ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ତତଃ ପୁରୀଂ ଯଦୁପତିରତ୍ଯଲଙ୍କୃତାଂ। ରଵିଚ୍ଛଦଧ୍ଵଜପଟଚିତ୍ରତୋରଣାମ୍। କୁଶସ୍ଥଲୀଂ ଦିଵି ଭୁଵି ଚାଭିସଂସ୍ତୁତାଂ। ସମାଵିଶତ୍ତରଣିରିଵ ସ୍ଵକେତନମ୍

ତାପରେ ଯଦୁନାଥ ଅତି ସୁସଜ୍ଜିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଛାୟା ଝଣ୍ଡା ଓ ଚିତ୍ରିତ ଦ୍ୱାର ଥିବା, ଦିବ ଓ ଭୂମିରେ ପ୍ରଶଂସିତ କୁଶସ୍ଥଳୀ ପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ନୌକା ନିଜ ଘାଟକୁ ପହଞ୍ଚେ।

ପିତା ମେ ପୂଜଯାମାସ ସୁହୃତ୍ସମ୍ବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵାନ୍। ମହାର୍ହଵାସୋଽଲଙ୍କାରୈଃ ଶଯ୍ଯାସନପରିଚ୍ଛଦୈଃ

ମୋର ବାପା ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେକୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଦାସୀଭିଃ ସର୍ଵସମ୍ପଦ୍ଭିର୍ଭଟେଭରଥଵାଜିଭିଃ। ଆଯୁଧାନି ମହାର୍ହାଣି ଦଦୌ ପୂର୍ଣସ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ

ଦାସୀମାନେ, ସମସ୍ତ ଧନ-ଦୌଲତ, ସେନା, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ।

ଆତ୍ମାରାମସ୍ଯ ତସ୍ଯେମା ଵଯଂ ଵୈ ଗୃହଦାସିକାଃ। ସର୍ଵସଙ୍ଗନିଵୃତ୍ତ୍ଯାଦ୍ଧା ତପସା ଚ ବଭୂଵିମ

ସେ ନିଜେ ଆତ୍ମାରାମ, ଆମେ ତାଙ୍କ ଗୃହର ଦାସୀ ହେଲୁ, ସମସ୍ତ ସଂସାର ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ।

ମହିଷ୍ଯ ଊଚୁଃ। ଭୌମଂ ନିହତ୍ଯ ସଗଣଂ ଯୁଧି ତେନ ରୁଦ୍ଧା। ଜ୍ଞାତ୍ଵାଥ ନଃ କ୍ଷିତିଜଯେ ଜିତରାଜକନ୍ଯାଃ। ନିର୍ମୁଚ୍ଯ ସଂସୃତିଵିମୋକ୍ଷମନୁସ୍ମରନ୍ତୀଃ। ପାଦାମ୍ବୁଜଂ ପରିଣିନାଯ ଯ ଆପ୍ତକାମଃ

ମହିଷୀମାନେ କହିଲେ: ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୌମ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେକୁ ମାରି, ସେ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଜିତା ରାଜକନ୍ୟା ଥିଲୁ, ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ସେ ଆମକୁ ବିବାହ କଲେ, ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଲେ।

ନ ଵଯଂ ସାଧ୍ଵି ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ସ୍ଵାରାଜ୍ଯଂ ଭୌଜ୍ଯମପ୍ଯୁତ। ଵୈରାଜ୍ଯଂ ପାରମେଷ୍ଠ୍ଯଂ ଚ ଆନନ୍ତ୍ଯଂ ଵା ହରେଃ ପଦମ୍

ଏ ସାଧ୍ବୀ, ଆମେ ରାଜ୍ୟ, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଶାସନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦବୀ କିମ୍ବା ହରିଙ୍କର ଅନନ୍ତ ଧାମ କାମନା କରୁନାହିଁ।

କାମଯାମହ ଏତସ୍ଯ ଶ୍ରୀମତ୍ପାଦରଜଃ ଶ୍ରିଯଃ। କୁଚକୁଙ୍କୁମଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ମୂର୍ଧ୍ନା ଵୋଢୁଂ ଗଦାଭୃତଃ

ଆମେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀଚରଣର ଧୂଳି, ଯାହା ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କ ଅଙ୍ଗର ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର, ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।

ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯୋ ଯଦ୍ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ପୁଲିନ୍ଦ୍ଯସ୍ତୃଣଵୀରୁଧଃ। ଗାଵଶ୍ଚାରଯତୋ ଗୋପାଃ ପଦସ୍ପର୍ଶଂ ମହାତ୍ମନଃ

ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେ, ପୁଲିନ୍ଦା ଜନଜାତିର ମହିଳାମାନେ, ଘାସ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ, ଗାଈମାନେ ଏବଂ ଗୋପବାଳକମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଗାଈମାନେ ଚରାଉଛନ୍ତି।

ଋଷିଗଣକୃତା ଭଗଵତ୍ସ୍ତୁତିଃ; ଵସୁଦେଵଯଜ୍ଞୋତ୍ସଵଃ; ବନ୍ଧୂନାଂ ପ୍ରସ୍ଥାପନାଦିକଂ ଚ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଵସଂତତିଲକା ) ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୃଥା ସୁବଲପୁତ୍ର୍ଯଥ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ମାଧଵ୍ଯଥ କ୍ଷିତିପପତ୍ନ୍ଯ ଉତ ସ୍ଵଗୋପ୍ଯଃ । କୃଷ୍ଣେଽଖିଲାତ୍ମନି ହରୌ ପ୍ରଣଯାନୁବନ୍ଧଂ ସର୍ଵା ଵିସିସ୍ମ୍ଯୁରଲମଶ୍ରୁକଲାକୁଲାକ୍ଷ୍ଯଃ

ଶୁକଦେବ କହିଲେ—କୁନ୍ତୀ, ସୁଭଦ୍ରା, ଦ୍ରୌପଦୀ, ମାଧବୀ, ରାଜାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାନୀମାନେ ଓ ନିଜ ଗୋପୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲେ ଯେ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମାତ୍ମା, ସେମାନଙ୍କୁ କେତେ ଗଭୀର ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ଲୁହାରେ ପୁରିଗଲା।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଇତି ସମ୍ଭାଷମାଣାସୁ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ନୃଭିର୍ନୃଷୁ । ଆଯଯୁର୍ମୁନଯସ୍ତତ୍ର କୃଷ୍ଣରାମଦିଦୃକ୍ଷଯା

ଏଭଳି ମହିଳାମାନେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସହିତ, ପୁରୁଷମାନେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।

ଦ୍ଵୈପାଯନୋ ନାରଦଶ୍ଚ ଚ୍ଯଵନୋ ଦେଵଲୋଽସିତଃ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଃ ଶତାନନ୍ଦୋ ଭରଦ୍ଵାଜୋଽଥ ଗୌତମଃ

ବ୍ୟାସଦେବ, ନାରଦ, ଚ୍ୟବନ, ଦେବଳ, ଅସିତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଶତାନନ୍ଦ, ଭୃଗୁ, ଓ ଗୌତମ ମହାର୍ଷି ଆସିଲେ।

ରାମଃ ସଶିଷ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଵସିଷ୍ଠୋ ଗାଲଵୋ ଭୃଗୁଃ । ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ କଶ୍ଯପୋଽତ୍ରିଶ୍ଚ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ବୃହସ୍ପତିଃ

ରାମ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ପୂଜ୍ୟ ବଶିଷ୍ଠ, ଗାଳବ, ଭୃଗୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, କଶ୍ୟପ, ଅତ୍ରି, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

ଦ୍ଵିତସ୍ତ୍ରିତଶ୍ଚୈକତଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାସ୍ତଥାଙ୍‌ଗିରାଃ । ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଶ୍ଚ ଵାମଦେଵାଦଯୋଽପରେ

ଦ୍ୱିତ, ତ୍ରିତ, ଏକତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଅଙ୍ଗିରା, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ବାମଦେବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସୋତ୍ଥାଯ ପ୍ରାଗାସୀନା ନୃପାଦଯଃ । ପାଣ୍ଡଵାଃ କୃଷ୍ଣରାମୌ ଚ ପ୍ରଣେମୁର୍ଵିଶ୍ଵଵନ୍ଦିତାନ୍

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୂର୍ବରୁ ବସିଥିବା ରାଜାମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ସହିତ, ତୁରନ୍ତ ଉଠିଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏହି ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ତାନ୍ ଆନର୍ଚୁର୍ଯଥା ସର୍ଵେ ସହରାମୋଽଚ୍ଯୁତୋଽର୍ଚଯତ୍ । ସ୍ଵାଗତାସନପାଦ୍ଯାର୍ଘ୍ଯ ମାଲ୍ଯଧୂପାନୁଲେପନୈଃ

ସମସ୍ତେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ, ବଳରାମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ମଧ୍ୟ ସ୍ବାଗତ, ଆସନ, ପାଦଧୋଆ ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ, ମାଳା, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଉଵାଚ ସୁଖମାସୀନାନ୍ ଭଗଵାନ୍ ଧର୍ମଗୁପ୍ତନୁଃ । ସଦସସ୍ତସ୍ଯ ମହତୋ ଯତଵାଚୋଽନୁଶ୍ରୃଣ୍ଵତଃ

ଧର୍ମର ଅବତାର ଭଗବାନ ସେମାନେ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିବାବେଳେ କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ସଭା ଶାନ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ମାପିଥିବା କଥା ଶୁଣିଲେ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ଅହୋ ଵଯଂ ଜନ୍ମଭୃତୋ ଲବ୍ଧଂ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତତ୍ଫଲମ୍ । ଦେଵାନାମପି ଦୁଷ୍ପ୍ରାପଂ ଯଦ୍ ଯୋଗେଶ୍ଵରଦର୍ଶନମ୍

ଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ, ଆମେ ଏହି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଛୁ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ—ଏହା ହେଉଛି ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ।

କିଂ ସ୍ଵଲ୍ପତପସାଂ ନୄଣାଂ ଅର୍ଚାଯାଂ ଦେଵଚକ୍ଷୁଷାମ୍ । ଦର୍ଶନସ୍ପର୍ଶନପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରହ୍ଵପାଦାର୍ଚନାଦିକମ୍

ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଚକ୍ଷୁସ୍ୱରୂପ, ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ, ଏମିତି ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଏବଂ ଚରଣରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଅବସର ମିଳେ।

ନ ହ୍ଯମ୍ମଯାନି ତୀର୍ଥାନି ନ ଦେଵା ମୃଚ୍ଛିଲାମଯାଃ । ତେ ପୁନନ୍ତ୍ଯୁରୁକାଲେନ ଦର୍ଶନାଦେଵ ସାଧଵଃ

ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ, କିମ୍ବା ମାଟି ଓ ପାଥରର ଦେବତାମାନେ ଏପରି ପବିତ୍ର କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ମହାପୁରୁଷମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନରେ, ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ପବିତ୍ର କରିଦିଅନ୍ତି।

( ମିଶ୍ର ) ନାଗ୍ନିର୍ନ ସୂର୍ଯୋ ନ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରତାରକା ନ ଭୂର୍ଜଲଂ ଖଂ ଶ୍ଵସନୋଽଥ ଵାଙ୍‌ମନଃ । ଉପାସିତା ଭେଦକୃତୋ ହରନ୍ତ୍ଯଘଂ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଘ୍ନନ୍ତି ମୁହୂର୍ତସେଵଯା

ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମାନେ, ଭୂମି, ଜଳ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, କଥା କିମ୍ବା ମନ—ଏମାନେ ଯଦିଓ ଅଲଗା ଭାବେ ପୂଜିତ, ପାପ ଦୂର କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟ ସତ୍ସଙ୍ଗ କଲେ, ପାପ ନାଶ କରିଦିଅନ୍ତି।

ଯସ୍ଯାତ୍ମବୁଦ୍ଧିଃ କୁଣପେ ତ୍ରିଧାତୁକେ ସ୍ଵଧୀଃ କଲତ୍ରାଦିଷୁ ଭୌମ ଇଜ୍ଯଧୀଃ । ଯତ୍ତୀର୍ଥବୁଦ୍ଧିଃ ସଲିଲେ ନ କର୍ହିଚିତ୍ ଜନେଷ୍ଵଭିଜ୍ଞେଷୁ ସ ଏଵ ଗୋଖରଃ

ଯେଉଁଠାରେ ଆତ୍ମାକୁ ଏହି ତିନି ଧାତୁର ଦେହ ବୋଲି ଭାବେ, ଜନ୍ମଜାତ ଜଣେ ନିଜ ଜନମାନେ ଓ ପରିବାରକୁ ନିଜ ବୋଲି ମାନେ, ଭୂମିକୁ ପୂଜା କରେ, ତୀର୍ଥକୁ କେବଳ ଜଳ ବୋଲି ଭାବେ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ସଂଗ ଚାହେନାହିଁ—ସେ ଗାଈ କିମ୍ବା ଗଧା ସମାନ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ନିଶମ୍ଯେତ୍ଥଂ ଭଗଵତଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯାକୁଣ୍ଥମେଧସଃ । ଵଚୋ ଦୁରନ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ରାଃ ତୂଷ୍ଣୀମାସନ୍ ଭ୍ରମଦ୍ଧିଯଃ

ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏଭଳି ଅପାର ଜ୍ଞାନର ଧାରକ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗଭୀର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିରବ ହେଇ ବସିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ଧରିପାରିଲା ନାହିଁ।

ଚିରଂ ଵିମୃଶ୍ଯ ମୁନଯ ଈଶ୍ଵରସ୍ଯେଶିତଵ୍ଯତାମ୍ । ଜନସଙ୍ଗ୍ରହ ଇତ୍ଯୂଚୁଃ ସ୍ମଯନ୍ତସ୍ତଂ ଜଗଦ୍‌ଗୁରୁମ୍

ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତା କରି, ମୁନିମାନେ ହସି ହସି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ—ତୁମର ଏହି ଶାସନ ଲୋକମାନେକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ପାଇଁ।

ଶ୍ରୀମୁନଯ ଊଚୁଃ - ( ମିଶ୍ର ) ଯନ୍ମାଯଯା ତତ୍ତ୍ଵଵିଦୁତ୍ତମା ଵଯଂ ଵିମୋହିତା ଵିଶ୍ଵସୃଜାମଧୀଶ୍ଵରାଃ । ଯଦୀଶିତଵ୍ଯାଯତି ଗୂଢ ଈହଯା ଅହୋ ଵିଚିତ୍ରଂ ଭଗଵଦ୍ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍

ମୁନିମାନେ କହିଲେ—ତୁମର ମାୟାଦ୍ୱାରା, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ଆମେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛୁ, ଭ୍ରମିତ ହେଉଛୁ; ତୁମର ଶକ୍ତି ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ!

ଅନୀହ ଏତଦ୍‌ ବହୁଧୈକ ଆତ୍ମନା ସୃଜତ୍ଯଵତ୍ଯତ୍ତି ନ ବଧ୍ଯତେ ଯଥା । ଭୌମୈର୍ହି ଭୂମିର୍ବହୁନାମରୂପିଣୀ ଅହୋ ଵିଭୂମ୍ନଶ୍ଚରିତଂ ଵିଡମ୍ବନମ୍

ତୁମେ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ବିନା ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ନିଜ ଏକା ଆତ୍ମାରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କର, କିନ୍ତୁ କେବେ ବନ୍ଧିତ ହେଉନାହାଁ; ଯେପରି ଭୂମି ଅନେକ ରୂପ ଓ ନାମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ। ତୁମର ମହିମାର କାର୍ଯ୍ୟ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ!

ଅଥାପି କାଲେ ସ୍ଵଜନାଭିଗୁପ୍ତଯେ ବିଭର୍ଷି ସତ୍ତ୍ଵଂ ଖଲନିଗ୍ରହାଯ ଚ । ସ୍ଵଲୀଲଯା ଵେଦପଥଂ ସନାତନଂ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାତ୍ମା ପୁରୁଷଃ ପରୋ ଭଵାନ୍

ହେ ପରମପୁରୁଷ, ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି । ନିଜ ଖେଳରେ ଆପଣ ସନାତନ ବେଦମାର୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମର ଆତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ପୁରୁଷ ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ବ୍ରହ୍ମ ତେ ହୃଦଯଂ ଶୁକ୍ଲଂ ତପଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂଯମୈଃ । ଯତ୍ରୋପଲବ୍ଧଂ ସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ଚ ତତଃ ପରମ୍

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଆପଣଙ୍କର ହୃଦୟ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର, ଯାହା ତପସ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ଏହି ହୃଦୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ।

ତସ୍ମାଦ୍‌ ବ୍ରହ୍ମକୁଲଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶାସ୍ତ୍ରଯୋନେସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ । ସଭାଜଯସି ସଦ୍ଧାମ ତଦ୍‌ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଗ୍ରଣୀର୍ଭଵାନ୍

ସେହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ, ଯେଉଁଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଆପଣ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଯାନ୍ତି ।

ଅଦ୍ଯ ନୋ ଜନ୍ମସାଫଲ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯାଯାସ୍ତପସୋ ଦୃଶଃ । ତ୍ଵଯା ସଙ୍ଗମ୍ଯ ସଦ୍‌ଗତ୍ଯା ଯଦନ୍ତଃ ଶ୍ରେଯସାଂ ପରଃ

ଆଜି ଆମର ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା, ତପସ୍ୟା ଓ ଦୃଷ୍ଟି ସଫଳ ହୋଇଛି, କାରଣ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଳି, ଯିଏ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ ।