ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ସମାଜସ୍ତୁ ମହାଞ୍ଜାତୋ ଦେଵଵିସ୍ମଯକାରକଃ । ଯଦୈଵାସନମାସ୍ଥାଯ ଗୋକର୍ଣୋଽକଥଯତ୍କଥାମ୍

ଏକ ବଡ଼ ସଭା ହେଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ନେଇ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସ ପ୍ରେତୋଽପି ତଦାଽଽଯାତଃ ସ୍ଥାନଂ ପଶ୍ଯନ୍ ଇତସ୍ତତଃ । ସପ୍ତଗ୍ରନ୍ଥିଯୁତଂ ତତ୍ର ଅପଶ୍ଯତ୍ କୀଚକମୁଛ୍ରିତମ୍

ସେ ସମୟରେ ପ୍ରେତ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ, ଏଠିଓଠି ଦେଖୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ସାତ ଗଠି ଥିବା ଏକ ବାଁଶ ଦେଖିଲେ।

ତନ୍ମୂଲଚ୍ଛିଦ୍ରମାଵିଶ୍ଯ ଶ୍ରଵଣାର୍ଥଂ ସ୍ଥିତୌ ହ୍ଯସୌ । ଵାତରୂପୀ ସ୍ଥିତିଂ କର୍ତୁଂ ଅଶକ୍ତୋ ଵଂଶମାଵିଶତ୍

ସେ ବାଁଶର ତଳ ଛିଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ହେଲେ। ବାୟୁ ରୂପରେ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ବାଁଶ ଭିତରକୁ ଯାଇଲେ।

ଵୈଷ୍ଣଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ମୁଖ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତାରଂ ପରିକଲ୍ପ୍ଯ ସଃ । ପ୍ରଥମସ୍କନ୍ଧତଃ ସ୍ପଷ୍ଟଂ ଆଖ୍ଯାନଂ ଧେନୁଜୋଽକରତ୍

ପ୍ରଧାନ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଶ୍ରୋତା ଭାବେ ଧରି, ଧେନୁପୁତ୍ର ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଦିନାନ୍ତେ ରକ୍ଷିତା ଗାଥା ତଦା ଚିତ୍ରଂ ବଭୂଵ ହ । ଵଂଶୈକଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦୋଽଭୂତ୍ ସଶବ୍ଦଂ ପଶ୍ଯତାଂ ସତାମ୍

ଦିନ ଶେଷରେ ଗାଥା ପଢିବା ସମୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା — ଏକ ମାଣ୍ଡ ଗୋଟିର ଗଠି ଚିରିଗଲା, ଏହାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ ଭଲ ଲୋକମାନେ।

ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି ତଥା ସାଯଂ ଦ୍ଵିତୀଯଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦନମ୍ । ତୃତୀଯେଽହ୍ନି ତଥା ସାଯଂ ତୃତୀଯଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦନମ୍

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନର ସାଂଝେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ତୃତୀୟ ଦିନର ସାଂଝେ ତୃତୀୟ ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା।

ଏଵଂ ସପ୍ତଦିନୈଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତଗ୍ରନ୍ଥିଵିଭେଦନମ୍ । କୃତ୍ଵା ସ ଦ୍ଵାଦଶସ୍କନ୍ଧ ଶ୍ରଵଣାତ୍ ପ୍ରେତତାଂ ଜହୌ

ଏଭଳି ସାତ ଦିନ ଧରି ସାତଟି ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ ଶୁଣିବା ପରେ ସେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଛାଡିଦେଲା।

ଦିଵ୍ଯରୂପଧରୋ ଜାତଃ ତୁଲସୀଦାମମଂଡିତଃ । ପୀତଵାସା ଘନଶ୍ଯମୋ ମୁକୁଟୀ କୁଣ୍ଡଲାନ୍ଵିତଃ

ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲା, ତୁଳସୀ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲା, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିଲା, ଘନ ମେଘ ପରି କଳା, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲା।

ନନାମ ଭ୍ରାତରଂ ସଦ୍ଯୋ ଗୋକର୍ଣଂ ଇତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଯାହଂ ମୋଚିତୋ ବନ୍ଧୋ କୃପଯା ପ୍ରେତକଶ୍ମଲାତ୍

ସେ ସତ୍ରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲା ଏବଂ କହିଲା — 'ତୁମର କୃପାରେ ମୁଁ ବନ୍ଧନ ଓ ପ୍ରେତ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।'

ଧନ୍ଯା ଭାଗଵତୀ ଵାର୍ତା ପ୍ରେତପୀଡାଵିନାଶିନୀ । ସପ୍ତାହୋଽପି ତଥା ଧନ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣଲୋକଫଲପ୍ରଦଃ

ଭାଗବତ କଥା ଧନ୍ୟ, ଯାହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ; ସାତ ଦିନର କଥା ଶୁଣିବା ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ଲୋକର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

କମ୍ପନ୍ତେ ସର୍ଵପାପାନି ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣେ ସ୍ଥିତେ । ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରଲଯଂ ସଦ୍ଯଃ କଥା ଚେଯଂ କରିଷ୍ଯତି

ସାତ ଦିନ କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ କମ୍ପିଯାଏ; ଏହି କଥା ଆମର ମୁକ୍ତିକୁ ସତ୍ରେ ଆଣିଦେବ।

ଆର୍ଦ୍ରଂ ଶୁଷ୍କଂ ଲଘୁ ସ୍ଥୂଲଂ ଵାଙ୍‌ମନଃ କର୍ମଭିଃ କୃତମ୍ । ଶ୍ରଵଣଂ ଵିଦହେତ୍ପାପଂ ପାଵକଂ ସମିଧୋ ଯଥା

ସେ ପାପ ଜଳିଯାଏ — ଜଳି, ଶୁଖା, ହଳୁକା, ଭାରି, କଥା, ଚିନ୍ତା, କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି କରାଯାଏ, ଶୁଣିବା ତାକୁ ଦହିଦେଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜଳା ଦହିଦେଏ।

ଅସ୍ମିନ୍ ଵୈ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ସୂରିଭିଃ ଦେଵସଂସଦି । ଅକଥାଶ୍ରାଵିଣାଂ ପୁଂସାଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜନ୍ମ କୀର୍ତିତମ୍

ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦେବମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, କଥା ଶୁଣିନଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ଫଳହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

କିଂ ମୋହତୋ ରକ୍ଷିତେନ ସୁପୁଷ୍ଟେନ ବଲୀଯସା । ଅଧ୍ରୁଵେଣ ଶରୀରେଣ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରକଥାଂ ଵିନା

ଶୁକଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ବିନା, ଏହି ଅସ୍ଥିର ଶରୀରକୁ ଭଲ ରଖିବା, ଭଲ ଖାଇବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାର କଣ ଉପକାର?

ଅସ୍ଥିସ୍ତମ୍ଭଂ ସ୍ନାଯୁବଦ୍ଧଂ ମାଂସଶୋଣିତଲେପିତମ୍ । ଚର୍ମାଵନଦ୍ଧଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧଂ ପାତ୍ରଂ ମୂତ୍ରପୁରୀଷଯୋଃ

ଏହି ଶରୀର ଅସ୍ଥିର ଦଣ୍ଡ, ନାଡି ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଚର୍ମରେ ଢାକା, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭରିତ, ମୁତ୍ର ଓ ମଳର ପାତ୍ର।

ଜରାଶୋକଵିପାକାର୍ତଂ ରୋଗମନ୍ଦିରମାତୁରମ୍ । ଦୂଷ୍ପୂରଂ ଦୁର୍ଧରଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ସଦୋଷଂ କ୍ଷଣଭଂଗୁରମ୍

ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ କର୍ମର ଫଳରେ ପୀଡିତ, ରୋଗର ଘର, ଦୁଃଖ ଭରିତ, ଭରିବା କଷ୍ଟ, ଭୋଗିବା କଷ୍ଟ, ଦୁଷ୍ଟ, ଦୋଷିତ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭଙ୍ଗୁର।

କୃମିଵିଡ୍ ଭସ୍ମ ସଂଜ୍ଞାନ୍ତଂ ଶରୀରଂ ଇତି ଵର୍ଣିତମ୍ । ଅସ୍ଥିରେଣ ସ୍ଥିରଂ କର୍ମ କୁତୋଽଯଂ ସାଧଯେତ୍ ନ ହି

ଏହି ଶରୀର ଶେଷରେ କୀଟ, ମଳ ଓ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ; ଏପରି ଅସ୍ଥିର ଶରୀର ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଥିରତା ଆସିପାରିବ?

ଯତ୍ପ୍ରାତଃ ସଂସ୍କୃତଂ ଚାନ୍ନଂ ସାଯଂ ତଚ୍ଚ ଵିନଶ୍ଯତି । ତଦୀଯରସସମ୍ପୁଷ୍ଟେ କାଯେ କା ନାମ ନିତ୍ଯତା

ପ୍ରଭାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାଂଝେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏପରି ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଷିତ ଶରୀରରେ କେଉଁଠି ନିତ୍ୟତା ରହିପାରିବ?

ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣାତ୍ ଲୋକେ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନିକଟେ ହରିଃ । ଅତୋ ଦୋଷନିଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଏତଦ୍ ଏଵ ହି ସାଧନମ୍

ସାତ ଦିନ କଥା ଶୁଣିଲେ ଏହି ଜଗତରେ ହରିକୁ ପାଇଯାଏ; ତେଣୁ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।

ବୁଦ୍‌ବୁଦା ଇଵ ତୋଯେଷୁ ମଶକା ଇଵ ଜନ୍ତୁଷୁ । ଜାଯନ୍ତେ ମରଣାଯୈଵ କଥାଶ୍ରଵଣଵର୍ଜିତାଃ

ପାଣିରେ ବୁଦ୍ବୁଦା, ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମଶାକ ପରି — କଥା ଶୁଣିନଥିବା ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।

ଜଡସ୍ଯ ଶୁଷ୍କଵଂଶସ୍ଯ ଯତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥିଵିଭେଦନମ୍ । ଚିତ୍ରଂ କିମୁ ତଦା ଚିତ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦଃ କଥାଶ୍ରଵାତ୍

ଏକ ଶୁଖା ମାଣ୍ଡର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଅଦ୍ଭୁତ; କିନ୍ତୁ କଥା ଶୁଣିବାରେ ମନର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ତାଠୁ ଅଧିକ ଅଦ୍ଭୁତ।

ଭିଦ୍ଯତେ ହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥିଃ ଛିଦ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵସଂଶଯାଃ । କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଚାସ୍ଯ କର୍ମାଣି ସପ୍ତାହଶ୍ରଵଣେ କୃତେ

ସାତ ଦିନ କଥା ଶୁଣିଲେ ହୃଦୟର ଗଠି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ କଟିଯାଏ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।

ସଂସାରକର୍ଦମାଲେପ ପ୍ରକ୍ଷାଲନପଟୀଯସି । କଥାତୀର୍ଥେ ସ୍ଥିତେ ଚିତ୍ତେ ମୁକ୍ତିରେଵ ବୁଧୈଃ ସ୍ମୃତା

ଏହି ସଂସାରର ମଳ ଓ ଦୁଷିତତାକୁ ଧୋଇଯିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ କଥାର ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେଠି ମନ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ ମୁକ୍ତିକୁ ନିଶ୍ଚିତ କହିଛନ୍ତି।

ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଵୈ ତସ୍ମିନ୍ ଵିମାନଂ ଆଗମତ୍ ତଦା । ଵୈକୁଣ୍ଠଵାସିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରସ୍ଫୁରତ୍ ଦୀପ୍ତିମଣ୍ଡଲମ୍

ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସେଇ ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା, ଯାହା ଭାଗବତ ପ୍ରେମୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ ଏବଂ ତାହାର ଚାରିପାଖରେ ଦୀପ୍ତି ଝଲମଲ କରୁଥିଲା।

ସର୍ଵେଷାଂ ପଶ୍ଯତାଂ ଭେଜେ ଵିମାନଂ ଧୁନ୍ଧୁଲୀସୁତଃ । ଵିମାନେ ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ ଵୀକ୍ଶ୍ଯ ଗୋକର୍ଣୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍

ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଧୁନ୍ଧୁଳୀଙ୍କ ପୁଅ ସେଇ ରଥରେ ବସିଲେ। ରଥରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—

ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ - ଅତ୍ରୈଵ ବହଵଃ ସନ୍ତି ଶ୍ରୋତାରୋ ମମ ନିର୍ମଲାଃ । ଆନୀତାନି ଵିମାନାନି ନ ତେଷାଂ ଯୁଗପତ୍କୁତଃ

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ— ଏଠାରେ ମୋର ଅନେକ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତା ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏମିତି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଏକାସାଥିରେ କାହିଁକି ଆସିନାହିଁ?

ଶ୍ରଵଣଂ ସମଭାଗେନ ସର୍ଵେଷାମିହ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଫଲଭେଦଃ କୁତୋ ଜାତଃ ପ୍ରବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ହରିପ୍ରିଯାଃ

ଏଠାରେ ସମସ୍ତେ ସମାନଭାବେ ଶ୍ରବଣ କରିଛନ୍ତି; ତେବେ ଫଳରେ ଏହି ଭିନ୍ନତା କାହିଁକି ହେଲା? ହରିଙ୍କ ପ୍ରେମୀମାନେ ଦୟାକରି ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।

ହରିଦାସା ଊଚୁଃ - ଶ୍ରଵଣସ୍ଯ ଵିଭେଦେନ ଫଲଭେଦୋଽତ୍ର ସଂସ୍ଥିତଃ । ଶ୍ରଵଣଂ ତୁ କୃତଂ ସର୍ଵୈଃ ନ ତଥା ମନନଂ କୃତମ୍ । ଫଲଭେଦୋସ୍ତତୋ ଜାତୋ ଭଜନାଦପି ମାନଦ

ହରିଙ୍କ ଦାସମାନେ କହିଲେ— ଏଠାରେ ଫଳର ଭିନ୍ନତା ଶ୍ରବଣର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି। ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଏତେ ଭଲ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିନାହାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଭଜନରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଫଳର ଭିନ୍ନତା ହୁଏ, ହେ ମାନ୍ୟବ।

ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ଉପୋଷୈଵ ପ୍ରେତେନ ଶ୍ରଵଣଂ କୃତମ୍ । ମନନାଦି ତଥା ତେନ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତେ କୃତଂ ଭୃଶମ୍

ମୃତାତ୍ମା ସପ୍ତ ରାତି ଉପବାସ ରହି ଶ୍ରବଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ମନନ କରିଥିଲେ।