ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ତସ୍ଯାସ୍ଯତୋଽସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସକୃତ୍ ଚକ୍ରେଣ କ୍ଷୁରନେମିନା । ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଗଵାନ୍ବାହୂନ୍ ଶାଖା ଇଵ ଵନସ୍ପତେଃ

ତାଙ୍କ ମୁଁଠୁ ଆସୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ପୁନଃପୁନ ଭଗବାନ ଚକ୍ରରେ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ବାଣଙ୍କର ବାହୁଗୁଡିକୁ ଗଛର ଡାଲି ପରି କାଟିଦେଲେ।

ବାହୁଷୁ ଛିଦ୍ଯମାନେଷୁ ବାଣସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ । ଭକ୍ତାନକମ୍ପ୍ଯୁପଵ୍ରଜ୍ଯ ଚକ୍ରାଯୁଧମଭାଷତ

ବାଣଙ୍କର ବାହୁ କାଟିଯାଉଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ଭବ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୟା କରି, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କଥା କହିଲେ।

ଶ୍ରୀରୁଦ୍ର ଉଵାଚ - ତ୍ଵଂ ହି ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ଗୂଢଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ଵାଙ୍‌ମଯେ । ଯଂ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯମଲାତ୍ମାନ ଆକାଶମିଵ କେଵଲମ୍

ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ତୁମେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଉତ୍ତମ ଆଲୋକ, ଶବ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମରେ ଗୁପ୍ତ; ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା, ସେମାନେ ତୁମକୁ ଆକାଶ ପରି ଏକାକୀ ଦେଖନ୍ତି।

( ମିଶ୍ର ) ନାଭିର୍ନଭୋଽଗ୍ନିର୍ମୁଖମମ୍ବୁ ରେତୋ ଦ୍ଯୌଃ ଶୀର୍ଷମାଶାଃ ଶ୍ରୁତିରଙ୍‌ଘ୍ରିରୁର୍ଵୀ । ଚନ୍ଦ୍ରୋ ମନୋ ଯସ୍ଯ ଦୃଗର୍କ ଆତ୍ମା ଅହଂ ସମୁଦ୍ରୋ ଜଠରଂ ଭୁଜେନ୍ଦ୍ରଃ

ତୁମର ନାଭି ଆକାଶ, ମୁଁଠ ଅଗ୍ନି, ଜଳ ତୁମର ବୀର୍ୟ, ଆକାଶ ତୁମର ମୁଣ୍ଡ, ଦିଗ ତୁମର କାନ, ପାଦ ଭୂମି; ଚନ୍ଦ୍ର ତୁମର ମନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ଚକ୍ଷୁ, ଆତ୍ମା ତୁମର ଦେହ, ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ତୁମର ଜଠର, ଭୁଜଙ୍ଗ ରାଜା ତୁମର ଭୁଜ।

ରୋମାଣି ଯସ୍ଯୌଷଧଯୋଽମ୍ବୁଵାହାଃ କେଶା ଵିରିଞ୍ଚୋ ଧିଷଣା ଵିସର୍ଗଃ । ପ୍ରଜାପତିର୍ହୃଦଯଂ ଯସ୍ଯ ଧର୍ମଃ ସ ଵୈ ଭଵାନ୍ ପୁରୁଷୋ ଲୋକକଲ୍ପଃ

ତୁମର ରୋମ ଔଷଧି, ମେଘ ତୁମର ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମା ତୁମର କେଶ, ବୁଦ୍ଧି ତୁମର ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ତୁମର ହୃଦୟ, ଧର୍ମ ତୁମର ସ୍ୱଭାବ; ତୁମେ ଏହି ଲୋକର ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଦର୍ଶ।

ତଵାଵତାରୋଽଯମକୁଣ୍ଠଧାମନ୍ ଧର୍ମସ୍ଯ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ ଜଗତୋ ହିତାଯ । ଵଯଂ ଚ ସର୍ଵେ ଭଵତାନୁଭାଵିତା ଵିଭାଵଯାମୋ ଭୁଵନାନି ସପ୍ତ

ହେ ଅପ୍ରତିହତ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଅବତାର ଧର୍ମର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରେରଣାରେ ସପ୍ତ ଭୂବନକୁ ବୁଝିପାରୁଛୁ।

ତ୍ଵମେକ ଆଦ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋଽଦ୍ଵିତୀଯଃ ତୁର୍ଯଃ ସ୍ଵଦୃଗ୍ ହେତୁରହେତୁରୀଶଃ । ପ୍ରତୀଯସେଽଥାପି ଯଥାଵିକାରଂ ସ୍ଵମାଯଯା ସର୍ଵଗୁଣପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯୈ

ଆପଣ ଏକମାତ୍ର ଆଦି ପୁରୁଷ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସବୁଠାରୁ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି, ନିଜେ ନିଜକୁ ଦେଖନ୍ତି, କାରଣ ଓ ଅକାରଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ଆପଣ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ପ୍ରକାଶ କରି, ନିଜରେ କେବେ ବଦଳାନ୍ତି ନାହିଁ।

ଯଥୈଵ ସୂର୍ଯଃ ପିହିତଶ୍ଛାଯଯା ସ୍ଵଯା ଛାଯାଂ ଚ ରୂପାଣି ଚ ସଞ୍ଚକାସ୍ତି । ଏଵଂ ଗୁଣେନାପିହିତୋ ଗୁଣାଂସ୍ତ୍ଵମ୍ ଆତ୍ମପ୍ରଦୀପୋ ଗୁଣିନଶ୍ଚ ଭୂମନ୍

ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଛାୟାରେ ଲୁଚି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଛାୟା ଓ ଆକୃତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ସେପରି ଆପଣ ଗୁଣରେ ଆଛାଦିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଗୁଣ ଓ ଗୁଣୀମାନେକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି, ହେ ଅପାର ଆତ୍ମାର ଆଲୋକ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଯନ୍ମାଯାମୋହିତଧିଯଃ ପୁତ୍ରଦାରଗୃହାଦିଷୁ । ଉନ୍ମଜ୍ଜନ୍ତି ନିମଜ୍ଜନ୍ତି ପ୍ରସକ୍ତା ଵୃଜିନାର୍ଣଵେ

ଯେମାନେ ଆପଣଙ୍କର ମାୟାରେ ମନ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ପୁଅ, ଜଣେ, ଘର ଓ ଏହିପରି ଜିନିଷରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଉଠନ୍ତି ଓ ଡୁବନ୍ତି।

ଦେଵଦତ୍ତମିମଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ନୃଲୋକମଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଯୋ ନାଦ୍ରିଯେତ ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ ସ ଶୋଚ୍ଯୋ ହ୍ଯାତ୍ମଵଞ୍ଚକଃ

ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକ ଆପଣଙ୍କର ପାଦକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସେ ନିଜକୁ ଠକାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।

ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିସୃଜତେ ମର୍ତ୍ଯ ଆତ୍ମାନଂ ପ୍ରିଯମୀଶ୍ଵରମ୍ । ଵିପର୍ଯଯେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାର୍ଥଂ ଵିଷମତ୍ତ୍ଯମୃତଂ ତ୍ଯଜନ୍

ଯିଏ ଆପଣଙ୍କୁ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଲାଗିଯାଏ, ସେ ଅମୃତ ଛାଡ଼ି ବିଷ ଖାଏ।

ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମାଥ ଵିବୁଧା ମୁନଯଶ୍ଚାମଲାଶଯାଃ । ସର୍ଵାତ୍ମନା ପ୍ରପନ୍ନାସ୍ତ୍ଵାଂ ଆତ୍ମାନଂ ପ୍ରେଷ୍ଠମୀଶ୍ଵରମ୍

ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ, ପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଶରଣ ନେଇଛୁ।

( ମିଶ୍ର ) ତଂ ତ୍ଵା ଜଗତ୍ସ୍ଥିତ୍ଯୁଦଯାନ୍ତହେତୁଂ ସମଂ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ସୁହୃଦାତ୍ମଦୈଵମ୍ । ଅନନ୍ଯମେକଂ ଜଗଦାତ୍ମକେତଂ ଭଵାପଵର୍ଗାଯ ଭଜାମ ଦେଵମ୍

ଆମେ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଜୁଛୁ, ଯିଏ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର କାରଣ, ସମଦର୍ଶୀ, ଶାନ୍ତ, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମା ଓ ଦେବତା, ଏକମାତ୍ର ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ, ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁରୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ।

ଅଯଂ ମମେଷ୍ଟୋ ଦଯିତୋଽନୁଵର୍ତୀ ମଯାଭଯଂ ଦତ୍ତମମୁଷ୍ଯ ଦେଵ । ସଂପାଦ୍ଯତାଂ ତଦ୍‌ଭଵତଃ ପ୍ରସାଦୋ ଯଥା ହି ତେ ଦୈତ୍ଯପତୌ ପ୍ରସାଦଃ

ଏହି ଜଣେ ମୋର ପ୍ରିୟ, ଆଦରିତ ଓ ଅନୁଗତ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୟହୀନତା ଦେଇଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କର କୃପା ତାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆପଣ ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କୁ କୃପା କରିଥିଲେ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଯଦାତ୍ଥ ଭଗଵନ୍ ତ୍ଵଂ ନଃ କରଵାମ ପ୍ରିଯଂ ତଵ । ଭଵତୋ ଯଦ୍ଵ୍ଯଵସିତଂ ତନ୍ମେ ସାଧ୍ଵନୁମୋଦିତମ୍

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ସେହି କାମ କରିବି। ଆପଣଙ୍କ ଯାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି, ତାହା ମୋ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ଓ ମନପସନ୍ଦ।

ଅଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ମମାପ୍ଯେଷ ଵୈରୋଚନିସୁତୋଽସୁରଃ । ପ୍ରହ୍ରାଦାଯ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ନ ଵଧ୍ଯୋ ମେ ତଵାନ୍ଵଯଃ

ଏହି ବିରୋଚନପୁତ୍ର ଦାନବକୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରିବି ନାହିଁ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଓ ଆପଣଙ୍କ ବଂଶକୁ ମୁଁ କେବେ ମାରିବି ନାହିଁ।

ଦର୍ପୋପଶମନାଯାସ୍ଯ ପ୍ରଵୃକ୍ଣା ବାହଵୋ ମଯା । ସୂଦିତଂ ଚ ବଲଂ ଭୂରି ଯଚ୍ଚ ଭାରାଯିତଂ ଭୁଵଃ

ତାଙ୍କର ଅହଂକାର ଦମନ ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଭାଙ୍ଗିଛି। ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା, ଯାହା ପୃଥିବୀକୁ ଭାରି କରିଥିଲା, ମୁଁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛି।

ଚତ୍ଵାରୋଽସ୍ଯ ଭୁଜାଃ ଶିଷ୍ଟା ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯଜରାମରଃ । ପାର୍ଷଦମୁଖ୍ଯୋ ଭଵତୋ ନ କୁତଶ୍ଚିଦ୍‌ଭଯୋଽସୁରଃ

ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ବାହୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଛି। ସେ ଅଜର, ଅମର ଓ ଆପଣଙ୍କ ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ହେବେ। ହେ ଦାନବ, ସେ କେଉଁଠୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ପାଇବେ ନାହିଁ।

ଇତି ଲବ୍ଧ୍ଵାଭଯଂ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସାସୁରଃ । ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିଂ ରଥମାରୋପ୍ଯ ସଵଧ୍ଵା ସମୁପାନଯତ୍

ଏପରି ଭାବେ ଭୟହୀନତା ପାଇ, ଦାନବ ଶିର ନମାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜଣେ ସହ ରଥରେ ବସାଇ ଆଗକୁ ନେଇଲେ।

ଅକ୍ଷୌହିଣ୍ଯା ପରିଵୃତଂ ସୁଵାସଃସମଲଙ୍କୃତମ୍ । ସପତ୍ନୀକଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଯଯୌ ରୁଦ୍ରାନୁମୋଦିତଃ

ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାରେ ଘିରି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଆଗକୁ ଯାଇଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ।

( ଵଂଶସ୍ଥା ) ସ୍ଵରାଜଧାନୀଂ ସମଲଙ୍କୃତାଂ ଧ୍ଵଜୈଃ ସତୋରଣୈରୁକ୍ଷିତମାର୍ଗଚତ୍ଵରାମ୍ । ଵିଵେଶ ଶଙ୍ଖାନକଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନୈଃ ଅଭ୍ଯୁଦ୍ଯତଃ ପୌରସୁହୃଦ୍‌ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ

ଧ୍ୱଜ, ତୋରଣ ଓ ରକ୍ଷିତ ଚଉକରେ ସୁଶୋଭିତ ରାଜଧାନୀକୁ, ଶଂଖ, ଅନକ, ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ପୌର, ବନ୍ଧୁ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ଅଭିନନ୍ଦନ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଯ ଏଵଂ କୃଷ୍ଣଵିଜଯଂ ଶଙ୍କରେଣ ଚ ସଂଯୁଗମ୍ । ସଂସ୍ମରେତ୍ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ନ ତସ୍ଯ ସ୍ଯାତ୍ ପରାଜଯଃ

ଯିଏ ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିଜୟ ଓ ଶଙ୍କର ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ କେବେ ହାରିବେ ନାହିଁ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଅନିରୁଦ୍ଧାନଯନଂ ନାମ ତ୍ରିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧର 'ଅନିରୁଦ୍ଧ ଆନୟନ' ନାମକ ତିରିଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ ବଲଭଦ୍ରଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗଵାନ୍ ରଥମାସ୍ଥିତଃ । ସୁହୃଦ୍ଦିଦୃକ୍ଷୁରୁତ୍କଣ୍ଠଃ ପ୍ରଯଯୌ ନନ୍ଦଗୋକୁଲମ୍ ॥ 10.65.

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ହେ କୁରୁମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଗବାନ ବଳରାମ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ହେଇ, ରଥ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଯାଇଥିଲେ।"

ପରିଷ୍ଵକ୍ତଶ୍ଚିରୋତ୍କଣ୍ଠୈର୍ଗୋପୈର୍ଗୋପୀଭିରେଵ ଚ । ରାମୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ପିତରାଵାଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦିତଃ ॥ 10.65.

ଗୋପମାନେ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ବଳରାମ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ଚିରଂ ନଃ ପାହି ଦାଶାର୍ହ ସାନୁଜୋ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ । ଇତ୍ଯାରୋପ୍ଯାଙ୍କମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ନେତ୍ରୈଃ ସିଷିଚତୁର୍ଜଲୈଃ ॥ 10.65.

ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଦାଶାର୍ହ, ଆପଣ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ ଭଗବାନ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" ଏହିପରି କହି, ସେମାନେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଗୋଦରେ ବସାଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରାଇଲେ।

ଗୋପଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଵିଧିଵଦ୍ଯଵିଷ୍ଠୈରଭିଵନ୍ଦିତଃ । ଯଥାଵଯୋ ଯଥାସଖ୍ଯଂ ଯଥାସମ୍ବନ୍ଧମାତ୍ମନଃ ॥ 10.65.

ବଳରାମ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବସିଥିବା ବୟସ୍କ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ବୟସ, ସଖ୍ୟତା ଓ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଆଦର ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ।

ସମୁପେତ୍ଯାଥ ଗୋପାଲାନ୍ ହାସ୍ଯହସ୍ତଗ୍ରହାଦିଭିଃ । ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ସୁଖମାସୀନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ପର୍ଯୁପାଗତାଃ ॥ 10.65.

ତାପରେ ବଳରାମ ଗୋପମାନେଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହସି, ହାତ ଧରିବା ଓ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ସେମାନେ ସହ ମିଶିଲେ। ବଳରାମ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଏହି ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ପୃଷ୍ଟାଶ୍ଚାନାମଯଂ ସ୍ଵେଷୁ ପ୍ରେମଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା । କୃଷ୍ଣେ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷେ ସନ୍ନ୍ଯସ୍ତାଖିଲରାଧସଃ ॥ 10.65.

ବଳରାମ ମଧୁର ସ୍ନେହଭରା କଣ୍ଠରେ ସେମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ଖବର ନେଲେ। କାରଣ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କର କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ ଆଖି ଅମଳ କମଳପତ୍ର ପରି, ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ।