ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ଦୋଃସହସ୍ରଂ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପରଂ ଭାରାଯ ମେଽଭଵତ୍ । ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧାରଂ ନ ଲଭେ ତ୍ଵଦୃତେ ସମମ୍

ଆପଣ ମୋତେ ହଜାର ହାତ ଦେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଭାର ହୋଇଯାଇଛି। ଏଇ ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ମୋ ସମାନ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ କେହି ନାହାନ୍ତି।

କଣ୍ଡୂତ୍ଯା ନିଭୃତୈର୍ଦୋର୍ଭିଃ ଯୁଯୁତ୍ସୁର୍ଦିଗ୍ଗଜାନହମ୍ । ଆଦ୍ଯାଯାଂ ଚୂର୍ଣଯନ୍ନଦ୍ରୀନ୍ ଭୀତାସ୍ତେଽପି ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ

ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାରେ ମୁଁ ନିଜ ହାତରେ ଶରୀର ଚୁଲିଥିଲି, ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲି, ଆରମ୍ଭରେ ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଉଥିଲି। ସେମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଇଥିଲେ।

ତତ୍ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କେତୁସ୍ତେ ଭଜ୍ଯତେ ଯଦା । ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ପଘ୍ନଂ ଭଵେନ୍ମୂଢ ସଂଯୁଗଂ ମତ୍ସମେନ ତେ

ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭଗବାନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ ତୋର ପତାକା ଭଙ୍ଗିଯିବ, ହେ ମୂଢ଼, ସେତେବେଳେ ତୋର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ତୋ ସମାନ ଏକ ଶତ୍ରୁ ମିଳିବ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ କୁମତିର୍ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନୃପ । ପ୍ରତୀକ୍ଷନ୍ ଗିରିଶାଦେଶଂ ସ୍ଵଵୀର୍ଯନଶନଂ କୁଧୀଃ

ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଅବିବେକୀ ବାଣ ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ, ଗିରିଶଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ନାଶ ହେବାକୁ ଭାବି ଅନ୍ଦା ହୋଇଥିଲେ।

ତସ୍ଯୋଷା ନାମ ଦୁହିତା ସ୍ଵପ୍ନେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିନା ରତିମ୍ । କନ୍ଯାଲଭତ କାନ୍ତେନ ପ୍ରାଗ୍ ଅଦୃଷ୍ଟଶ୍ରୁତେନ ସା

ତାଙ୍କର ଉଷା ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ସେ ସ୍ଵପ୍ନରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁଅ ସହ ମିଳନ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ, ଶୁଣିନଥିଲେ।

ସା ତତ୍ର ତମପଶ୍ଯନ୍ତୀ କ୍ଵାସି କାନ୍ତେତି ଵାଦିନୀ । ସଖୀନାଂ ମଧ୍ଯ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ଵିହ୍ଵଲା ଵ୍ରୀଡିତା ଭୃଶମ୍

ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, 'ତୁମେ କେଉଁଠି, ପ୍ରିୟ?' ବୋଲି ଡାକି, ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ବିବ୍ରତ ହୋଇ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।

ବାଣସ୍ଯ ମଂତ୍ରୀ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡଃ ଚିତ୍ରଲେଖା ଚ ତତ୍ସୁତା । ସଖ୍ଯପୃଚ୍ଛତ୍ ସଖୀଂ ଊଷାଂ କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତା

ବାଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡ ଓ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଚିତ୍ରଲେଖା, ଉଷାଙ୍କ ସଖୀ, ଉତ୍ସୁକତାରେ ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଷାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

କଂ ତ୍ଵଂ ମୃଗଯସେ ସୁଭ୍ରୁ କୀଦୃଶସ୍ତେ ମନୋରଥଃ । ହସ୍ତଗ୍ରାହଂ ନ ତେଽଦ୍ଯାପି ରାଜପୁତ୍ର୍ଯୁପଲକ୍ଷଯେ

'ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିଅଳି, କାହାକୁ ତୁମେ ଖୋଜୁଛ? କେଉଁ ପୁରୁଷ ତୁମ ମନରେ ଅଛି? ରାଜକୁମାରୀ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ହାତ ଧରିଥିବା କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖିନାହିଁ।'

ଦୃଷ୍ଟଃ କଶ୍ଚିନ୍ନରଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଶ୍ଯାମଃ କମଲଲୋଚନଃ । ପୀତଵାସା ବୃହଦ୍ ବାହୁଃ ଯୋଷିତାଂ ହୃଦଯଂଗମଃ

'ମୁଁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମନୟନ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ଯିଏ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।'

ତମହଂ ମୃଗଯେ କାନ୍ତଂ ପାଯଯିତ୍ଵାଧରଂ ମଧୁ । କ୍ଵାପି ଯାତଃ ସ୍ପୃହଯତୀଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ମାଂ ଵୃଜିନାର୍ଣଵେ

'ମୁଁ ସେଇ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛି, ଯିଏ ମୋତେ ତାଙ୍କ ଅଠରୁ ମଧୁ ପାନ କରାଇଲେ, ତାପରେ ମୋତେ ଚାହିଁ, କେଉଁଠି ଯାଇ ମୋତେ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ।'

ଚିତ୍ରଲେଖୋଵାଚ - ଵ୍ଯସନଂ ତେଽପକର୍ଷାମି ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଯଦି ଭାଵ୍ଯତେ । ତଂ ଆନେଷ୍ଯେ ଵରଂ ଯସ୍ତେ ମନୋହର୍ତା ତମାଦିଶ

ଚିତ୍ରଲେଖା କହିଲେ: 'ତିନି ଲୋକରେ ଯଦି ତୋର ଦୁଃଖ ଲେଖା ଅଛି, ମୁଁ ଏହା ଦୂର କରିଦେବି। ତୁମ ମନ ହରିଥିବା ସେଇ ପୁରୁଷ କିଏ, ମୋତେ କହ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେବି।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵ ସିଦ୍ଧଚାରଣପନ୍ନଗାନ୍ । ଦୈତ୍ଯଵିଦ୍ଯାଧରାନ୍ ଯକ୍ଷାନ୍ ମନୁଜାଂଶ୍ଚ ଯଥାଲିଖତ୍

ଏଭଳି କହି, ସେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ସର୍ପ, ଦାନବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର ଏମିତି ଏମିତି ଦେଖାଯାଏ ବୋଲି ଆଙ୍କିଲା।

ମନୁଜେଷୁ ଚ ସା ଵୃଷ୍ନୀନ୍ ଶୂରଂ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିମ୍ । ଵ୍ଯଲିଖଦ୍ ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଲଜ୍ଜିତା

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ବୃଷ୍ଣି, ଶୂର, ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଆଙ୍କିଲା। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ବେଳେ ସେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲା।

ଅନିରୁଦ୍ଧଂ ଵିଲିଖିତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯୋଷାଵାଙ୍‌ମୁଖୀ ହ୍ରିଯା । ସୋଽସାଵସାଵିତି ପ୍ରାହ ସ୍ମଯମାନା ମହୀପତେ

ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଚିତ୍ର ଦେଖି, ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇଲା। ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା, 'ଏହିଏ, ଏହିଏ।'

ଚିତ୍ରଲେଖା ତମାଜ୍ଞାଯ ପୌତ୍ରଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯୋଗିନୀ । ଯଯୌ ଵିହାଯସା ରାଜନ୍ ଦ୍ଵାରକାଂ କୃଷ୍ଣପାଲିତାମ୍

ଏହି କଥା ବୁଝି, ଯୋଗିନୀ ଚିତ୍ରଲେଖା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ନାତି, ହେ ରାଜା, ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଚାଲିଗଲା।

ତତ୍ର ସୁପ୍ତଂ ସୁପର୍ଯଙ୍କେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିଂ ଯୋଗମାସ୍ଥିତା । ଗୃହୀତ୍ଵା ଶୋଣିତପୁରଂ ସଖ୍ଯୈ ପ୍ରିଯମଦର୍ଶଯତ୍

ସେଠାରେ ଯୋଗଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଶୁଭ ଶୟ୍ୟାରେ ସୁତିଥିବା ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଧରି, ଶୋଣିତପୁରକୁ ନେଇ, ସହେଳୀକୁ ଦେଖାଇଲା।

ସା ଚ ତଂ ସୁନ୍ଦରଵରଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମୁଦିତାନନା । ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯେ ସ୍ଵଗୃହେ ପୁମ୍ଭୀ ରେମେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିନା ସମମ୍

ସେ ସୁନ୍ଦର ବୀରକୁ ଦେଖି, ଖୁସିରେ ମୁହଁ ଖିଳିଉଠିଲା। ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଘରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲା।

ପରାର୍ଧ୍ଯଵାସଃସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧ ଧୂପଦୀପାସନାଦିଭିଃ । ପାନଭୋଜନ ଭକ୍ଷ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵାକ୍ଯୈଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାର୍ଚିତଃ

ସେ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ଦୀପ, ଆସନ, ପାନୀୟ, ଖାଦ୍ୟ, ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ମିଠା କଥା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

ଗୂଢଃ କନ୍ଯାପୁରେ ଶଶ୍ଵତ୍ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧସ୍ନେହଯା ତଯା । ନାହର୍ଗଣାନ୍ ସ ବୁବୁଧେ ଊଷଯାପହୃତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ

ସେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଉଷାଙ୍କ ଭଲପାଇବାରେ ମନ ହରାଇ, ସଦା କନ୍ୟାପୁରରେ ଲୁଚି ରହିଲେ। ଦିନ କେତେ ଯାଇଗଲା, ସେ ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ତାଂ ତଥା ଯଦୁଵୀରେଣ ଭୁଜ୍ଯମାନାଂ ହତଵ୍ରତାମ୍ । ହେତୁଭିର୍ଲକ୍ଷଯାଞ୍ଚକ୍ରୁଃ ଆପ୍ରୀତାଂ ଦୁରଵଚ୍ଛଦୈଃ

ଏଭଳି ଯଦୁବୀରଙ୍କ ସହିତ ଉଷା ନିଜ ପୂର୍ବ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରି ରହୁଥିବାକୁ, ରକ୍ଷକମାନେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଦେଖି, ମନେ ଖୁସି ହେଲେ।

ଭଟା ଆଵେଦଯାଞ୍ଚକ୍ରୂ ରାଜଂସ୍ତେ ଦୁହିତୁର୍ଵଯମ୍ । ଵିଚେଷ୍ଟିତଂ ଲକ୍ଷଯାମ କନ୍ଯାଯାଃ କୁଲଦୂଷଣମ୍

ରକ୍ଷକମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ — 'ଆମେ ତୁମର କନ୍ୟାଙ୍କ ଚଳାଚଳରେ କିଛି ଅସାଧାରଣ ଦେଖୁଛୁ, ଏହା ପରିବାର ପାଇଁ ଅପମାନ।'

ଅନପାଯିଭିରସ୍ମାଭିଃ ଗୁପ୍ତାଯାଶ୍ଚ ଗୃହେ ପ୍ରଭୋ । କନ୍ଯାଯା ଦୂଷଣଂ ପୁମ୍ଭିଃ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯାଯା ନ ଵିଦ୍ମହେ

'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସତତ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଅପହୃତ କନ୍ୟା ଘରେ କିପରି ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହେଲେ, ଆମେ ବୁଝିପାରିଲୁ ନାହିଁ।'

ତତଃ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତୋ ବାଣୋ ଦୁହିତୁଃ ଶ୍ରୁତଦୂଷଣଃ । ତ୍ଵରିତଃ କନ୍ଯକାଗାରଂ ପ୍ରାପ୍ତୋଽଦ୍ରାକ୍ଷୀଦ୍ ଯଦୂଦ୍ଵହମ୍

ତାପରେ, ଝିଅର ଅପମାନ ଶୁଣି ବାଣ ଭୟଭିତ ହେଇ, ଶୀଘ୍ର କନ୍ୟାଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯଦୁବୀରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

( ମିଶ୍ର ) କାମାତ୍ମଜଂ ତଂ ଭୁଵନୈକସୁନ୍ଦରଂ ଶ୍ଯାମଂ ପିଶଙ୍ଗାମ୍ବରମମ୍ବୁଜେକ୍ଷଣମ୍ । ବୃହଦ୍‌ଭୁଜଂ କୁଣ୍ଡଲକୁନ୍ତଲତ୍ଵିଷା ସ୍ମିତାଵଲୋକେନ ଚ ମଣ୍ଡିତାନନମ୍

ସେ ଦେଖିଲେ— ଯେଉଁଠାରେ କାମର ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ପଦ୍ମନୟନ, ଚଉଡ଼ା ବାହୁ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଚୁଆଁ ଚୁଲିର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ହସୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁହଁ ଖିଳିଉଠିଛି।

ଦୀଵ୍ଯନ୍ତମକ୍ଷୈଃ ପ୍ରିଯଯାଭିନୃମ୍ଣଯା ତଦଙ୍ଗସଙ୍ଗସ୍ତନକୁଙ୍କୁମସ୍ରଜମ୍ । ବାହ୍ଵୋର୍ଦଧାନଂ ମଧୁମଲ୍ଲିକାଶ୍ରିତାଂ ତସ୍ଯାଗ୍ର ଆସୀନମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵିସ୍ମିତଃ

ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଦୟାଳୁ ହେଇ ଦାୟସ୍ ଖେଳୁଥିଲେ। ସେ ଝିଅଙ୍କ ଶରୀରରେ ସ୍ନେହରେ ମିଶିଥିବା କୁଙ୍କୁମ ମାଳା ରହିଥିଲା, ତାଙ୍କ ବାହୁରେ ମଧୁମାଲତୀ ମାଳା ଥିଲା। ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖରେ ବସିଥିବା ଦେଖି ବାଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।

ସ ତଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଵୃତମାତତାଯିଭିଃ ଭଟୈରନୀକୈରଵଲୋକ୍ଯ ମାଧଵଃ । ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ମୌର୍ଵଂ ପରିଘଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୋ ଯଥାନ୍ତକୋ ଦଣ୍ଡଧରୋ ଜିଘାଂସଯା

ସେଠାରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ରକ୍ଷକ ଓ ସେନା ଘେରି ରଖିଥିଲେ। ତେବେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମୌର୍ବ ଗଦା ଉଠାଇ, ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା ପରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

ଜିଘୃକ୍ଷଯା ତାନ୍ ପରିତଃ ପ୍ରସର୍ପତଃ ଶୁନୋ ଯଥା ଶୂକରଯୂଥପୋଽହନତ୍ । ତେ ହନ୍ଯମାନା ଭଵନାଦ୍ ଵିନିର୍ଗତା ନିର୍ଭିନ୍ନମୂର୍ଧୋରୁଭୁଜାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ

ସେମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ଧରିବାକୁ ଆସିଲେ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ସେମାନୋକୁ ଶୂକର ଦଳପତି କୁକୁରମାନୋକୁ ମାରିଦେବା ପରି ପ୍ରହାର କଲେ। ମୁଣ୍ଡ, ଉରୁ, ବାହୁ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୟରେ ଭଗି ଗଲେ।

ତଂ ନାଗପାଶୈର୍ବଲିନନ୍ଦନୋ ବଲୀ ଘ୍ନନ୍ତଂ ସ୍ଵସୈନ୍ଯଂ କୁପିତୋ ବବନ୍ଧ ହ । ଊଷା ଭୃଶଂ ଶୋକଵିଷାଦଵିହ୍ଵଲା ବଦ୍ଧଂ ନିଶମ୍ଯାଶ୍ରୁକଲାକ୍ଷ୍ଯରୌଦିଷୀତ୍

ତାପରେ ବଳିର ପୁଅ, ନାଗପାଶ ଦ୍ୱାରା, କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ସେନାକୁ ମାରୁଥିବା ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଉଷା ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ବନ୍ଧିତ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଶୁନ୍ ଆଖିରେ ବିଲାପ କଲେ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଅନିରୁଦ୍ଧବନ୍ଧୋ ନାମ ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧ ଅନିରୁଦ୍ଧ ବନ୍ଧନ ନାମକ ବାଉନସଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।