ଅଵ୍ଯକ୍ତଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରକୃତିଷୁ ଅନ୍ତଃପୁରଗୃହାଦିଷୁ । କ୍ଵଚିଚ୍ଚରନ୍ତଂ ଯୋଗେଶଂ ତତ୍ତଦ୍ଭାଵବୁଭୁତ୍ସଯା
ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ, ସେ ଅନ୍ତଃପୁର ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚାଲିଫିରୁଥିଲେ, ଯୋଗେଶ୍ୱର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଭାବ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ହୃଷୀକେଶଂ ନାରଦଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ । ଯୋଗମାଯୋଦଯଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମାନୁଷୀଂ ଈଯୁଷୋ ଗତିମ୍
ତାପରେ, ନାରଦ ହସିଥିବା ଭଳି ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ, କାରଣ ସେ ଯୋଗମାୟାର ପ୍ରଭାବ ଓ ମାନବ ଭଳି ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଦେଖିଥିଲେ।
ଵିଦାମ ଯୋଗମାଯାସ୍ତେ ଦୁର୍ଦର୍ଶା ଅପି ମାଯିନାମ୍ । ଯୋଗେଶ୍ଵରାତ୍ମନ୍ ନିର୍ଭାତା ଭଵତ୍ପାଦନିଷେଵଯା
ତୁମର ଯୋଗମାୟାକୁ ଆମେ ଜାଣୁଛୁ, ଯାହାକୁ ମାୟାବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଶକ୍ତି ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ।
ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ଦେଵ ଲୋକାଂସ୍ତେ ଯଶସାଽଽପ୍ଲୁତାନ୍ । ପର୍ଯଟାମି ତଵୋଦ୍ଗାଯନ୍ ଲୀଲା ଭୁଵନପାଵନୀମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମର କୀର୍ତିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଖକୁ ଯିବି; ମୁଁ ତୁମର ଲୀଳାଗାଥା ଗାଇ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରିବି।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ବ୍ରହ୍ମନ୍ଧନ୍ନସ୍ଯ ଵକ୍ତାହଂ କର୍ତା ତଦନୁମୋଦିତା । ତଚ୍ଛିକ୍ଷଯନ୍ଲୋକମିମଂ ଆସ୍ଥିତଃ ପୁତ୍ର ମା ଖିଦଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ: ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର କଥା କହୁଛି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମୋଦନା ସହିତ; ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆସିଛି—ପୁଅ, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହାଁ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତ୍ଯାଚରନ୍ତଂ ସଦ୍ଧର୍ମାନ୍ ପାଵନାନ୍ ଗୃହମେଧିନାମ୍ । ତମେଵ ସର୍ଵଗେହେଷୁ ସନ୍ତମେକଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘରେ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାନନ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଯୋଗମାଯାମହୋଦଯମ୍ । ମୁହୁର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଋଷିରଭୂଦ୍ ଵିସ୍ମିତୋ ଜାତକୌତୁକଃ
ଅନେକଥର କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଓ ଯୋଗମାୟାର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ଋଷି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ କୁତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲେ।
ଇତ୍ଯର୍ଥକାମଧର୍ମେଷୁ କୃଷ୍ଣେନ ଶ୍ରଦ୍ଧିତାତ୍ମନା । ସମ୍ଯକ୍ ସଭାଜିତଃ ପ୍ରୀତଃ ତମେଵାନୁସ୍ମରନ୍ ଯଯୌ
ଏଭଳି ଧନ, କାମ ଓ ଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମନରେ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ମନେ କରି, ଚାଲିଗଲେ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଏଵଂ ମନୁଷ୍ଯପଦଵୀମନୁଵର୍ତମାନୋ ନାରାଯଣୋଽଖିଲଭଵାଯ ଗୃହୀତଶକ୍ତିଃ । ରେମେଽଙ୍ଗ ଷୋଡଶସହସ୍ରଵରାଙ୍ଗନାନାଂ ସଵ୍ରୀଡସୌହୃଦନିରୀକ୍ଷଣହାସଜୁଷ୍ଟଃ
ଏଭଳି ମାନବ ଜୀବନର ପଥ ଅନୁସରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବା ନାରାୟଣ, ଷୋଳ ହଜାର ଚୟିତା ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନଙ୍କର ଲଜ୍ଜାମିଶ୍ରିତ ସ୍ନେହ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ହାସ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ଯାନୀହ ଵିଶ୍ଵଵିଲଯୋଦ୍ଭଵଵୃତ୍ତିହେତୁଃ କର୍ମାଣ୍ଯନନ୍ଯଵିଷଯାଣି ହରୀଶ୍ଚକାର ଯସ୍ତ୍ଵଙ୍ଗ ଗାଯତି ଶ୍ରୃଣୋତ୍ଯନୁମୋଦତେ ଵା ଭକ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଭଗଵତି ହ୍ଯପଵର୍ଗମାର୍ଗେ
ଏଠାରେ ହରି ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ଏବଂ ଯାହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହାକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଯାହା ମୋକ୍ଷର ପଥ।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ କୃଷ୍ଣଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଦର୍ଶନଂ ନାମ ଏକୋନସପ୍ତତିମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ' ନାମକ ଉଣସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯାହ୍ନିକକୃତ୍ଯଵର୍ଣନଂ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଦେଶମାଦାଯ ନାରଦସ୍ଯ, ଜରାସଂଧକାରାନିବଦ୍ଧନୃପାଣାଂ ସଂଦେଶମାଦାଯ ଦୂତସ୍ଯ ଚାଗମନମ୍ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଥୋଷସ୍ଯୁପଵୃତ୍ତାଯାଂ କୁକ୍କୁଟାନ୍ କୂଜତୋଽଶପନ୍ । ଗୃହୀତକଣ୍ଠ୍ଯଃ ପତିଭିଃ ଭାଧଵ୍ଯୋ ଵିରହାତୁରାଃ
ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭାତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ କୁକୁଡ଼ା ଡାକିଲା, ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ଭାବରେ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଵଯାଂସ୍ଯରୂରୁଵନ୍ କୃଷ୍ଣଂ ବୋଧଯନ୍ତୀଵ ଵନ୍ଦିନଃ । ଗାଯତ୍ସ୍ଵଲିଷ୍ଵନିଦ୍ରାଣି ମନ୍ଦାରଵନଵାଯୁଭିଃ
ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଠି, ମନ୍ଦାରବନର ହଳକା ପବନରେ ଅନିଦ୍ରା ଗୀତ ଗାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଣିଷମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ପରି ଲାଗିଲେ।
ମୁହୂର୍ତଂ ତଂ ତୁ ଵୈଦର୍ଭୀ ନାମୃଷ୍ଯଦ୍ ଅତିଶୋଭନମ୍ । ପରିରମ୍ଭଣଵିଶ୍ଲେଷାତ୍ ପ୍ରିଯବାହ୍ଵନ୍ତରଂ ଗତା
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧୁର ଆଲିଙ୍ଗନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାର ଦୁଃଖ ଭାବକୁ ବୈଦର୍ଭୀ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ବାହୁମଧ୍ୟରେ ରହିଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତ ଉତ୍ଥାଯ ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ମାଧଵଃ । ଦଧ୍ଯୌ ପ୍ରସନ୍ନକରଣ ଆତ୍ମାନଂ ତମସଃ ପରମ୍
ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମାଧବ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ନିଜକୁ ଅନ୍ଧକାରରୁ ପାରେ ଥିବା ଆତ୍ମାରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
( ମିଶ୍ର ) ଏକଂ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିରନନ୍ଯମଵ୍ଯଯଂ ସ୍ଵସଂସ୍ଥଯା ନିତ୍ଯନିରସ୍ତକଲ୍ମଷମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଖ୍ଯମସ୍ଯୋଦ୍ଭଵନାଶହେତୁଭିଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିଭିର୍ଲକ୍ଷିତଭାଵନିର୍ଵୃତିମ୍
ସେ ଏକମାତ୍ର, ନିଜର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିନାଶୀ, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ସଦା ପବିତ୍ର, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ।
ଅଥାପ୍ଲୁତୋଽମ୍ଭସ୍ଯମଲେ ଯଥାଵିଧି କ୍ରିଯାକଲାପଂ ପରିଧାଯ ଵାସସୀ । ଚକାର ସନ୍ଧ୍ଯୋପଗମାଦି ସତ୍ତମୋ ହୁତାନଲୋ ବ୍ରହ୍ମ ଜଜାପ ଵାଗ୍ଯତଃ
ତାପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ବିଧିମତ ନ୍ୟାୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସବୁ କ୍ରିୟାକଳାପ ନିଷ୍ପାଦନ କରି, ସତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ, ଓ ମନ ଓ ମୁଖ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଉପସ୍ଥାଯାର୍କମୁଦ୍ଯନ୍ତଂ ତର୍ପଯିତ୍ଵାତ୍ମନଃ କଲାଃ । ଦେଵାନ୍ ଋଷୀନ୍ ପିତୄନ୍ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଵିପ୍ରାନଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚାତ୍ମଵାନ୍
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିଜ ଅଂଶମାନେକୁ ତୃପ୍ତ କରି, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆଦର ସହିତ ପୂଜା କଲେ, ଏବଂ ନିଜକୁ ସଂଯମିତ ରଖିଲେ।
ଧେନୂନାଂ ରୁକ୍ମଶ୍ରୃଙ୍ଗୀଣାଂ ସାଧ୍ଵୀନାଂ ମୌକ୍ତିକସ୍ରଜାମ୍ । ପଯସ୍ଵିନୀନାଂ ଗୃଷ୍ଟୀନାଂ ସଵତ୍ସାନାଂ ସୁଵାସସାମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ମୂକ୍ତାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା, ସୁସ୍ଥ, ବଛା ସହିତ ଓ ଭଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଗାଈ ଦାନ କଲେ।
ଦଦୌ ରୂପ୍ଯଖୁରାଗ୍ରାଣାଂ କ୍ଷୌମାଜିନତିଲୈଃ ସହ । ଅଲଙ୍କୃତେଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ବଦ୍ଵଂ ବଦ୍ଵଂ ଦିନେ ଦିନେ
ସେ ଶୋଭିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ପ୍ରତିଦିନ ରୂପା ନଖ ଥିବା ଗାଈ, କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର, କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ ତିଳ ସହିତ ଦାନ କଲେ।
ଗୋଵିପ୍ରଦେଵତାଵୃଦ୍ଧ ଗୁରୂନ୍ ଭୂତାନି ସର୍ଵଶଃ । ନମସ୍କୃତ୍ଯାତ୍ମସଂଭୂତୀଃ ମଙ୍ଗଲାନି ସମସ୍ପୃଶତ୍
ସେ ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବଡ଼ମାନେ, ଗୁରୁମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ନିଜ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୁଭ ଜିନିଷକୁ ଛୁଇଁ, ମଙ୍ଗଳ କାମନା କଲେ।
ଆତ୍ମାନଂ ଭୂଷଯାମାସ ନରଲୋକଵିଭୂଷଣମ୍ । ଵାସୋଭିର୍ଭୂଷଣୈଃ ସ୍ଵୀଯୈଃ ଦିଵ୍ଯସ୍ରଗ୍ ଅନୁଲେପନୈଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଗରିମା ହେବା ସତ୍ୱେ, ସେ ନିଜ ପୋଶାକ, ଗହନା, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଲେପନ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶୋଭିତ କଲେ।
ଅଵେକ୍ଷ୍ଯାଜ୍ଯଂ ତଥାଽଽଦର୍ଶଂ ଗୋଵୃଷଦ୍ଵିଜଦେଵତାଃ । କାମାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ପୌରାନ୍ତଃପୁରଚାରିଣାମ୍ । ପ୍ରଦାପ୍ଯ ପ୍ରକୃତୀଃ କାମୈଃ ପ୍ରତୋଷ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯନନ୍ଦତ
ସେ ହବନ କୁଣ୍ଡ ଓ ଦର୍ପଣକୁ ଦେଖି, ଗାଈ, ବଳଦ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଜନସାଧାରଣ ଓ ଅନ୍ତଃପୁରର ମହିଳାମାନେ ଯାହା ଚାହିଁଥିଲେ, ସେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଲେ।
ସଂଵିଭଜ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ ସ୍ରକ୍ତାମ୍ବୂଲାନୁଲେପନୈଃ । ସୁହୃଦଃ ପ୍ରକୃତୀର୍ଦାରାନ୍ ଉପାଯୁଙ୍କ୍ତ ତତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପରେ ବନ୍ଧୁ, ପରିଚାରକ ଓ ଜନାନୀମାନେଙ୍କୁ ମାଳା, ପାନ ଓ ଲେପନ ବଣ୍ଟିଦେଲେ। ତାପରେ ନିଜେ ଏହି ଶୁଭ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ କଲେ।
ତାଵତ୍ ସୂତ ଉପାନୀଯ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ସୁଗ୍ରୀଵାଦ୍ଯୈର୍ହଯୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଵସ୍ଥିତୋଽଗ୍ରତଃ
ଏହି ସମୟରେ ସୂତା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରଥ ଆଣିଲେ, ଯାହା ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା। ସୂତା ପ୍ରଣାମ କରି ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଣିନା ପାଣୀ ସାରଥେସ୍ତମଥାରୁହତ୍ । ସାତ୍ଯକ୍ଯୁଦ୍ଧଵସଂଯୁକ୍ତଃ ପୂର୍ଵାଦ୍ରିମିଵ ଭାସ୍କରଃ
ସେ ଚାଳକଙ୍କର ହାତ ଧରି ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ। ସାତ୍ୟକି ଓ ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ସେ ରଥରେ ବସିଲେ, ଯେପରି ଉଦୟ ପର୍ବତ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ।
ଈକ୍ଷିତୋଽନ୍ତଃପୁରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସଵ୍ରୀଡପ୍ରେମଵୀକ୍ଷିତୈଃ । କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ ଵିସୃଷ୍ଟୋ ନିରଗାତ୍ ଜାତହାସୋ ହରନ୍ ମନଃ
ଅନ୍ତଃପୁରର ମହିଳାମାନେ ଲଜ୍ଜା ଓ ପ୍ରେମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ। କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ସେ ହସି ହସି ତାଙ୍କର ମନ ହରି ଚାଲିଗଲେ।
ସୁଧର୍ମାଖ୍ଯାଂ ସଭାଂ ସର୍ଵୈଃ ଵୃଷ୍ଣିଭିଃ ପରିଵାରିତଃ । ପ୍ରାଵିଶଦ୍ ଯନ୍ନିଵିଷ୍ଟାନାଂ ନ ସନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗ ଷଡୂର୍ମଯଃ
ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେ ସୁଧର୍ମା ନାମକ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ଛଅ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ।
( ଵଂଶସ୍ଥା ) ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଃ ପରମାସନେ ଵିଭୁଃ ବଭୌ ସ୍ଵଭାସା କକୁଭୋଽଵଭାସଯନ୍ । ଵୃତୋ ନୃସିଂହୈର୍ଯଦୁଭିର୍ଯଦୂତ୍ତମୋ ଯଥୋଡୁରାଜୋ ଦିଵି ତାରକାଗଣୈଃ
ସେଠାରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ବସିଲେ। ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ। ଶୂର ବଂଶୀୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେ ଆକାଶରେ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ତତ୍ରୋପମଂତ୍ରିଣୋ ରାଜନ୍ ନାନାହାସ୍ଯରସୈର୍ଵିଭୁମ୍ । ଉପତସ୍ଥୁର୍ନଟାଚାର୍ଯା ନର୍ତକ୍ଯସ୍ତାଣ୍ଡଵୈଃ ପୃଥକ୍
ସେଠାରେ, ରାଜା, ଉପମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ହାସ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନୃତ୍ୟଙ୍ଗନାମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ କଲେ।