ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ନନ୍ଦସ୍ତତ୍ର ଯଦୂନ୍ ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃଷ୍ଣପୁରୋଗମାନ୍ । ତତ୍ରାଗମଦ୍ଵୃତୋ ଗୋପୈଃ ଅନଃ ସ୍ଥାର୍ଥୈଃ ଦିଦୃକ୍ଷଯା

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ — ନନ୍ଦ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯଦୁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଗୋପମାନେ ସହିତ ଉପହାର ନେଇ ସେଠାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃଷ୍ଣଯୋ ହୃଷ୍ଟାଃ ତନ୍ଵଃ ପ୍ରାଣମିଵୋତ୍ଥିତାଃ । ପରିଷସ୍ଵଜିରେ ଗାଢଂ ଚିରଦର୍ଶନକାତରାଃ

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ, ମନେ ହେଲା ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ଦେହକୁ ଫେରିଆସିଛି; ଦୀର୍ଘଦିନର ପରେ ମିଳିବାର ଆଶାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

ଵସୁଦେଵଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ । ସ୍ମରନ୍ କଂସକୃତାନ୍ କ୍ଲେଶାନ୍ ପୁତ୍ରନ୍ଯାସଂ ଚ ଗୋକୁଲେ

ବସୁଦେବ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କଷ୍ଟ ଓ ପୁଅକୁ ଗୋକୁଳରେ ରଖିଥିବା ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାଇଲେ।

କୃଷ୍ଣରାମୌ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ପିତରାଵଭିଵାଦ୍ଯ ଚ । ନ କିଞ୍ଚନୋଚତୁଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ସାଶ୍ରୁକଣ୍ଠୌ କୁରୂଦ୍ଵହ

କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରେମରେ ଅଂଶୁ ଭରି ଗଳା ଅଟକିଯିବାରୁ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ତାଵାତ୍ମାସନମାରୋପ୍ଯ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିରଭ୍ଯ ଚ । ଯଶୋଦା ଚ ମହାଭାଗା ସୁତୌ ଵିଜହତୁଃ ଶୁଚଃ

ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇ ଓ ଦୁଇହାତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଯଶୋଦା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ।

ରୋହିଣୀ ଦେଵକୀ ଚାଥ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵରୀମ୍ । ସ୍ମରନ୍ତ୍ଯୌ ତତ୍କୃତାଂ ମୈତ୍ରୀଂ ବାଷ୍ପକଣ୍ଠ୍ଯୌ ସମୂଚତୁଃ

ରୋହିଣୀ ଓ ଦେବକୀ ପରେ ବ୍ରଜର ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ତାଙ୍କର ଦିଆ ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତାକୁ ମନେ କରି, ଅଂଶୁ ଭରି ଗଳା ଅଟକିଯିବାରୁ କଥା କହିଲେ।

କା ଵିସ୍ମରେତ ଵାଂ ମୈତ୍ରୀଂ ଅନିଵୃତ୍ତାଂ ଵ୍ରଜେଶ୍ଵରି । ଅଵାପ୍ଯାପ୍ଯୈନ୍ଦ୍ରମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯସ୍ଯା ନେହ ପ୍ରତିକ୍ରିଯା

ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱରୀ, ତୁମର ଅଟୁଟ ସ୍ନେହକୁ କିଏ ଭୁଲିପାରିବ? ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଏହି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ପଦ ମିଳିଲେ ଏବଂ ହରାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ପାଇଁ କେବେ ମୁଲ୍ୟ ଦେଇହେବ ନାହିଁ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଏତାଵଦୃଷ୍ଟପିତରୌ ଯୁଵଯୋଃ ସ୍ମ ପିତ୍ରୋଃ ସମ୍ପ୍ରୀଣନାଭ୍ଯୁଦଯପୋଷଣପାଲନାନି । ପ୍ରାପ୍ଯୋଷତୁର୍ଭଵତି ପକ୍ଷ୍ମ ହ ଯଦ୍ଵଦକ୍ଷ୍ଣୋଃ ନ୍ଯସ୍ତାଵକୁତ୍ର ଚ ଭଯୌ ନ ସତାଂ ପରଃ ସ୍ଵଃ

ମୁଁ ଦେଖିଛି, ତୁମେ ଓ ତୁମ ଭାଇଙ୍କୁ ତୁମ ମାତାପିତା ଖୁସି ହୋଇ, ସମ୍ପଦ ଦେଇ, ପୋଷଣ କରି, ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ଚକୁକୁ ପାଳିବା ପାଇଁ ପାପକୁ ରଖାଯାଏ, ସେପରି ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଭୟ ନାହିଁ, କାରଣ ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣମୁପଲଭ୍ଯ ଚିରାଦଭୀଷ୍ଟଂ ଯତ୍ପ୍ରେକ୍ଷଣେ ଦୃଶିଷୁ ପକ୍ଷ୍ମକୃତଂ ଶପନ୍ତି । ଦୃଗ୍ଭିର୍ହୃଦୀକୃତମଲଂ ପରିରଭ୍ଯ ସର୍ଵାଃ ତଦ୍‌ଭାଵମାପୁରପି ନିତ୍ଯଯୁଜାଂ ଦୁରାପମ୍

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ— ଗୋପୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ଚକୁର ପାପ ଉପରେ କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅଟକାଉଥିଲା। ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ସେଇ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଯାହା ସଦା କୃଷ୍ଣ ସହିତ ଏକତାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଭଗଵାଂସ୍ତାସ୍ତଥାଭୂତା ଵିଵିକ୍ତ ଉପସଙ୍ଗତଃ । ଆଶ୍ଲିଷ୍ଯାନାମଯଂ ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହସନ୍ ଇଦମବ୍ରଵୀତ୍

ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତରେ ଆସି, ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେମାନଙ୍କର କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଏବଂ ହସିହସି କହିଲେ—

ଅପି ସ୍ମରଥ ନଃ ସଖ୍ଯଃ ସ୍ଵାନାମର୍ଥଚିକୀର୍ଷଯା । ଗତାଂଶ୍ଚିରାଯିତାଞ୍ଛତ୍ରୁ ପକ୍ଷକ୍ଷପଣଚେତସଃ

ତୁମେ କି ଆମ ସଖ୍ୟତାକୁ ମନେ ପକାଉଛ? ଆମେ ନିଜ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୂରେ ରହିଥିଲୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦଳକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ଥିଲୁ।

ଅପ୍ଯଵଧ୍ଯାଯଥାସ୍ମାନ୍ ସ୍ଵିଦକୃତଜ୍ଞାଵିଶଙ୍କଯା । ନୂନଂ ଭୂତାନି ଭଗଵାନ୍ ଯୁନକ୍ତି ଵିଯୁନକ୍ତି ଚ

ତୁମେ କି ଆମକୁ ଅକୃତଜ୍ଞ ବୋଲି ଭାବି କିଛି ରୁଷ୍ଟ ହେଲ? ନିଶ୍ଚୟ, ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି ଏବଂ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି।

ଵାଯୁର୍ଯଥା ଘନାନୀକଂ ତୃଣଂ ତୂଲଂ ରଜାଂସି ଚ । ସଂଯୋଜ୍ଯାକ୍ଷିପତେ ଭୂଯଃ ତଥା ଭୂତାନି ଭୂତକୃତ୍

ଯେପରି ବାତାସ ମେଘ, ଘାସ, ପୁଲି, ଧୂଳିକୁ ଏକତ୍ର କରି ଆଉ ପୁଣି ଛିଟିଦିଏ, ସେପରି ଭୂତମାତା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରେ ଏବଂ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ।

ମଯି ଭକ୍ତିର୍ହି ଭୂତାନାଂ ଅମୃତତ୍ଵାଯ କଲ୍ପତେ । ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଯଦାସୀତ୍ ମତ୍ସ୍ନେହୋ ଭଵତୀନାଂ ମଦାପନଃ

ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଥିଲେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଉଥିବେ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଯେ ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଛ, ତାହା ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛି।

ଅହଂ ହି ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଆଦିରନ୍ତୋଽନ୍ତରଂ ବହିଃ । ଭୌତିକାନାଂ ଯଥା ଖଂ ଵାର୍ଭୂର୍ଵାଯୁର୍ଜ୍ଯୋତିରଙ୍ଗନାଃ

ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ, ଭିତର ଏବଂ ବାହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ; ଯେପରି ଆକାଶ, ପାଣି, ମାଟି, ବାତାସ, ଆଲୋକ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିଭାଜ୍ୟ।

ଏଵଂ ହ୍ଯେତାନି ଭୂତାନି ଭୂତେଷ୍ଵାତ୍ମାଽଽତ୍ମନା ତତଃ । ଉଭଯଂ ମଯ୍ଯଥ ପରେ ପଶ୍ଯତାଭାତମକ୍ଷରେ

ଏପରି, ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆତ୍ମା ଏବଂ ପରମାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋରେ ଏବଂ ପରେ ଉଭୟକୁ ଦେଖନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଅଧ୍ଯାତ୍ମଶିକ୍ଷଯା ଗୋପ୍ଯ ଏଵଂ କୃଷ୍ଣେନ ଶିକ୍ଷିତାଃ । ତଦନୁସ୍ମରଣଧ୍ଵସ୍ତ ଜୀଵକୋଶାସ୍ତମଧ୍ଯଗନ୍

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ— ଏଭଳି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉପଦେଶରେ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ଜୀବନ ଶକ୍ତିକୁ ହରାଇ, ଆତ୍ମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଆହୁଶ୍ଚ ତେ ନଲିନନାଭ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ ଯୋଗେଶ୍ଵରୈର୍ହୃଦି ଵିଚିନ୍ତ୍ଯମଗାଧବୋଧୈଃ । ସଂସାରକୂପପତିତୋତ୍ତରଣାଵଲମ୍ବଂ ଗେହଂ ଜୁଷାମପି ମନସ୍ଯୁଦିଯାତ୍ ସଦା ନଃ

ସେମାନେ କହିଲେ— ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ସଂସାର ରୂପୀ କୂଆଁରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ, ସେ ନଳିନନାଭଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସଦା ଆମ ମନରେ ଉଦିତ ହେଉ, ଯେପରି ଆମେ ଘରେ ରହୁଛୁ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଵୃଷ୍ଣୀଗୋପସଂଗମୋ ନାମ ଦ୍ଵ୍ଯଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'ବୃଷ୍ଣି ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ' ନାମକ ବୟାସୀଠିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

ଦ୍ରୌପଦୀଂ ପ୍ରତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣପତ୍ନୀନାଂ ସ୍ଵସ୍ଵୋଦ୍ଵାହଵୃତ୍ତାଂତଵର୍ଣନମ୍ - ଅଥ ତ୍ର୍ଯଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ତଥାନୁଗୃହ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଗୋପୀନାଂ ସ ଗୁରୁର୍ଗତିଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମଥାପୃଚ୍ଛତ୍ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ସୁହୃଦୋଽଵ୍ଯଯମ୍

ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ବିବାହ ଘଟଣାର ବର୍ଣ୍ଣନା— ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଗୋପୀମାନେ ଉପରେ କୃପା କରି, ଗୁରୁ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଭଗବାନ ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନଙ୍କର କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ତ ଏଵଂ ଲୋକନାଥେନ ପରିପୃଷ୍ଟାଃ ସୁସତ୍କୃତାଃ। ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁର୍ହୃଷ୍ଟମନସସ୍ତତ୍ପାଦେକ୍ଷାହତାଂହସଃ

ସେମାନେ ଏପରି ଲୋକନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ଅନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

କୁତୋଽଶିଵଂ ତ୍ଵଚ୍ଚରଣାମ୍ବୁଜାସଵଂ ମହନ୍ମନସ୍ତୋ ମୁଖନିଃସୃତଂ କ୍ଵଚିତ୍। ପିବନ୍ତି ଯେ କର୍ଣପୁଟୈରଲଂ ପ୍ରଭୋ ଦେହଂଭୃତାଂ ଦେହକୃଦସ୍ମୃତିଚ୍ଛିଦମ୍

ହେ ମହାନ, ତୁମର ଚରଣାମୃତ ଯେଉଁଥିରୁ କେବେ କେବେ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ବାହାରିଯାଏ, ତାହାରୁ କେବେ ଅଶୁଭ କିଛି ହେବ କି? ଯେଉଁମାନେ କାନର ପାତରେ ତାହାକୁ ପିଉଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେମାନେ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ଦେହ ଓ ଭ୍ରମକୁ କାଟିପାରନ୍ତି।

ହିତ୍ଵାତ୍ମ ଧାମଵିଧୁତାତ୍ମକୃତତ୍ର୍ଯଵସ୍ଥାମ୍। ଆନନ୍ଦସମ୍ପ୍ଲଵମଖଣ୍ଡମକୁଣ୍ଠବୋଧମ୍। କାଲୋପସୃଷ୍ଟନିଗମାଵନ ଆତ୍ତଯୋଗ। ମାଯାକୃତିଂ ପରମହଂସଗତିଂ ନତାଃ ସ୍ମ

ନିଜ ଧାମକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ କର୍ମର ତିନି ଅବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରି, ଆମେ ଅଖଣ୍ଡ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବିରତ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ। କାଳ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯୋଗରେ ମାୟା ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ପରମହଂସଙ୍କ ପଥକୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।

ଶ୍ରୀଋଷିରୁଵାଚ। ଇତ୍ଯୁତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକଶିଖାମଣିଂ ଜନେଷ୍ଵ୍। ଅଭିଷ୍ଟୁଵତ୍ସ୍ଵନ୍ଧକକୌରଵସ୍ତ୍ରିଯଃ। ସମେତ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦକଥା ମିଥୋଽଗୃଣଂସ୍। ତ୍ରିଲୋକଗୀତାଃ ଶୃଣୁ ଵର୍ଣଯାମି ତେ

ଋଷି କହିଲେ— ଏପରି ଉତ୍ତମଶ୍ଲୋକଙ୍କ ମୁକୁଟମଣିକୁ ଆଣ୍ଡକ ଓ କୌରବ ଘରର ମହିଳାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଗୀତ ଗାଇଲେ। ସେମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର କଥାକୁ ପରସ୍ପରେ କହିଲେ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

ଶ୍ରୀଦ୍ରୌପଦ୍ଯୁଵାଚ। ହେ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯଚ୍ଯୁତୋ ଭଦ୍ରେ ହେ ଜାମ୍ବଵତି କୌଶଲେ। ହେ ସତ୍ଯଭାମେ କାଲିନ୍ଦି ଶୈବ୍ଯେ ରୋହିଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣେ

ଶ୍ରୀଦ୍ରୌପଦୀ କହିଲେ: ହେ ବୈଦର୍ଭୀ, ହେ ଭଦ୍ରା, ହେ ଜାମ୍ବବତୀ, ହେ କୌଶଳା, ହେ ସତ୍ୟଭାମା, ହେ କାଳିନ୍ଦୀ, ହେ ଶୈବ୍ୟା, ହେ ରୋହିଣୀ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣା—

ହେ କୃଷ୍ଣପତ୍ନ୍ଯ ଏତନ୍ନୋ ବ୍ରୂତ ଵୋ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍। ଉପଯେମେ ଯଥା ଲୋକମନୁକୁର୍ଵନ୍ସ୍ଵମାଯଯା

ହେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀମାନେ, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, ଭଗବାନ୍ କିପରି ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସାଂସାରିକ ରୀତି ଅନୁସରି ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ?

ଶ୍ରୀରୁକ୍ମିଣ୍ଯୁଵାଚ। ଚୈଦ୍ଯାଯ ମାର୍ପଯିତୁମୁଦ୍ଯତକାର୍ମୁକେଷୁ। ରାଜସ୍ଵଜେଯଭଟଶେଖରିତାଙ୍ଘ୍ରିରେଣୁଃ। ନିନ୍ଯେ ମୃଗେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଭାଗମଜାଵିଯୂଥାତ୍। ତଚ୍ଛ୍ରୀନିକେତଚରଣୋଽସ୍ତୁ ମମାର୍ଚନାଯ

ଶ୍ରୀରୁକ୍ମିଣୀ କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ ଧନୁଷ ତଣିଥିବା ବୀରମାନେ ମୋତେ ଚେଦିରାଜାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଯାହାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ସେ ମୋତେ ମେଘେର ଝୁଣିରୁ ଶେର ଯେମିତି ତାଙ୍କ ଅଂଶ ନେଇଯାଏ, ସେହିପରି ଆମେ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରୀର ନିବାସ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦ ମୋର ପୂଜା ହେଉ।

ଶ୍ରୀସତ୍ଯଭାମୋଵାଚ। ଯୋ ମେ ସନାଭିଵଧତପ୍ତହୃଦା ତତେନ। ଲିପ୍ତାଭିଶାପମପମାର୍ଷ୍ଟୁମୁପାଜହାର। ଜିତ୍ଵର୍କ୍ଷରାଜମଥ ରତ୍ନମଦାତ୍ସ ତେନ। ଭୀତଃ ପିତାଦିଶତ ମାଂ ପ୍ରଭଵେଽପି ଦତ୍ତାମ୍

ଶ୍ରୀସତ୍ୟଭାମା କହିଲେ: ମୋ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କ ଶାପର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ, ଯିଏ ମହୀରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି ମଣି ଆଣିଥିଲେ, ଯାହା ଦେଖି ମୋ ପିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ମୋତେ ଅନ୍ୟଠାରେ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋତେ ନିଜ ଅଂଗୀକାର କରିଥିଲେ।

ଶ୍ରୀଜାମ୍ବଵତ୍ଯୁଵାଚ। ପ୍ରାଜ୍ଞାଯ ଦେହକୃଦମୁଂ ନିଜନାଥଦୈଵଂ। ସୀତାପତିଂ ତ୍ରିନଵହାନ୍ଯମୁନାଭ୍ଯଯୁଧ୍ଯତ୍। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପରୀକ୍ଷିତ ଉପାହରଦର୍ହଣଂ ମାଂ। ପାଦୌ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ମଣିନାହମମୁଷ୍ଯ ଦାସୀ

ଶ୍ରୀଜାମ୍ବବତୀ କହିଲେ: ଯିଏ ଦେହ ତିଆରି କରୁଥିବା ମୋ ନିଜ ନାଥ ଓ ଦୈବ ଭାବି, ସୀତାପତିଙ୍କ ସହ ମୋ ପିତା ବିଶେଷ ଏକୋଇଶି ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ପରୀକ୍ଷା ପରେ, ମୋ ପିତା ମୋତେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ମଣି ଦେଇ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦାସୀ ହେଲି।