ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ପତ୍ନ୍ଯାଃ ପତିଵ୍ରତାଯାସ୍ତୁ ସଖା ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା । ପ୍ରାପ୍ତୋ ମାମସ୍ଯ ଦାସ୍ଯାମି ସମ୍ପଦୋଽମର୍ତ୍ଯଦୁର୍ଲଭାଃ

କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମରଣଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ସମ୍ପଦ ଦେଇଦେବି।

ଇତ୍ଥଂ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ଵସନାତ୍ ଚୀରବଦ୍ଧାନ୍ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନଃ । ସ୍ଵଯଂ ଜହାର କିମିଦଂ ଇତି ପୃଥୁକତଣ୍ଡୁଲାନ୍

ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନଙ୍କ ଘରରୁ ଚିରା ଝୁଲିରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ଦାନା ନେଲେ, ମନେ କଲେ—'ଏହି କଣ ଦିଆଯାଇଛି?'

ନନ୍ଵେତଦୁପନୀତଂ ମେ ପରମପ୍ରୀଣନଂ ସଖେ । ତର୍ପଯନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗ ମାଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଏତେ ପୃଥୁକତଣ୍ଡୁଲାଃ

ସଖା, ଏହି ଦାନ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଛି; ଏହି ପିଠା ଚିରା ଦାନା ମୋତେ ଓ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ଦେଇଛି।

ଇତି ମୁଷ୍ଟିଂ ସକୃଜ୍ଜଗ୍ଧ୍ଵା ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ଜଗ୍ଧୁମାଦଦେ । ତାଵଚ୍ଛ୍ରୀର୍ଜଗୃହେ ହସ୍ତଂ ତତ୍ପରା ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଏପରି ଭାବେ, ସେ ଏକ ମୁଠି ଖାଇ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଠି ଖାଇବାକୁ ନେଲେ; ସେହି ସମୟରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ।

ଏତାଵତାଲଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ସମୃଦ୍ଧଯେ । ଅସ୍ମିନ୍ଲୋକେ ଅଥଵାମୁଷ୍ମିନ୍ ପୁଂସସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋଷକାରଣମ୍

ହେ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏତେ ଦେଉଥିବା ଦାନ ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାପ୍ତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତାଂ ତୁ ରଜନୀଂ ଉଷିତ୍ଵାଚ୍ଯୁତମନ୍ଦିରେ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୀତ୍ଵା ସୁଖଂ ମେନେ ଆତ୍ମାନଂ ସ୍ଵର୍ଗତଂ ଯଥା

ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ରାତି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଘରେ ରହି, ଖାଇ, ପିଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ, ନିଜକୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ପରି ମନେ କଲେ।

ଶ୍ଵୋଭୂତେ ଵିଶ୍ଵଭାଵେନ ସ୍ଵସୁଖେନାଭିଵନ୍ଦିତଃ । ଜଗାମ ସ୍ଵାଲଯଂ ତାତ ପଥ୍ଯନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ନନ୍ଦିତଃ

ପରେ ଦିନ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲପାଇବା ଓ ନିଜ ସୁଖରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ପଥରେ ସଙ୍ଗ ମିଳିଲା।

ସ ଚାଲବ୍ଧ୍ଵା ଧନଂ କୃଷ୍ଣାନ୍ ନ ତୁ ଯାଚିତଵାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍ । ସ୍ଵଗୃହାନ୍ ଵ୍ରୀଡିତୋଽଗଚ୍ଛନ୍ ମହଦ୍ଦର୍ଶନନିର୍ଵୃତଃ

ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଧନ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ନିଜେ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ତଥାପି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଲଜ୍ଜା ଭରି ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଅହୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯତା ମଯା । ଯଦ୍ ଦରିଦ୍ରତମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଆଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ବିଭ୍ରତୋରସି

ହାଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା ଦେବଙ୍କର ଏହି ଭକ୍ତିକୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍କରେ ଧରିଥିଲେ।

କ୍ଵାହଂ ଦରିଦ୍ରଃ ପାପୀଯାନ୍ କ୍ଵ କୃଷ୍ଣଃ ଶ୍ରୀନିକେତନଃ । ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁରିତି ସ୍ମାହଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିରମ୍ଭିତଃ

ମୁଁ ଏତେ ଦରିଦ୍ର ଓ ପାପୀ, ଏଉଁ ଶ୍ରୀନିବାସ କୃଷ୍ଣ; ମୁଁ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ନାମକୁ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଦୁଇହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗିତ ହେଲି।

ନିଵାସିତଃ ପ୍ରିଯାଜୁଷ୍ଟେ ପର୍ଯଙ୍କେ ଭ୍ରାତରୋ ଯଥା । ମହିଷ୍ଯା ଵୀଜିତଃ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ବାଲଵ୍ଯଜନହସ୍ତଯା

ମୋ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମୋତେ ଭାଇମାନେ ଭଳି ଆଦର କରି, ଶୟନାରେ ବସାଇଲେ; ରାଣୀ ନିଜ ହାତରେ ଶିଶୁଙ୍କ ପଙ୍ଖା ନେଇ, ଥକିଥିବା ମୋତେ ଉଲାଇଲେ।

ଶୁଶ୍ରୂଷଯା ପରମଯା ପାଦସଂଵାହନାଦିଭିଃ । ପୂଜିତୋ ଦେଵଦେଵେନ ଵିପ୍ରଦେଵେନ ଦେଵଵତ୍

ପାଦ ମାସାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ସେବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ, ଦେବମାନ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଦେବତା ସମାନ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଯୋଃ ପୁଂସାଂ ରସାଯାଂ ଭୁଵି ସମ୍ପଦାମ୍ । ସର୍ଵାସାମପି ସିଦ୍ଧୀନାଂ ମୂଲଂ ତଚ୍ଚରଣାର୍ଚନମ୍

ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଆନନ୍ଦ, ପୃଥିବୀର ଧନ-ସମ୍ପଦ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ମୂଳ କେବଳ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜା।

ଅଧନୋଽଯଂ ଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାଦ୍ଯାତ୍ ଉଚ୍ଚୈଃ ନ ମାଂ ସ୍ମରେତ୍ । ଇତି କାରୁଣିକୋ ନୂନଂ ଧନଂ ମେଽଭୂରି ନାଦଦାତ୍

ଏହି ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଯଦି ଧନ ପାଏ, ହେତେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ମୋତେ ଭୁଲିଯିବ; ଏହିକଥା ଭାବି, ତାଙ୍କର ଦୟାରୁ ସେ ମୋତେ ବହୁତ ଧନ ଦେଲେ ନାହିଁ।

ଇତି ତଚ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ ଅନ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନିଯଗୃହାନ୍ତିକମ୍ । ସୂର୍ଯାନଲେନ୍ଦୁସଙ୍କାଶୈଃ ଵିମାନୈଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତମ୍

ଏପରି ଭାବି, ସେ ନିଜ ଛୋଟ ଘରକୁ ଯାଇଲେ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବମାନ୍ୟ ବିମାନରେ ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଇଥିଲା।

ଵିଚିତ୍ରୋପଵନୋଦ୍ଯାନୈଃ କୂଜଦ୍ଦ୍ଵିଜକୁଲାକୁଲୈଃ । ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲକମୁଦାମ୍ଭୋଜ କହ୍ଲାରୋତ୍ପଲଵାରିଭିଃ

ସେଠାରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ବଗିଚା, ଉଦ୍ୟାନ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦ, ଏବଂ ଖାଇଁ ଓ ନୀଳ ଲୋଟସ ଫୁଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳାଶୟ ଥିଲା।

ଜୁଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତୈଃ ପୁମ୍ଭିଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଶ୍ଚ ହରିଣାକ୍ଷିଭିଃ । କିମିଦଂ କସ୍ଯ ଵା ସ୍ଥାନଂ କଥଂ ତଦିଦମିତ୍ଯଭୂତ୍

ସେଠାରେ ଶୋଭାବନ୍ତି ପୁରୁଷ ଓ ହରିଣାକ୍ଷୀ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ; ସେ ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏହି କାହାର ଘର? କିପରି ହେଲା?'

ଏଵଂ ମୀମାଂସମାନଂ ତଂ ନରା ନାର୍ଯୋଽମରପ୍ରଭାଃ । ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ ମହାଭାଗଂ ଗୀତଵାଦ୍ଯେନ ଭୂଯସା

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବତା ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍କୁ ଆଦର କରି ସ୍ୱାଗତ କଲେ।

ପତିମାଗତମାକର୍ଣ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯୁଦ୍ଧର୍ଷାତିସମ୍ଭ୍ରମା । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ଗୃହାତ୍ତୂର୍ଣଂ ରୂପିଣୀ ଶ୍ରୀରିଵାଲଯାତ୍

ପତି ଘରକୁ ଫେରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଜନୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଯାଇ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜ ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରିବା ପରି ଦୃତ ଘରୁ ବାହାରିଲେ।

ପତିଵ୍ରତା ପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରେମୋତ୍କଣ୍ଠାଶ୍ରୁଲୋଚନା । ମୀଲିତାକ୍ଷ୍ଯନମଦ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ମନସା ପରିଷସ୍ଵଜେ

ପତିବ୍ରତା ନାରୀ, ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଲପାଇବା ଓ ଆସାର ଆଖିରେ ଲୁହ ଆଣି, ଆଖି ମୁହିଁ, ମନରେ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ବାହୁଡେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

ପତ୍ନୀଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତୀଂ ଦେଵୀଂ ଵୈମାନିକୀମିଵ । ଦାସୀନାଂ ନିଷ୍କକଣ୍ଠୀନାଂ ମଧ୍ଯେ ଭାନ୍ତୀଂ ସ ଵିସ୍ମିତଃ

ସେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦାସୀମାନେ ଗଳାରେ କିଛି ନ ପିନ୍ଧିଥିବା ମଧ୍ୟରେ, ଦେବତା ନାରୀ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।

ପ୍ରୀତଃ ସ୍ଵଯଂ ତଯା ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନିଜମନ୍ଦିରମ୍ । ମଣିସ୍ତମ୍ଭଶତୋପେତଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଭଵନଂ ଯଥା

ସେ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଖୁସି ଓ ଏକତାରେ ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଶତଶଃ ମଣିର ଥମ୍ଭ ଥିଲା, ଏହି ପ୍ରାସାଦ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

ପଯଃଫେନନିଭାଃ ଶଯ୍ଯା ଦାନ୍ତା ରୁକ୍ମପରିଚ୍ଛଦାଃ । ପର୍ଯଙ୍କା ହେମଦଣ୍ଡାନି ଚାମରଵ୍ଯଜନାନି ଚ

ଗୋଧିର ଫେନ ପରି ଧଳା ଓ ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟା, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଲଗା ଶଯ୍ୟା, ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଥିବା ଚଉକି ଓ ଚାମର ଚାହାନି ଥିଲା।

ଆସନାନି ଚ ହୈମାନି ମୃଦୂପସ୍ତରଣାନି ଚ । ମୁକ୍ତାଦାମଵିଲମ୍ବୀନି ଵିତାନାନି ଦ୍ଯୁମନ୍ତି ଚ

ସୁନାର ଆସନ, ମୃଦୁ ଚାଦର ଓ ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଲଟକିଥିବା ଛତା, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆବରଣ ଥିଲା।

ସ୍ଵଚ୍ଛସ୍ଫଟିକକୁଡ୍ଯେଷୁ ମହାମାରକତେଷୁ ଚ । ରତ୍ନଦୀପା ଭ୍ରାଜମାନାନ୍ ଲଲନା ରତ୍ନସଂଯୁତାଃ

ସ୍ଫଟିକ ଦେଉଳ ଓ ବଡ଼ ମାରକତ ପଥରରେ ରତ୍ନ ଦୀପ ଜ୍ୱଳି ଥିଲା, ଏବଂ ରତ୍ନ ଧାରିଥିବା ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଵିଲୋକ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତତ୍ର ସମୃଦ୍ଧୀଃ ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍ । ତର୍କଯାମାସ ନିର୍ଵ୍ଯଗ୍ରଃ ସ୍ଵସମୃଦ୍ଧିମହୈତୁକୀମ୍

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦର ଅଧିକ୍ୟ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଅକାରଣ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

( ମିଶ୍ର ) ନୂନଂ ବତୈତନ୍ମମ ଦୁର୍ଭଗସ୍ଯ ଶଶ୍ଵଦ୍ ଦରିଦ୍ରସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧିହେତୁଃ । ମହାଵିଭୂତେରଵଲୋକତୋଽନ୍ଯୋ ନୈଵୋପପଦ୍ଯେତ ଯଦୂତ୍ତମସ୍ଯ

ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ଏତେ ଅଭାଗା ଓ ସଦା ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଧନ-ସମ୍ପଦର କାରଣ ଏହିଠିକି। ଯଦୁମାନ୍ୟଙ୍କର ଏତେ ଧନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ନୁହେଁ।

ନନ୍ଵବ୍ରୁଵାଣୋ ଦିଶତେ ସମକ୍ଷଂ ଯାଚିଷ୍ଣଵେ ଭୂର୍ଯପି ଭୂରିଭୋଜଃ । ପର୍ଜନ୍ଯଵତ୍ତତ୍ ସ୍ଵଯମୀକ୍ଷମାଣୋ ଦାଶାର୍ହକାଣାମୃଷଭଃ ସଖା ମେ

ସତ୍ୟ, ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ନପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦାନଶୀଳ ରାଜା ଅନେକ ଦେଇଥାନ୍ତି; ମେଘ ପରି ସେ ନିଜେ ଦେଖି ଦେଇଥାନ୍ତି, ମୋ ସହ ଦାଶାର୍ହମାନ୍ୟଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସେ ମୋ ବନ୍ଧୁ।

କିଞ୍ଚିତ୍କରୋତ୍ଯୁର୍ଵପି ଯତ୍ ସ୍ଵଦତ୍ତଂ ସୁହୃତ୍କୃତଂ ଫଲ୍ଗ୍ଵପି ଭୂରିକାରୀ । ମଯୋପଣୀତଂ ପୃଥୁକୈକମୁଷ୍ଟିଂ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରହୀତ୍ ପ୍ରୀତିଯୁତୋ ମହାତ୍ମା

ସେ ଯେଉଁଠିକି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅତିକିଛି ଦେଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମିତ୍ରତାରେ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ବଡ଼ ଦାତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଦେଇଥିବା ଏକ ମୁଠି ଚିଡ଼ାକୁ ପ୍ରେମରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।