସ ପାଏନାହିଁ, ନିଜେ, ଅନ୍ୟେ କିମ୍ବା ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା କେଉଁଠୁ ମଧ୍ୟ କମିଯାଏନାହିଁ ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ତଂ କ୍ଲେଶକର୍ମପରିପାକଗୁଣପ୍ରଵାହୈଃ ଅଵ୍ଯାହତାନୁଭଵମୀଶ୍ଵରମଦ୍ଵିତୀଯମ୍ । ପ୍ରାଣାଦିଭିଃ ସ୍ଵଵିଭଵୈରୁପଗୂଢମନ୍ଯୋ ମନ୍ଯେତ ସୂର୍ଯମିଵ ମେଘହିମୋପରାଗୈଃ

ସେଇ ଏକମାତ୍ର ଈଶ୍ୱର, ଯାହାଙ୍କର ଅନୁଭୂତି କଷ୍ଟ, କର୍ମ ଓ ଗୁଣର ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା କେବେ ବାଧା ପାଏନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣ ଆଦି ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଯାଇଥାନ୍ତି । ଏହିପରି, ଲୋକେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମେଘ, କୁହୁଡି କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଭ୍ରମିତ ହୁଏ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ଭୁଲ ବୁଝିପାରନ୍ତି ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଥୋଚୁର୍ମୁନଯୋ ରାଜନ୍ ଆଭାଷ୍ଯାନକଦୁଂଦୁଭିମ୍ । ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରୃଣତାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ତଥୈଵାଚ୍ଯୁତରାମଯୋଃ

ତାପରେ, ରାଜା, ମୁନିମାନେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଦୁଇ ଅଚ୍ୟୁତବଂଶୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା ହେଲେ ।

କର୍ମଣା କର୍ମନିର୍ହାର ଏଷ ସାଧୁନିରୂପିତଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ଯଜେଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରଂ ମଖୈଃ

କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କର୍ମର ନାଶ ଏପରି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି—ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଙ୍କ ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ଚିତ୍ତସ୍ଯୋପଶମୋଽଯଂ ଵୈ କଵିଭିଃ ଶାସ୍ତ୍ରଚକ୍ଷୁଷା । ଦର୍ଶିତଃ ସୁଗମୋ ଯୋଗୋ ଧର୍ମଶ୍ଚାତ୍ମମୁଦାଵହଃ

ମନର ଶାନ୍ତି ଏହିପରି ଭାବେ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିବା କବିମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଯୋଗର ପଥ ସହଜ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ ।

ଅଯଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଃ ପନ୍ଥା ଦ୍ଵିଜାତେର୍ଗୃହମେଧିନଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାଽଽପ୍ତଵିତ୍ତେନ ଶୁକ୍ଲେନେଜ୍ଯେତ ପୂରୁଷଃ

ଏହି ହେଉଛି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ପାଇଁ ଶୁଭ ପଥ, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକେ ନିଜ ଉପାର୍ଜିତ ଧନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ଵିତ୍ତୈଷଣାଂ ଯଜ୍ଞଦାନୈଃ ଗୃହୈର୍ଦାରସୁତୈଷଣାମ୍ । ଆତ୍ମଲୋକୈଷଣାଂ ଦେଵ କାଲେନ ଵିସୃଜେଦ୍‌ବୁଧଃ । ଗ୍ରାମେ ତ୍ଯକ୍ତୈଷଣାଃ ସର୍ଵେ ଯଯୁର୍ଧୀରାସ୍ତପୋଵନମ୍

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସମୟ ଆସିଲେ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଆତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ପ୍ରଭୁ । ଯେମାନେ ଗ୍ରାମରେ ସମସ୍ତ ଆଶା ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧୈର୍ୟ ଧରି ତପୋବନକୁ ଗଲେ ।

ଋଣୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଦ୍ଵିଜୋ ଜାତୋ ଦେଵର୍ଷିପିତୄଣାଂ ପ୍ରଭୋ । ଯଜ୍ଞାଧ୍ଯଯନପୁତ୍ରୈସ୍ତାନି ଅନିସ୍ତୀର୍ଯ ତ୍ଯଜନ୍ପତେତ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣ ନେଇ ଆସନ୍ତି—ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ ନିକଟରେ । ଏହି ଋଣ ଯଜ୍ଞ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଧ କରାଯାଏ । ଏହା ଶୋଧ ନକରି ଯଦି କେହି ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ।

ତ୍ଵଂ ତ୍ଵଦ୍ଯ ମୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଵୈ ଋଷିପିତ୍ରୋର୍ମହାମତେ । ଯଜ୍ଞୈର୍ଦେଵର୍ଣମୁନ୍ମୁଚ୍ଯ ନିରୃଣୋଽଶରଣୋ ଭଵ

ତୁମେ ଆଜି ଦୁଇଟି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଛ, ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ—ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ ନିକଟରୁ । ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଋଣ ମୁଚି, ଏବେ ତୁମେ ନିର୍ଋଣ ଓ ନିରାଶ୍ରୟ ହେଉ ।

ଵସୁଦେଵ ଭଵାନ୍ନୂନଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ହରିମ୍ । ଜଗତାମୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରାର୍ଚଃ ସ ଯଦ୍ଵାଂ ପୁତ୍ରତାଂ ଗତଃ

ହେ ବସୁଦେବ, ନିଶ୍ଚିତ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜିଛ । ସେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସୁଦେଵୋ ମହାମନାଃ । ତାନ୍ ଋଷୀନ୍ ଋତ୍ଵିଜୋ ଵଵ୍ରେ ମୂର୍ଧ୍ନାଽଽନମ୍ଯ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଚ

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣି ବସୁଦେବ, ମହାମନା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଋଷି ଓ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ତାଙ୍କୁ ବର ମାଗିଲେ ।

ତ ଏନମୃଷଯୋ ରାଜନ୍ ଵୃତା ଧର୍ମେଣ ଧାର୍ମିକମ୍ । ତସ୍ମିନ୍ ଅଯାଜଯନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ମଖୈରୁତ୍ତମକଲ୍ପକୈଃ

ହେ ରାଜା, ଧର୍ମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସେଇ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ବିଧିରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ।

ତଦ୍ଦୀକ୍ଷାଯାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଯାଂ ଵୃଷ୍ଣଯଃ ପୁଷ୍କରସ୍ରଜଃ । ସ୍ନାତାଃ ସୁଵାସସୋ ରାଜନ୍ ରାଜାନଃ ସୁଷ୍ଠ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ

ଯେତେବେଳେ ଦୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପଦ୍ମମାଳା ପିନ୍ଧି, ସ୍ନାନ କରି, ଭଲ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚମକୁଥିଲେ ।

ତନ୍ମହିଷ୍ଯଶ୍ଚ ମୁଦିତା ନିଷ୍କକଣ୍ଠ୍ଯଃ ସୁଵାସସଃ । ଦୀକ୍ଷାଶାଲାମୁପାଜଗ୍ମୁଃ ଆଲିପ୍ତା ଵସ୍ତୁପାଣଯଃ

ତାଙ୍କର ରାନୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଭାବରେ, ଗଳାରେ ଗହଣା ନଥିବା, ଭଲ ଜମା ପିନ୍ଧି, ଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ହାତରେ ଉପହାର ନେଇ ଦୀକ୍ଷାଶାଳାକୁ ଆସିଥିଲେ ।

ନେଦୁର୍ମୃଦଙ୍ଗପଟହ ଶଙ୍ଖଭେର୍ଯାନକାଦଯଃ । ନନୃତୁର୍ନଟନର୍ତକ୍ଯଃ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୂତମାଗଧାଃ । ଜଗୁଃ ସୁକଣ୍ଠ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵ୍ଯଃ ସଂଗୀତଂ ସହଭର୍ତୃକାଃ

ମୃଦଙ୍ଗ, ପଟହ, ଶଂଖ, ଭେରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ତିବ୍ର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ନଟ ଓ ନାର୍ତ୍ତକୀମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ । ମଧୁର କଣ୍ଠର ଗନ୍ଧର୍ବୀମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ।

ତମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ ଵିଧିଵଦ୍ ଅକ୍ତଂ ଅଭ୍ଯକ୍ତମୃତ୍ଵିଜଃ । ପତ୍ନୀଭିରଷ୍ଟାଦଶଭିଃ ସୋମରାଜମିଵୋଡୁଭିଃ

ଋତ୍ବିଜମାନେ ବିଧିମତ ଭାବେ, ସ୍ନାନ କରି ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଅଠାରୋ ଜଣ ରାନୀ ସହିତ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ସୋମରାଜାଙ୍କୁ ତାରାମାନେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି ।

ତାଭିର୍ଦୁକୂଲଵଲଯୈଃ ହାରନୂପୁରକୁଣ୍ଡଲୈଃ । ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଭିର୍ଵିବଭୌ ଦୀକ୍ଷିତୋଽଜିନସଂଵୃତଃ

ସେଇ ରାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ରେଶମ, ବାଲା, ହାର, ନୂପୁର, କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଥିଲେ । ଦୀକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅଜିନ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।