ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଗଦାଯାଂ ସନ୍ନିଵୃତ୍ତାଯାଂ ଶାଲ୍ଵସ୍ତ୍ଵନ୍ତରଧୀଯତ । ତତୋ ମୁହୂର୍ତ ଆଗତ୍ଯ ପୁରୁଷଃ ଶିରସାଚ୍ଯୁତମ୍ । ଦେଵକ୍ଯା ପ୍ରହିତୋଽସ୍ମୀତି ନତ୍ଵା ପ୍ରାହ ଵଚୋ ରୁଦନ୍

ଗଦା ପ୍ରତିହତ ହେବା ପରେ, ଶାଲ୍ବ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ଏକ ଲୋକ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଶିର ନମାଇ, କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି କହିଲେ: 'ମୁଁ ଦେବକୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛି।'

କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣ ମହାବାହୋ ପିତା ତେ ପିତୃଵତ୍ସଲ । ବଦ୍ଧ୍ଵାପନୀତଃ ଶାଲ୍ଵେନ ସୌନିକେନ ଯଥା ପଶୁଃ

'କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ବଳଶାଳୀ, ତୁମ ପିତା, ଯିଏ ତୁମକୁ ବହୁତ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଶାଲ୍ବ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପଶୁ ପରି ବାନ୍ଧି ନେଇଯାଇଛନ୍ତି।'

ନିଶମ୍ଯ ଵିପ୍ରିଯଂ କୃଷ୍ଣୋ ମାନୁଷୀଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ । ଵିମନସ୍କୋ ଘୃଣୀ ସ୍ନେହାଦ୍ ବଭାଷେ ପ୍ରାକୃତୋ ଯଥା

ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ସ୍ନେହରେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କଲେ, ମନ ଭାରି ହେଲା ଓ କ୍ଷମାଭାବ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ପରି କଥା କହିଲେ।

କଥଂ ରାମମସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଂ ଜିତ୍ଵାଜେଯଂ ସୁରାସୁରୈଃ । ଶାଲ୍ଵେନାଲ୍ପୀଯସା ନୀତଃ ପିତା ମେ ବଲଵାନ୍ ଵିଧିଃ

ମୋ ପିତା ବଳବାନ ରାମ, ଯିଏ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଶାଲ୍ବ ଭଳି ଏକ ଅପରିପକ୍ୱ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଧରି ନେଇଯିବାକୁ ପଡ଼ିଲେ? ଏହା ଭାଗ୍ୟର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି।

ଇତି ବ୍ରୁଵାଣେ ଗୋଵିନ୍ଦେ ସୌଭରାଟ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତଃ । ଵସୁଦେଵମିଵାନୀଯ କୃଷ୍ଣଂ ଚେଦମୁଵାଚ ସଃ

ଏଭଳି ଗୋବିନ୍ଦ କହୁଥିବାବେଳେ, ସୌଭର ରାଜା ଆସିଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଳି ଭାବରେ ଆଣି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

ଏଷ ତେ ଜନିତା ତାତୋ ଯଦର୍ଥମିହ ଜୀଵସି । ଵଧିଷ୍ଯେ ଵୀକ୍ଷତସ୍ତେଽମୁଂ ଈଶଶ୍ଚେତ୍ ପାହି ବାଲିଶ

ଏହିଅଛନ୍ତି ତୁମ ପିତା, ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଏଠି ଜୀବନ୍ତ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଆଖି ଆଗରେ ମାରିଦେବି। ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରଭୁ ଅଟୁଟ ଅଛ, ତେବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ମୂର୍ଖ।

ଏଵଂ ନିର୍ଭର୍ତ୍ସ୍ଯ ମାଯାଵୀ ଖଡ୍ଗେନାନକଦୁନ୍ଦୁଭେଃ । ଉତ୍କୃତ୍ଯ ଶିର ଆଦାଯ ଖସ୍ଥଂ ସୌଭଂ ସମାଵିଶତ୍

ଏଭଳି ଭୟ ଦେଇ, ମାୟାବୀ ଶାଲ୍ବ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ନେଇ, ଆକାଶରେ ଥିବା ସୌଭ ଦୁର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

( ମିଶ୍ର ) ତତୋ ମୁହୂର୍ତଂ ପ୍ରକୃତାଵୁପପ୍ଲୁତଃ ସ୍ଵବୋଧ ଆସ୍ତେ ସ୍ଵଜନାନୁଷଙ୍‌ଗତଃ । ମହାନୁଭାଵସ୍ତଦବୁଧ୍ଯଦାସୁରୀଂ ମାଯାଂ ସ ଶାଲ୍ଵପ୍ରସୃତାଂ ମଯୋଦିତାମ୍

ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱଜନମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଦେଖି, ସ୍ୱଭାବିକ ସ୍ନେହରେ ଭାସିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଶୀଘ୍ରେ ବୁଝିଗଲେ ଯେ, ଏହା ଶାଲ୍ବଙ୍କ ମାୟା, ମାୟାସୁରଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ହୋଇଥିଲା।

ନ ତତ୍ର ଦୂତଂ ନ ପିତୁଃ କଲେଵରଂ ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ଆଜୌ ସମପଶ୍ଯଦଚ୍ଯୁତଃ । ସ୍ଵାପ୍ନଂ ଯଥା ଚାମ୍ବରଚାରିଣଂ ରିପୁଂ ସୌଭସ୍ଥମାଲୋକ୍ଯ ନିହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ

ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ସଚେତନ ହେଇ, ଅଚ୍ୟୁତ କୌଣସି ଦୂତ ବା ପିତାଙ୍କ ଦେହ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗିଥିବା ପରି, ସେ ଶତ୍ରୁକୁ ଆକାଶରେ, ସୌଭ ଉପରେ ଦେଖିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଏଵଂ ଵଦନ୍ତି ରାଜର୍ଷେ ଋଷଯଃ କେ ଚ ନାନ୍ଵିତାଃ । ଯତ୍ ସ୍ଵଵାଚୋ ଵିରୁଧ୍ଯେତ ନୂନଂ ତେ ନ ସ୍ମରନ୍ତ୍ଯୁତ

ଏଭଳି କିଛି ଋଷିମାନେ, ରାଜା ଋଷି, କହନ୍ତି—କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେମାନଙ୍କ କଥା ନିଜେ ଉଲ୍ଟାଯାଏ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେମାନେ ସତ୍ୟକୁ ମନେ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।

କ୍ଵ ଶୋକମୋହୌ ସ୍ନେହୋ ଵା ଭଯଂ ଵା ଯେଽଜ୍ଞସମ୍ଭଵାଃ । କ୍ଵ ଚାଖଣ୍ଡିତଵିଜ୍ଞାନ ଜ୍ଞାନୈଶ୍ଵର୍ଯସ୍ତ୍ଵଖଣ୍ଡିତଃ

ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୋକ, ମୋହ, ସ୍ନେହ ବା ଭୟ କେଉଁଠି? ଏବଂ ଅଟୁଟ ବୁଦ୍ଧି, ଅଖଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତି କେଉଁଠି?

( ମିଶ୍ର ) ଯତ୍ପାଦସେଵୋର୍ଜିତଯାଽଽତ୍ମଵିଦ୍ଯଯା ହିନ୍ଵନ୍ତ୍ଯନାଦ୍ଯାତ୍ମଵିପର୍ଯଯଗ୍ରହମ୍ । ଲଭନ୍ତ ଆତ୍ମୀଯମନନ୍ତମୈଶ୍ଵରଂ କୁତୋ ନୁ ମୋହଃ ପରମସ୍ଯ ସଦ୍ଗତେଃ

ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣସେବା ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆଦିହୀନ ମୋହର ବନ୍ଧନ କାଟିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି—ଏମିତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୋହ କେମିତି ଛୁଁଇପାରିବ?

ତଂ ଶସ୍ତ୍ରପୂଗୈଃ ପ୍ରହରନ୍ତମୋଜସା ଶାଲ୍ଵଂ ଶରୈଃ ଶୌରିରମୋଘଵିକ୍ରମଃ । ଵିଦ୍ଧ୍ଵାଚ୍ଛିନଦ୍‌ ଵର୍ମ ଧନୁଃ ଶିରୋମଣିଂ ସୌଭଂ ଚ ଶତ୍ରୋର୍ଗଦଯା ରୁରୋଜ ହ

ଯେତେବେଳେ ଶାଲ୍ବ ବହୁ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଶୌର୍ୟଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ, ଅପରାଜିତ ଶୌର୍ୟରେ, ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ଘାତ କଲେ, ବର୍ମ, ଧନୁଷ ଓ ମୁଣ୍ଡମଣି ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସୌଭକୁ ଗଦାରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।

ତତ୍କୃଷ୍ଣହସ୍ତେରିତଯା ଵିଚୂର୍ଣିତଂ ପପାତ ତୋଯେ ଗଦଯା ସହସ୍ରଧା । ଵିସୃଜ୍ଯ ତଦ୍‌ ଭୂତଲମାସ୍ଥିତୋ ଗଦାଂ ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଶାଲ୍ଵୋଽଚ୍ଯୁତମଭ୍ଯଗାଦ୍ ଦ୍ରୁତମ୍

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସୌଭ ହଜାର ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଶାଲ୍ବ ଗଦା ନେଇ, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାଇ, ଶୀଘ୍ର ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।

ଆଧାଵତଃ ସଗଦଂ ତସ୍ଯ ବାହୁଂ ଭଲ୍ଲେନ ଛିତ୍ତ୍ଵାଥ ରଥାଙ୍‌ଗମଦ୍‌ଭୁତମ୍ । ଵଧାଯ ଶାଲ୍ଵସ୍ଯ ଲଯାର୍କସନ୍ନିଭଂ ବିଭ୍ରଦ୍ ବଭୌ ସାର୍କ ଇଵୋଦଯାଚଲଃ

ଗଦା ନେଇ ଧାଉଥିବା ଶାଲ୍ବଙ୍କ ହାତକୁ କୃଷ୍ଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ, ଶାଲ୍ବଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ଯେପରି ଉଦୟାଚଳରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ।

ଜହାର ତେନୈଵ ଶିରଃ ସକୁଣ୍ଡଲଂ କିରୀଟଯୁକ୍ତଂ ପୁରୁମାଯିନୋ ହରିଃ । ଵଜ୍ରେଣ ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ଯଥା ପୁରନ୍ଦରୋ ବଭୂଵ ହାହେତି ଵଚସ୍ତଦା ନୃଣାମ୍

ସେଇ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହରି ମାୟାବୀ ଶାଲ୍ବଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କିରିଟ ସହିତ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରକୁ ମାରିଥିଲେ। ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ 'ହା ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦିଉଠିଲେ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ପାପେ ସୌଭେ ଚ ଗଦଯା ହତେ । ନେଦୁର୍ଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ରାଜନ୍ ଦିଵି ଦେଵଗଣେରିତାଃ । ସଖୀନାଂ ଅପଚିତିଂ କୁର୍ଵନ୍ ଦନ୍ତଵକ୍ରୋ ରୁଷାଭ୍ଯଗାତ୍

ସେ ଦୁଷ୍ଟ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ ଏବଂ ସୌଭ ଗଦାରେ ଭଙ୍ଗ ହେବାବେଳେ, ଦେବମାନେ ଆକାଶରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବଜାଇଲେ। ସଙ୍ଗୀ ମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣ ଶୋଧିବାକୁ ଦନ୍ତବକ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆଗେଇଲେ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ସୌଭଵଧୋ ନାମ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ମହାପୁରାଣ ଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'ଶାଲ୍ବ ବଧ' ନାମକ ସତ୍ତରି-ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ଦନ୍ତଵକ୍ରଵିଦୂରଥଵଧଃ; ବଲରାମଦ୍‌ଵାରା ସୂତଶିରଶ୍ଛେଦଶ୍ଚ - ଅଥାଷ୍ଟସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଶିଶୁପାଲସ୍ଯ ଶାଲ୍ଵସ୍ଯ ପୌଣ୍ଡ୍ରକସ୍ଯାପି ଦୁର୍ମତିଃ। ପରଲୋକଗତାନାଂ ଚ କୁର୍ଵନ୍ପାରୋକ୍ଷ୍ଯସୌହୃଦମ୍

ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ବିଦୂରଥଙ୍କ ବଧ, ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେବା—ଏଭଳି ଅଷ୍ଟସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ବ, ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପରଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଅଲୌକିକ ସ୍ନେହ ଦେଇଥିଲେ।

ଏକଃ ପଦାତିଃ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗଦାପାଣିଃ ପ୍ରକମ୍ପଯନ୍। ପଦ୍ଭ୍ଯାମିମାଂ ମହାରାଜ ମହାସତ୍ତ୍ଵୋ ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ

ତାପରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ବଳଶାଳୀ ପଦାତି, ହାତରେ ଗଦା ନେଇ, ପାଉଁ ଦେଇ ଭୂମି କମ୍ପାଇ, ରାଜା, ଆସୁଥିବା ଦେଖାଗଲେ।

ତଂ ତଥାଯାନ୍ତମାଲୋକ୍ଯ ଗଦାମାଦାଯ ସତ୍ଵରଃ। ଅଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ରଥାତ୍କୃଷ୍ଣଃ ସିନ୍ଧୁଂ ଵେଲେଵ ପ୍ରତ୍ଯଧାତ୍

ସେଠାରେ ଏଭଳି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ଗଦା ଧରି, ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ି, ସମୁଦ୍ର ତଟକୁ ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଧାଏ, ସେପରି ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ କାରୂଷୋ ମୁକୁନ୍ଦଂ ପ୍ରାହ ଦୁର୍ମଦଃ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଭଵାନଦ୍ଯ ମମ ଦୃଷ୍ଟିପଥଂ ଗତଃ

ଗଦା ଉଠାଇ ଦୁର୍ମଦ କାରୂଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟରେ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟରେ, ଆଜି ତୁମେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଛ।"

ତ୍ଵଂ ମାତୁଲେଯୋ ନଃ କୃଷ୍ଣ ମିତ୍ରଧ୍ରୁଙ୍ମାଂ ଜିଘାଂସସି। ଅତସ୍ତ୍ଵାଂ ଗଦଯା ମନ୍ଦ ହନିଷ୍ଯେ ଵଜ୍ରକଲ୍ପଯା

"ତୁମେ ଆମର ମାମା, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତଥାପି ମୋତେ, ତୁମ ମିତ୍ର ଓ ସହାୟକୁ, ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଏହିଠାରୁ, ମୂର୍ଖ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ଗଦାରେ ମାରିଦେବି।"

ତର୍ହ୍ଯାନୃଣ୍ଯମୁପୈମ୍ଯଜ୍ଞ ମିତ୍ରାଣାଂ ମିତ୍ରଵତ୍ସଲଃ। ବନ୍ଧୁରୂପମରିଂ ହତ୍ଵା ଵ୍ଯାଧିଂ ଦେହଚରଂ ଯଥା

"ତେବେ, ମୁଁ ମୋର ଋଣ ମୁକ୍ତ ହେବି, ହେ ମିତ୍ରଙ୍କର ମିତ୍ର, ଆପଣ ଭାଇ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ମାରି, ଯେପରି ଦେହରେ ଥିବା ରୋଗକୁ ନଶ୍ଟ କରାଯାଏ।"

ଏଵଂ ରୂକ୍ଷୈସ୍ତୁଦନ୍ଵାକ୍ଯୈଃ କୃଷ୍ଣଂ ତୋତ୍ରୈରିଵ ଦ୍ଵିପମ୍। ଗଦଯାତାଡଯନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ସିଂହଵଦ୍ଵ୍ଯନଦଚ୍ଚ ସଃ

ଏଭଳି କଠୋର କଥାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କରି, ହାତୀକୁ ଚାବୁକ ଦେଇ ଯେପରି ଚୋଟ ଦିଅଯାଏ, ସେପରି କରି, ସେ ଗଦାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ ଏବଂ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ।

ଗଦଯାଭିହତୋଽପ୍ଯାଜୌ ନ ଚଚାଲ ଯଦୂଦ୍ଵହଃ। କୃଷ୍ଣୋଽପି ତମହନ୍ଗୁର୍ଵ୍ଯା କୌମୋଦକ୍ଯା ସ୍ତନାନ୍ତରେ

ଯଦିଓ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗଦା ଘାତ ଖାଇଲେ, ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ଏକ ଦଳିଲେ ନାହିଁ; ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର କୌମୋଦକୀ ଗଦାରେ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ।

ଗଦାନିର୍ଭିନ୍ନହୃଦଯ ଉଦ୍ଵମନ୍ରୁଧିରଂ ମୁଖାତ୍। ପ୍ରସାର୍ଯ କେଶବାହ୍ଵଙ୍ଘ୍ରୀନ୍ଧରଣ୍ଯାଂ ନ୍ଯପତଦ୍ଵ୍ଯସୁଃ

ଗଦା ଘାତରେ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯିବାରୁ, ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ବହିଲା; କେଶ, ବାହୁ ଓ ପାଦ ପ୍ରସାରି, ସେ ନିର୍ଜୀବ ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ତତଃ ସୂକ୍ଷ୍ମତରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ କୃଷ୍ଣମାଵିଶଦଦ୍ଭୁତମ୍। ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯଥା ଚୈଦ୍ଯଵଧେ ନୃପ

ତାପରେ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଆଲୋକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ—ଯେପରି ଶିଶୁପାଳ ବଧ ସମୟରେ ହେଇଥିଲା, ହେ ରାଜା।

ଵିଦୂରଥସ୍ତୁ ତଦ୍ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତୃଶୋକପରିପ୍ଲୁତଃ। ଆଗଚ୍ଛଦସିଚର୍ମାଭ୍ଯାମୁଚ୍ଛ୍ଵସଂସ୍ତଜ୍ଜିଘାଂସଯା

ତାଙ୍କର ଭାଇ ବିଦୂରଥ, ଭାଇର ଶୋକରେ ଭିଜିଯାଇ, ତାଲୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ, ଭାରି ଶ୍ୱାସ ନେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।