ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଜଡସ୍ଯ ଶୁଷ୍କଵଂଶସ୍ଯ ଯତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥିଵିଭେଦନମ୍ । ଚିତ୍ରଂ କିମୁ ତଦା ଚିତ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦଃ କଥାଶ୍ରଵାତ୍

ଏକ ଶୁଖା ମାଣ୍ଡର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଅଦ୍ଭୁତ; କିନ୍ତୁ କଥା ଶୁଣିବାରେ ମନର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ତାଠୁ ଅଧିକ ଅଦ୍ଭୁତ।

ଭିଦ୍ଯତେ ହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥିଃ ଛିଦ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵସଂଶଯାଃ । କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଚାସ୍ଯ କର୍ମାଣି ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣେ କୃତେ

ସାତ ଦିନ କଥା ଶୁଣିଲେ ହୃଦୟର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।

ସଂସାରକର୍ଦମାଲେପ ପ୍ରକ୍ଷାଲନପଟୀଯସି । କଥାତୀର୍ଥେ ସ୍ଥିତେ ଚିତ୍ତେ ମୁକ୍ତିରେଵ ବୁଧୈଃ ସ୍ମୃତା

ଏହି ସଂସାରର ମଳ ଓ ଦୁଷିତତାକୁ ଧୋଇଯିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ କଥାର ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେଠି ମନ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ ମୁକ୍ତିକୁ ନିଶ୍ଚିତ କହିଛନ୍ତି।

ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଵୈ ତସ୍ମିନ୍ ଵିମାନଂ ଆଗମତ୍ ତଦା । ଵୈକୁଣ୍ଠଵାସିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରସ୍ଫୁରତ୍ ଦୀପ୍ତିମଣ୍ଡଲମ୍

ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସେଇ ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା, ଯାହା ଭାଗବତ ପ୍ରେମୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ ଏବଂ ତାହାର ଚାରିପାଖରେ ଦୀପ୍ତି ଝଲମଲ କରୁଥିଲା।

ସର୍ଵେଷାଂ ପଶ୍ଯତାଂ ଭେଜେ ଵିମାନଂ ଧୁନ୍ଧୁଲୀସୁତଃ । ଵିମାନେ ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ ଵୀକ୍ଶ୍ଯ ଗୋକର୍ଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍

ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଧୁନ୍ଧୁଳୀଙ୍କ ପୁଅ ସେଇ ରଥରେ ବସିଲେ। ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—

ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ - ଅତ୍ରୈଵ ବହଵଃ ସନ୍ତି ଶ୍ରୋତାରୋ ମମ ନିର୍ମଲାଃ । ଆନୀତାନି ଵିମାନାନି ନ ତେଷାଂ ଯୁଗପତ୍କୁତଃ

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ— ଏଠାରେ ମୋର ଅନେକ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତା ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏମିତି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଏକାସାଥିରେ କାହିଁକି ଆସିନାହିଁ?

ଶ୍ରଵଣଂ ସମଭାଗେନ ସର୍ଵେଷାମିହ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଫଲଭେଦଃ କୁତୋ ଜାତଃ ପ୍ରବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ହରିପ୍ରିଯାଃ

ଏଠାରେ ସମସ୍ତେ ସମାନଭାବେ ଶ୍ରବଣ କରିଛନ୍ତି; ତେବେ ଫଳରେ ଏହି ଭିନ୍ନତା କାହିଁକି ହେଲା? ହରିଙ୍କ ପ୍ରେମୀମାନେ ଦୟାକରି ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।

ହରିଦାସା ଊଚୁଃ - ଶ୍ରଵଣସ୍ଯ ଵିଭେଦେନ ଫଲଭେଦୋଽତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ । ଶ୍ରଵଣଂ ତୁ କୃତଂ ସର୍ଵୈଃ ନ ତଥା ମନନଂ କୃତମ୍ । ଫଲଭେଦୋସ୍ତତୋ ଜାତୋ ଭଜନାଦପି ମାନଦ

ହରିଙ୍କ ଦାସମାନେ କହିଲେ— ଏଠାରେ ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଶ୍ରବଣର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି। ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଏତେ ଭଲ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଭଜନରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଫଳର ଭିନ୍ନତା ହୁଏ, ହେ ମାନ୍ୟବ।

ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ଉପୋଷୈଵ ପ୍ରେତେନ ଶ୍ରଵଣଂ କୃତମ୍ । ମନନାଦି ତଥା ତେନ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତେ କୃତଂ ଭୃଶମ୍

ମୃତାତ୍ମା ସପ୍ତ ରାତି ଉପବାସ ରହି ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ମନନ କରିଥିଲେ।

ଅଦୃଢଂ ଚ ହତଂ ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରମାଦେନ ହତଂ ଶ୍ରୁତମ୍ । ସଂଦିଗ୍ଧୋ ହି ହତୋ ମଂତ୍ରୋ ଵ୍ଯଗ୍ରଚିତ୍ତୋ ହତୋ ଜପଃ

ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ତେବେ ସେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅବଧାନ ନ ଥିଲେ ଶ୍ରବଣ ବିଫଳ ହୁଏ; ସନ୍ଦେହ ରହିଲେ ମନ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏବଂ ଚିତ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ଜପ ବିଫଳ ହୁଏ।

ଅଵୈଷ୍ଣଵୋ ହତୋ ଦେଶୋ ହତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଅପାତ୍ରକମ୍ । ହତଂ ଅଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ଦାନଂ ଅନାଚାରଂ ହତଂ କୁଲମ୍

ଯେଉଁ ଦେଶରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ନାହିଁ, ସେଠି ସବୁ କିଛି ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅପାତ୍ରକୁ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଫଳ; ଅଶ୍ରୋତ୍ରିୟକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ବିଫଳ; ଅନାଚାର ଦ୍ୱାରା କୁଳ ବିନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ଵିଶ୍ଵାସୋ ଗୁରୁଵାକ୍ଯେଷୁ ସ୍ଵସ୍ମିନ୍ ଦୀନତ୍ଵଭାଵନା । ମନୋଦୋଷଜଯଶ୍ଚୈଵ କଥାଯାଂ ନିଶ୍ଚଲା ମତିଃ

ଗୁରୁଙ୍କ କଥାରେ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ, ନିଜରେ ଦୟା ଓ ନମ୍ରତା, ମନର ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଜିତିବା, ଏବଂ କଥାରେ ଅଚଳ ମନ ରଖିବା—

ଏଵଂ ଆଦି କୃତଂ ଚେତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଦା ଵୈ ଶ୍ରଵଣେ ଫଲମ୍ । ପୁନଃ ଶ୍ରଵାନ୍ତେ ସର୍ଵେଷାଂ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଵସତିର୍ଧ୍ରୁଵମ୍

ଏପରି ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରବଣର ଫଳ ମିଳେ; ଏବଂ କଥା ସମାପ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବାସ ନିଶ୍ଚିତ।

ଗୋକର୍ଣ ତଵ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଗୋଲୋକଂ ଦାସ୍ଯତି ସ୍ଵଯମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଵୈକୁଣ୍ଠ ହରିକୀର୍ତନାଃ

ହେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ ନିଜେ ତୁମକୁ ଗୋଲୋକ ଦେବେ। ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ହରିଭକ୍ତ ମାନେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ।

ଶ୍ରଵଣୋ ମାସି ଗୋକର୍ଣଃ କଥାଂ ଊଚେ ତଥା ପୁନଃ । ସପ୍ତରାତ୍ରଵତୀଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରଵଣଂ ତୈଃ କୃତଂ ପୁନଃ

ପରବର୍ଷରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁଣିଥରେ କଥା କହିଲେ; ସେମାନେ ପୁଣି ସପ୍ତ ରାତି ଧରି ଶ୍ରବଣ କଲେ।

କଥାସମାପ୍ତୌ ଯଜ୍ଜାତଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ତଚ୍ଚ ନାରଦ

ହେ ନାରଦ, କଥା ସମାପ୍ତିରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ସେଥିରେ ଆଉ ଶୁଣ।

ଵିମାନୈଃ ସହ ଭକ୍ତୈଶ୍ଚ ହରିରାଵିର୍ବଭୂଵ ହ । ଜଯଶବ୍ଦା ନମଃଶବ୍ଦାଃ ତତ୍ରାସନ୍ ବହଵସ୍ତଦା

ହରି ନିଜେ ଭକ୍ତମାନେ ଓ ଦିବ୍ୟ ରଥ ସହିତ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ସେ ସମୟରେ ବହୁତ ଜୟଧ୍ୱନି ଓ ନମସ୍କାର ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା।

ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯ ଧ୍ଵନିଂ ଚକ୍ରେ ହର୍ଷାତ୍ ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ଗୋକର୍ଣଂ ତୁ ସମାଲିଂଗ୍ଯ ଅକରୋତ୍ ସ୍ଵସଦୃଷଂ ହରିଃ

ହରି ଆନନ୍ଦରେ ନିଜେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ; ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରି କରିଦେଲେ।

ଶ୍ରୋତୄନ୍ ଅନ୍ଯାନ୍ ଘନଶ୍ଯାମାନ୍ ପୀତକୌଶେଯଵାସସଃ । କୀରୀଟିନଃ କୁଣ୍ଡଲିନଃ ତଥା ଚକ୍ରେ ହରିଃ କ୍ଷଣାତ୍

ହରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନେଙ୍କୁ ମେଘ ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା, ପୀତ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଳି କରିଦେଲେ।

ତଦ୍‌ଗ୍ରାମେ ଯେ ସ୍ଥିତା ଜୀଵା ଆଶ୍ଵଚାଣ୍ଡାଲଜାତଯଃ । ଵିମାନେ ସ୍ଥାପିତାସ୍ତେଽପି ଗୋକର୍ଣକୃପଯା ତଦା

ସେ ଗ୍ରାମରେ ଯେଉଁମାନେ ଘୋଡ଼ାପାଳକ ଓ ଚଣ୍ଡାଳ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କୃପାରେ ସେଇ ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସିଥିଲେ।

ପ୍ରେଷିତା ହରିଲୋକେ ତେ ଯତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯୋଗିନଃ । ଗୋକର୍ଣେନ ସ ଗୋପାଲୋ ଗୋଲୋକଂ ଗୋପଵଲ୍ଲଭମ୍ । କଥାଶ୍ରଵଣତଃ ପ୍ରୀତୋ ନିର୍ଯଯୌ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ

ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପଠାଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ସେ ଗୋପାଳ ଗଲେ, ଗୋଲୋକକୁ, ଯାହା ଗୋପମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ। କଥାଶ୍ରବଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ପ୍ରଭୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଅଯୋଧ୍ଯାଵାସିନଂ ପୂର୍ଵଂ ଯଥା ରାମେଣ ସଂଗତାଃ । ତଥା କୃଷ୍ଣେନ ତେ ନୀତା ଗୋଲୋକଂ ଯୋଗିଦୁର୍ଲଭମ୍

ଯେପରି ଆୟୋଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେ ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଯିବାଗଲେ।

ଯତ୍ର ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯ ସିଦ୍ଧାନାଂ ନ ଗତିଃ କଦା । ତଂ ଲୋକଂ ହି ଗତାସ୍ତେ ତୁ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତଶ୍ରଵାତ୍

ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସିଦ୍ଧମାନେ କେବେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେହି ଲୋକକୁ ସେମାନେ ଗଲେ, ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା।

(ଇଂଦ୍ରଵଂଶା) ବ୍ରୂମୋଽତ୍ର ତେ କିଂ ଫଲଵୃନ୍ଦମୁଜ୍ଜ୍ଵଲଂ ସପ୍ତାହଯଜ୍ଞେନ କଥାସୁ ସଂଚିତମ୍ । କର୍ଣେନ ଗୋକର୍ଣକଥାକ୍ଷରୋ ଯୈଃ ପୀତଶ୍ଚ ତେ ଗର୍ଭଗତା ନ ଭୂଯଃ

ଆମେ କହୁଅଛୁ — ସପ୍ତାହ ଯଜ୍ଞରେ କଥାମାନେ ଯେଉଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥାର ଅକ୍ଷରକୁ କାନରେ ପିଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।

ଵାତାମ୍ବୁପର୍ଣାଶନ ଦେହଶୋଷଣୈଃ ତପୋଭିଃ ଉଗ୍ରୈଃ ଚିରକାଲସଂଚିତୈଃ । ଯୋଗୈଶ୍ଚ ସଂଯାନ୍ତି ନ ତାଂ ଗତିଂ ଵୈ ସପ୍ତାହଗାଥାଶ୍ରଵଣେନ ଯାନ୍ତି ଯାମ୍

ବାୟୁ, ପାଣି ଓ ପତ୍ର ଖାଇ, ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରୁଥିବା ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟା, ତୀବ୍ର ତପ, ଏବଂ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ, ସେହି ଗତି ସପ୍ତାହ କଥାଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ପାଇଥାନ୍ତି।

(ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଇତିହାସଂ ଇମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯୋଽପି ମୁନୀଶ୍ଵରଃ । ପଠତେ ଚିତ୍ରକୂଟସ୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦପରିପ୍ଲୁତଃ

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଇତିହାସକୁ ମହାମୁନି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ଯିଏ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ରହନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ଡୁବିଯାଇ, ପଢ଼ନ୍ତି।

(ଇଂଦ୍ରଵଜ୍ରା) ଆଖ୍ଯାନମେତତ୍ ପରମଂ ପଵିତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତଂ ସକୃଦ୍ଵୈ ଵିଦହେଦଘୌଘମ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପ୍ରଯୁକ୍ତଂ ପିତୃତୃପ୍ତିମାଵହେତ୍ ନିତ୍ଯଂ ସୁପାଠାଦ ଅପୁନର୍ଭଵଂ ଚ

ଏହି କଥାଟି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ର; ଏହାକୁ ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପଢ଼ାଗଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ନିତ୍ୟ ପଢ଼ାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ - ଷଷ୍ଠୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗଵତ ସପ୍ତାହପାରାଯଣଵିଧିଃ କୁମାରା ଊଚୁଃ - (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍) ଅଥ ତେ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମଃ ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣେ ଵିଧିମ୍ । ସହାଯୈର୍ଵସୁଭିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରାଯଃ ସାଧ୍ଯୋ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ

ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗବତର ମହିମା — ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ: ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗବତ ସପ୍ତାହ ପାଠ ପ୍ରଣାଳୀ। କୁମାରମାନେ କହିଲେ — ଏବେ ଆମେ ସପ୍ତାହ ଶ୍ରବଣର ବିଧି କହିବା। ସାଥୀ ଓ ଧନ ସହିତ ଏହି ବିଧି ସାଧାରଣତଃ ସଫଳ ହୁଏ।

ଦୈଵଜ୍ଞଂ ତୁ ସମାହୂଯ ମୁହୂର୍ତଂ ପୃଚ୍ଛ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ । ଵିଵାହେ ଯାଦୃଶଂ ଵିତ୍ତଂ ତାଦୃଶଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍

ଏକ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ସାବଧାନରେ ପଚାରିବା ଉଚିତ୍। ବିବାହରେ ଯେପରି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ, ସେପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର।