ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଇତ୍ଥଂଵିଧାନ୍ଯନେକାନି ଵସତାଂ ଗୁରୁଵେଶ୍ମସୁ । ଗୁରୋରନୁଗ୍ରହେଣୈଵ ପୁମାନ୍ ପୂର୍ଣଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଯେ

ଏଭଳି ଅନେକ ଅନୁଭବ ଦ୍ୱାରା, ଗୁରୁଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିବା ସମୟରେ, କେବଳ ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଏକ ମଣିଷ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଶ୍ରୀବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ - କିମସ୍ମାଭିରନିର୍ଵୃତ୍ତଂ ଦେଵଦେଵ ଜଗଦ୍‌ଗୁରୋ । ଭଵତା ସତ୍ଯକାମେନ ଯେଷାଂ ଵାସୋ ଗୁରାଵଭୂତ୍

ଶ୍ରୀବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ — ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ, ଆମେ ତୁମ ଗୃହରେ ବାସ କରିଥିବାବେଳେ, ଆମ ପାଇଁ କଣ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା?

ଯସ୍ଯ ଚ୍ଛନ୍ଦୋମଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଦେହ ଆଵପନଂ ଵିଭୋ । ଶ୍ରେଯସାଂ ତସ୍ଯ ଗୁରୁଷୁ ଵାସୋଽତ୍ଯନ୍ତଵିଡମ୍ବନମ୍

ଯାହାଙ୍କର ଦେହ ବେଦର ଧ୍ୱନିରୁ ଗଠିତ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ବାସ କରିବା ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମ୍ମାନ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଶ୍ରୀଦାମଚରିତେ ଅଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧରେ ଶ୍ରୀଦାମାଙ୍କର କଥା ନାମକ ଅଷୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ସ ଇତ୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯେନ ସହ ସଙ୍କଥଯନ୍ ହରିଃ । ସର୍ଵଭୂତମନୋଽଭିଜ୍ଞଃ ସ୍ମଯମାନ ଉଵାଚ ତମ୍

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ — ଏଭଳି ହରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମନ ଜାଣିଥିବା ସେ ହସି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କୃଷ୍ଣୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରହସନ୍ ପ୍ରିଯମ୍ । ପ୍ରେମ୍ଣା ନିରୀକ୍ଷଣେନୈଵ ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ ଖଲୁ ସତାଂ ଗତିଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରେମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ହସିଲେ; ଏଭଳି ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟି ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - କିମୁପାଯନମାନୀତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ମେ ଭଵତା ଗୃହାତ୍ । ଅଣ୍ଵପ୍ଯୁପାହୃତଂ ଭକ୍ତୈଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ଭୁର୍ଯେଵ ମେ ଭଵେତ୍ । ଭୂର୍ଯପ୍ଯଭକ୍ତୋପହୃତଂ ନ ମେ ତୋଷାଯ କଲ୍ପତେ

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ — ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଘରରୁ କଣ ଉପହାର ଆଣିଛ? ଭକ୍ତମାନେ ଯେଉଁଠି ଭାବରେ ଛୋଟ ଉପହାର ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ମୋ ପାଇଁ ବଡ଼ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ବିନା ବଡ଼ ଉପହାର ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ ନାହିଁ।

ପତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ତୋଯଂ ଯୋ ମେ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ତଦହଂ ଭକ୍ତ୍ଯୁପହୃତଂ ଅଶ୍ନାମି ପ୍ରଯତାତ୍ମନଃ

ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ କିମ୍ବା ପାଣି ଅର୍ପଣ କରେ, ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନର ଏହି ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରେ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽପି ଦ୍ଵିଜସ୍ତସ୍ମୈ ଵ୍ରୀଡିତଃ ପତଯେ ଶ୍ରିଯଃ । ପୃଥୁକପ୍ରସୃତିଂ ରାଜନ୍ ନ ପ୍ରାଯଚ୍ଛଦଵାଙ୍ମୁଖଃ

ଏଭଳି କହାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରୀଙ୍କର ପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ହାତରେ ଥିବା ମୁଠିଏ ଭୁଜା ଚିଉଡ଼ା ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ନିର୍ବାକ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ଥିଲେ।

ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମଦୃକ୍ ସାକ୍ଷାତ୍ ତସ୍ଯାଗମନକାରଣମ୍ । ଵିଜ୍ଞାଯାଚିନ୍ତଯନ୍ନାଯଂ ଶ୍ରୀକାମୋ ମାଭଜତ୍ପୁରା

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିପାରୁଥିବା ସେ, ତାଙ୍କ ଆସିବାର କାରଣ ବୁଝିଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ— 'ଏହି ପୁରୁଷ ଧନ ଆଶାରେ ପୂର୍ବେ ମୋ ପୂଜା କରିନଥିଲେ।'

ପତ୍ନ୍ଯାଃ ପତିଵ୍ରତାଯାସ୍ତୁ ସଖା ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା । ପ୍ରାପ୍ତୋ ମାମସ୍ଯ ଦାସ୍ଯାମି ସମ୍ପଦୋଽମର୍ତ୍ଯଦୁର୍ଲଭାଃ

କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ପତିବ୍ରତା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମରଣଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ସମ୍ପଦ ଦେଇଦେବି।

ଇତ୍ଥଂ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ଵସନାତ୍ ଚୀରବଦ୍ଧାନ୍ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନଃ । ସ୍ଵଯଂ ଜହାର କିମିଦଂ ଇତି ପୃଥୁକତଣ୍ଡୁଲାନ୍

ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନଙ୍କ ଘରରୁ ଚିରା ଝୁଲିରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ଦାନା ନେଲେ, ମନେ କଲେ—'ଏହି କଣ ଦିଆଯାଇଛି?'

ନନ୍ଵେତଦୁପନୀତଂ ମେ ପରମପ୍ରୀଣନଂ ସଖେ । ତର୍ପଯନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗ ମାଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଏତେ ପୃଥୁକତଣ୍ଡୁଲାଃ

ସଖା, ଏହି ଦାନ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଛି; ଏହି ପିଠା ଚିରା ଦାନା ମୋତେ ଓ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ଦେଇଛି।

ଇତି ମୁଷ୍ଟିଂ ସକୃଜ୍ଜଗ୍ଧ୍ଵା ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ଜଗ୍ଧୁମାଦଦେ । ତାଵଚ୍ଛ୍ରୀର୍ଜଗୃହେ ହସ୍ତଂ ତତ୍ପରା ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଏପରି ଭାବେ, ସେ ଏକ ମୁଠି ଖାଇ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଠି ଖାଇବାକୁ ନେଲେ; ସେହି ସମୟରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ।

ଏତାଵତାଲଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ସମୃଦ୍ଧଯେ । ଅସ୍ମିନ୍ଲୋକେ ଅଥଵାମୁଷ୍ମିନ୍ ପୁଂସସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋଷକାରଣମ୍

ହେ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏତେ ଦେଉଥିବା ଦାନ ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାପ୍ତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତାଂ ତୁ ରଜନୀଂ ଉଷିତ୍ଵାଚ୍ଯୁତମନ୍ଦିରେ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୀତ୍ଵା ସୁଖଂ ମେନେ ଆତ୍ମାନଂ ସ୍ଵର୍ଗତଂ ଯଥା

ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ରାତି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଘରେ ରହି, ଖାଇ, ପିଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ, ନିଜକୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ପରି ମନେ କଲେ।

ଶ୍ଵୋଭୂତେ ଵିଶ୍ଵଭାଵେନ ସ୍ଵସୁଖେନାଭିଵନ୍ଦିତଃ । ଜଗାମ ସ୍ଵାଲଯଂ ତାତ ପଥ୍ଯନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ନନ୍ଦିତଃ

ପରେ ଦିନ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲପାଇବା ଓ ନିଜ ସୁଖରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ପଥରେ ସଙ୍ଗ ମିଳିଲା।

ସ ଚାଲବ୍ଧ୍ଵା ଧନଂ କୃଷ୍ଣାନ୍ ନ ତୁ ଯାଚିତଵାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍ । ସ୍ଵଗୃହାନ୍ ଵ୍ରୀଡିତୋଽଗଚ୍ଛନ୍ ମହଦ୍ଦର୍ଶନନିର୍ଵୃତଃ

ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଧନ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ନିଜେ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ତଥାପି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଲଜ୍ଜା ଭରି ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଅହୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯତା ମଯା । ଯଦ୍ ଦରିଦ୍ରତମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଆଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ବିଭ୍ରତୋରସି

ହାଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା ଦେବଙ୍କର ଏହି ଭକ୍ତିକୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍କରେ ଧରିଥିଲେ।

କ୍ଵାହଂ ଦରିଦ୍ରଃ ପାପୀଯାନ୍ କ୍ଵ କୃଷ୍ଣଃ ଶ୍ରୀନିକେତନଃ । ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁରିତି ସ୍ମାହଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିରମ୍ଭିତଃ

ମୁଁ ଏତେ ଦରିଦ୍ର ଓ ପାପୀ, ଏଉଁ ଶ୍ରୀନିବାସ କୃଷ୍ଣ; ମୁଁ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ନାମକୁ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଦୁଇହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗିତ ହେଲି।

ନିଵାସିତଃ ପ୍ରିଯାଜୁଷ୍ଟେ ପର୍ଯଙ୍କେ ଭ୍ରାତରୋ ଯଥା । ମହିଷ୍ଯା ଵୀଜିତଃ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ବାଲଵ୍ଯଜନହସ୍ତଯା

ମୋ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମୋତେ ଭାଇମାନେ ଭଳି ଆଦର କରି, ଶୟନାରେ ବସାଇଲେ; ରାଣୀ ନିଜ ହାତରେ ଶିଶୁଙ୍କ ପଙ୍ଖା ନେଇ, ଥକିଥିବା ମୋତେ ଉଲାଇଲେ।

ଶୁଶ୍ରୂଷଯା ପରମଯା ପାଦସଂଵାହନାଦିଭିଃ । ପୂଜିତୋ ଦେଵଦେଵେନ ଵିପ୍ରଦେଵେନ ଦେଵଵତ୍

ପାଦ ମାସାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ସେବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ, ଦେବମାନ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଦେବତା ସମାନ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଯୋଃ ପୁଂସାଂ ରସାଯାଂ ଭୁଵି ସମ୍ପଦାମ୍ । ସର୍ଵାସାମପି ସିଦ୍ଧୀନାଂ ମୂଲଂ ତଚ୍ଚରଣାର୍ଚନମ୍

ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଆନନ୍ଦ, ପୃଥିବୀର ଧନ-ସମ୍ପଦ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ମୂଳ କେବଳ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜା।

ଅଧନୋଽଯଂ ଧନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାଦ୍ଯାତ୍ ଉଚ୍ଚୈଃ ନ ମାଂ ସ୍ମରେତ୍ । ଇତି କାରୁଣିକୋ ନୂନଂ ଧନଂ ମେଽଭୂରି ନାଦଦାତ୍

ଏହି ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଯଦି ଧନ ପାଏ, ହେତେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ମୋତେ ଭୁଲିଯିବ; ଏହିକଥା ଭାବି, ତାଙ୍କର ଦୟାରୁ ସେ ମୋତେ ବହୁତ ଧନ ଦେଲେ ନାହିଁ।

ଇତି ତଚ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ ଅନ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନିଯଗୃହାନ୍ତିକମ୍ । ସୂର୍ଯାନଲେନ୍ଦୁସଙ୍କାଶୈଃ ଵିମାନୈଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତମ୍

ଏପରି ଭାବି, ସେ ନିଜ ଛୋଟ ଘରକୁ ଯାଇଲେ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବମାନ୍ୟ ବିମାନରେ ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଇଥିଲା।

ଵିଚିତ୍ରୋପଵନୋଦ୍ଯାନୈଃ କୂଜଦ୍ଦ୍ଵିଜକୁଲାକୁଲୈଃ । ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲକମୁଦାମ୍ଭୋଜ କହ୍ଲାରୋତ୍ପଲଵାରିଭିଃ

ସେଠାରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ବଗିଚା, ଉଦ୍ୟାନ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦ, ଏବଂ ଖାଇଁ ଓ ନୀଳ ଲୋଟସ ଫୁଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳାଶୟ ଥିଲା।

ଜୁଷ୍ଟଂ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତୈଃ ପୁମ୍ଭିଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିଶ୍ଚ ହରିଣାକ୍ଷିଭିଃ । କିମିଦଂ କସ୍ଯ ଵା ସ୍ଥାନଂ କଥଂ ତଦିଦମିତ୍ଯଭୂତ୍

ସେଠାରେ ଶୋଭାବନ୍ତି ପୁରୁଷ ଓ ହରିଣାକ୍ଷୀ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ; ସେ ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏହି କାହାର ଘର? କିପରି ହେଲା?'

ଏଵଂ ମୀମାଂସମାନଂ ତଂ ନରା ନାର୍ଯୋଽମରପ୍ରଭାଃ । ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ ମହାଭାଗଂ ଗୀତଵାଦ୍ଯେନ ଭୂଯସା

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବତା ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍କୁ ଆଦର କରି ସ୍ୱାଗତ କଲେ।

ପତିମାଗତମାକର୍ଣ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯୁଦ୍ଧର୍ଷାତିସମ୍ଭ୍ରମା । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ଗୃହାତ୍ତୂର୍ଣଂ ରୂପିଣୀ ଶ୍ରୀରିଵାଲଯାତ୍

ପତି ଘରକୁ ଫେରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଜନୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଯାଇ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜ ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରିବା ପରି ଦୃତ ଘରୁ ବାହାରିଲେ।