ତତ୍ରାପ୍ଯଚଷ୍ଟ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଲାଲଯନ୍ତଂ ସୁତାନ୍ ଶିଶୂନ୍ । ତତୋଽନ୍ଯସ୍ମିନ୍ଗୃହେଽପଶ୍ଯନ୍ ମଜ୍ଜନାଯ କୃତୋଦ୍ଯମମ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ମାନ୍ୟା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଘରରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଜୁହ୍ଵନ୍ତଂ ଚ ଵିତାନାଗ୍ନୀନ୍ ଯଜନ୍ତଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ମଖୈଃ । ଭୋଜଯନ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜାନ୍ କ୍ଵାପି ଭୁଞ୍ଜାନମଵଶେଷିତମ୍
ଅନ୍ୟଠାରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିକୁ ହବନ କରୁଥିବା, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, କେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଉଥିବା, ଆଉ କେଉଁଠି ନିଜେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଖାଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
କ୍ଵାପି ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପାସୀନଂ ଜପନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵାଗ୍ଯତମ୍ । ଏକତ୍ର ଚାସିଚର୍ମାଭ୍ଯାଂ ଚରନ୍ତମସିଵର୍ତ୍ମସୁ
କେଉଁଠି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବସି ବେଦ ପାଠ କରୁଥିବା, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ଅନ୍ୟଠାରେ ତାଙ୍କୁ ତଳୱାର ଓ ଢାଲ ନେଇ ଧନୁର୍ବାଣ ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଅଶ୍ଵୈର୍ଗଜୈ ରଥୈଃ କ୍ଵାପି ଵିଚରନ୍ତଂ ଗଦାଗ୍ରଜମ୍ । କ୍ଵଚିଚ୍ଛଯାନଂ ପର୍ଯଙ୍କେ ସ୍ତୂଯମାନଂ ଚ ଵନ୍ଦିଭିଃ
କେଉଁଠି ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥ ସହ ବଳରାମଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ବିଛାନାରେ ଶୋଇ ବାଦୀମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ମଂତ୍ରଯନ୍ତଂ ଚ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ ମଂତ୍ରିଭିଶ୍ଚୋଦ୍ଧଵାଦିଭିଃ । ଜଲକ୍ରୀଡାରତଂ କ୍ଵାପି ଵାରମୁଖ୍ଯାବଲାଵୃତମ୍
କେଉଁଠି ଉଦ୍ଧବ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ରାଜମହଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଜଳକ୍ରୀଡ଼ାରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
କୁତ୍ରଚିଦ୍ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦଦତଂ ଗାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ । ଇତିହାସପୁରାଣାନି ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ତଂ ମଙ୍ଗଲାନି ଚ
କେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭଲଭଳି ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଗାଈ ଦେଉଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ଶୁଭ ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ କାହାଣୀ ଶୁଣୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ହସନ୍ତଂ ହାସକଥଯା କଦାଚିତ୍ ପ୍ରିଯଯା ଗୃହେ । କ୍ଵାପି ଧର୍ମଂ ସେଵମାନଂ ଅର୍ଥକାମୌ ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍
କେବେ କେବେ ଘରେ ପ୍ରିୟା ସହ ହସ୍ୟ କଥା କହି ହସୁଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା, ଆଉ କେଉଁଠି ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ଲିନ ଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ତମେକମାସୀନଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମ୍ । ଶୁଶ୍ରୂଷନ୍ତଂ ଗୁରୂନ୍ କ୍ଵାପି କାମୈର୍ଭୋଗୈଃ ସପର୍ଯଯା
କେଉଁଠି ଏକାକି ବସି ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ ଥିବା ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ଉପହାର ସହ ସେବା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
କୁର୍ଵନ୍ତଂ ଵିଗ୍ରହଂ କୈଶ୍ଚିତ୍ ସନ୍ଧିଂ ଚାନ୍ଯତ୍ର କେଶଵମ୍ । କୁତ୍ରାପି ସହ ରାମେଣ ଚିନ୍ତଯନ୍ତଂ ସତାଂ ଶିଵମ୍
କେଉଁଠି କେଶବ କିଛିଙ୍କ ସହ ସମ୍ଝୌତା କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ଆଉ କେଉଁଠି ବଳରାମଙ୍କ ସହ ମିଳି ସଜ୍ଜନମାନେଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ପୁତ୍ରାଣାଂ ଦୁହିତୄଣାଂ ଚ କାଲେ ଵିଧ୍ଯୁପଯାପନମ୍ । ଦାରୈର୍ଵରୈସ୍ତତ୍ସଦୃଶୈଃ କଲ୍ପଯନ୍ତଂ ଵିଭୂତିଭିଃ
ଯଥାଯଥିକ ସମୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଇଥିଲେ, ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଓ ଯଥାଯଥିକ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇ।
ପ୍ରସ୍ଥାପନୋପନଯନୈଃ ଅପତ୍ଯାନାଂ ମହୋତ୍ସଵାନ୍ । ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଯୋଗେଶ୍ଵରେଶସ୍ଯ ଯେଷାଂ ଲୋକା ଵିସିସ୍ମିରେ
ସେ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ, ଉପନୟନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ଉଦ୍ଯାପନ କରୁଥିଲେ; ଏହା ଦେଖି ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କର ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।
ଯଜନ୍ତଂ ସକଲାନ୍ ଦେଵାନ୍ କ୍ଵାପି କ୍ରତୁଭିରୂର୍ଜିତୈଃ । ପୂର୍ତଯନ୍ତଂ କ୍ଵଚିଦ୍ ଧର୍ମଂ କୂର୍ପାରାମମଠାଦିଭିଃ
କେଉଁଠି ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁଥିଲେ; ଅନ୍ୟଠାରେ କୁଆଁ, ବଗିଚା, ମଠ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ।
ଚରନ୍ତଂ ମୃଗଯାଂ କ୍ଵାପି ହଯମାରୁହ୍ଯ ସୈନ୍ଧଵମ୍ । ଘ୍ନନ୍ତଂ ତତ୍ର ପଶୂନ୍ ମେଧ୍ଯାନ୍ ପରୀତଂ ଯଦୁପୁଙ୍ଗଵୈଃ
କେଉଁଠି ସେ ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଶିକାର କରୁଥିଲେ; ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ପଶୁମାନେକୁ ମାରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଯଦୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘିରିଥିଲେ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରକୃତିଷୁ ଅନ୍ତଃପୁରଗୃହାଦିଷୁ । କ୍ଵଚିଚ୍ଚରନ୍ତଂ ଯୋଗେଶଂ ତତ୍ତଦ୍ଭାଵବୁଭୁତ୍ସଯା
ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ, ସେ ଅନ୍ତଃପୁର ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚାଲିଫିରୁଥିଲେ, ଯୋଗେଶ୍ୱର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଭାବ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ହୃଷୀକେଶଂ ନାରଦଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ । ଯୋଗମାଯୋଦଯଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମାନୁଷୀଂ ଈଯୁଷୋ ଗତିମ୍
ତାପରେ, ନାରଦ ହସିଥିବା ଭଳି ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ, କାରଣ ସେ ଯୋଗମାୟାର ପ୍ରଭାବ ଓ ମାନବ ଭଳି ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଦେଖିଥିଲେ।
ଵିଦାମ ଯୋଗମାଯାସ୍ତେ ଦୁର୍ଦର୍ଶା ଅପି ମାଯିନାମ୍ । ଯୋଗେଶ୍ଵରାତ୍ମନ୍ ନିର୍ଭାତା ଭଵତ୍ପାଦନିଷେଵଯା
ତୁମର ଯୋଗମାୟାକୁ ଆମେ ଜାଣୁଛୁ, ଯାହାକୁ ମାୟାବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଶକ୍ତି ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ।
ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ଦେଵ ଲୋକାଂସ୍ତେ ଯଶସାଽଽପ୍ଲୁତାନ୍ । ପର୍ଯଟାମି ତଵୋଦ୍ଗାଯନ୍ ଲୀଲା ଭୁଵନପାଵନୀମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମର କୀର୍ତିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଖକୁ ଯିବି; ମୁଁ ତୁମର ଲୀଳାଗାଥା ଗାଇ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରିବି।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ବ୍ରହ୍ମନ୍ଧନ୍ନସ୍ଯ ଵକ୍ତାହଂ କର୍ତା ତଦନୁମୋଦିତା । ତଚ୍ଛିକ୍ଷଯନ୍ଲୋକମିମଂ ଆସ୍ଥିତଃ ପୁତ୍ର ମା ଖିଦଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ: ମୁଁ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର କଥା କହୁଛି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମୋଦନା ସହିତ; ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆସିଛି—ପୁଅ, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହାଁ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ଇତ୍ଯାଚରନ୍ତଂ ସଦ୍ଧର୍ମାନ୍ ପାଵନାନ୍ ଗୃହମେଧିନାମ୍ । ତମେଵ ସର୍ଵଗେହେଷୁ ସନ୍ତମେକଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘରେ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାନନ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଯୋଗମାଯାମହୋଦଯମ୍ । ମୁହୁର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଋଷିରଭୂଦ୍ ଵିସ୍ମିତୋ ଜାତକୌତୁକଃ
ଅନେକଥର କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଓ ଯୋଗମାୟାର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ଋଷି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ କୁତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲେ।
ଇତ୍ଯର୍ଥକାମଧର୍ମେଷୁ କୃଷ୍ଣେନ ଶ୍ରଦ୍ଧିତାତ୍ମନା । ସମ୍ଯକ୍ ସଭାଜିତଃ ପ୍ରୀତଃ ତମେଵାନୁସ୍ମରନ୍ ଯଯୌ
ଏଭଳି ଧନ, କାମ ଓ ଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମନରେ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ମନେ କରି, ଚାଲିଗଲେ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଏଵଂ ମନୁଷ୍ଯପଦଵୀମନୁଵର୍ତମାନୋ ନାରାଯଣୋଽଖିଲଭଵାଯ ଗୃହୀତଶକ୍ତିଃ । ରେମେଽଙ୍ଗ ଷୋଡଶସହସ୍ରଵରାଙ୍ଗନାନାଂ ସଵ୍ରୀଡସୌହୃଦନିରୀକ୍ଷଣହାସଜୁଷ୍ଟଃ
ଏଭଳି ମାନବ ଜୀବନର ପଥ ଅନୁସରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବା ନାରାୟଣ, ଷୋଳ ହଜାର ଚୟିତା ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନଙ୍କର ଲଜ୍ଜାମିଶ୍ରିତ ସ୍ନେହ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ହାସ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ଯାନୀହ ଵିଶ୍ଵଵିଲଯୋଦ୍ଭଵଵୃତ୍ତିହେତୁଃ କର୍ମାଣ୍ଯନନ୍ଯଵିଷଯାଣି ହରୀଶ୍ଚକାର ଯସ୍ତ୍ଵଙ୍ଗ ଗାଯତି ଶ୍ରୃଣୋତ୍ଯନୁମୋଦତେ ଵା ଭକ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଭଗଵତି ହ୍ଯପଵର୍ଗମାର୍ଗେ
ଏଠାରେ ହରି ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ଏବଂ ଯାହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହାକୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଯାହା ମୋକ୍ଷର ପଥ।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ କୃଷ୍ଣଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଦର୍ଶନଂ ନାମ ଏକୋନସପ୍ତତିମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ' ନାମକ ଉଣସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯାହ୍ନିକକୃତ୍ଯଵର୍ଣନଂ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରସଂଦେଶମାଦାଯ ନାରଦସ୍ଯ, ଜରାସଂଧକାରାନିବଦ୍ଧନୃପାଣାଂ ସଂଦେଶମାଦାଯ ଦୂତସ୍ଯ ଚାଗମନମ୍ - ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଥୋଷସ୍ଯୁପଵୃତ୍ତାଯାଂ କୁକ୍କୁଟାନ୍ କୂଜତୋଽଶପନ୍ । ଗୃହୀତକଣ୍ଠ୍ଯଃ ପତିଭିଃ ଭାଧଵ୍ଯୋ ଵିରହାତୁରାଃ
ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭାତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ କୁକୁଡ଼ା ଡାକିଲା, ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ଭାବରେ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଵଯାଂସ୍ଯରୂରୁଵନ୍ କୃଷ୍ଣଂ ବୋଧଯନ୍ତୀଵ ଵନ୍ଦିନଃ । ଗାଯତ୍ସ୍ଵଲିଷ୍ଵନିଦ୍ରାଣି ମନ୍ଦାରଵନଵାଯୁଭିଃ
ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଠି, ମନ୍ଦାରବନର ହଳକା ପବନରେ ଅନିଦ୍ରା ଗୀତ ଗାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଣିଷମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ପରି ଲାଗିଲେ।
ମୁହୂର୍ତଂ ତଂ ତୁ ଵୈଦର୍ଭୀ ନାମୃଷ୍ଯଦ୍ ଅତିଶୋଭନମ୍ । ପରିରମ୍ଭଣଵିଶ୍ଲେଷାତ୍ ପ୍ରିଯବାହ୍ଵନ୍ତରଂ ଗତା
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧୁର ଆଲିଙ୍ଗନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାର ଦୁଃଖ ଭାବକୁ ବୈଦର୍ଭୀ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ବାହୁମଧ୍ୟରେ ରହିଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତ ଉତ୍ଥାଯ ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ମାଧଵଃ । ଦଧ୍ଯୌ ପ୍ରସନ୍ନକରଣ ଆତ୍ମାନଂ ତମସଃ ପରମ୍
ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମାଧବ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ନିଜକୁ ଅନ୍ଧକାରରୁ ପାରେ ଥିବା ଆତ୍ମାରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
( ମିଶ୍ର ) ଏକଂ ସ୍ଵଯଂଜ୍ଯୋତିରନନ୍ଯମଵ୍ଯଯଂ ସ୍ଵସଂସ୍ଥଯା ନିତ୍ଯନିରସ୍ତକଲ୍ମଷମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଖ୍ଯମସ୍ଯୋଦ୍ଭଵନାଶହେତୁଭିଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିଭିର୍ଲକ୍ଷିତଭାଵନିର୍ଵୃତିମ୍
ସେ ଏକମାତ୍ର, ନିଜର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିନାଶୀ, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ସଦା ପବିତ୍ର, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ।
ଅଥାପ୍ଲୁତୋଽମ୍ଭସ୍ଯମଲେ ଯଥାଵିଧି କ୍ରିଯାକଲାପଂ ପରିଧାଯ ଵାସସୀ । ଚକାର ସନ୍ଧ୍ଯୋପଗମାଦି ସତ୍ତମୋ ହୁତାନଲୋ ବ୍ରହ୍ମ ଜଜାପ ଵାଗ୍ଯତଃ
ତାପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ବିଧିମତ ନ୍ୟାୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସବୁ କ୍ରିୟାକଳାପ ନିଷ୍ପାଦନ କରି, ସତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ, ଓ ମନ ଓ ମୁଖ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।