ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାସ୍ତନଯାଂ ରାଜନ୍କୃତଵର୍ମସୁତୋ ବଲୀ। ଉପଯେମେ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ କନ୍ଯାଂ ଚାରୁମତୀଂ କିଲ
ହେ ରାଜା, କୃତବର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ କନ୍ୟା, ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ଝିଅକୁ ବିବାହ କଲେ।
ଦୌହିତ୍ରାଯାନିରୁଦ୍ଧାଯ ପୌତ୍ରୀଂ ରୁକ୍ମ୍ଯାଦଦାଦ୍ଧରେଃ। ରୋଚନାଂ ବଦ୍ଧଵୈରୋଽପି ସ୍ଵସୁଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା । ଜାନନ୍ନଧର୍ମଂ ତଦ୍ଯୌନଂ ସ୍ନେହପାଶାନୁବନ୍ଧନଃ
ରୁକ୍ମୀ ତାଙ୍କର ନାତି ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନିଜ ପୌତ୍ରୀ ରୋଚନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ, ଯଦ୍ୟପି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ଚାଲିଥିଲା, ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏହି ବିବାହ ଅନୁଚିତ ବୋଲି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ନେହର ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନଭ୍ଯୁଦଯେ ରାଜନ୍ରୁକ୍ମିଣୀ ରାମକେଶଵୌ। ପୁରଂ ଭୋଜକଟଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସାମ୍ବପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନକାଦଯଃ
ସେଇ ଶୁଭ ଅବସରରେ, ହେ ରାଜା, ରୁକ୍ମିଣୀ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମିଶି ବୋଜକଟ ନଗରକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିଵୃତ୍ତ ଉଦ୍ଵାହେ କାଲିଙ୍ଗପ୍ରମୁଖା ନୃପାଃ। ଦୃପ୍ତାସ୍ତେ ରୁକ୍ମିଣଂ ପ୍ରୋଚୁର୍ବଲମକ୍ଷୈର୍ଵିନିର୍ଜଯ
ବିବାହ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, କଳିଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଗର୍ବିତ ଓ ଅହଂକାରୀ ହୋଇ, ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ବଳରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ଷ ଖେଳରେ ହରାଇଦିଅ।
ଅନକ୍ଷଜ୍ଞୋ ହ୍ଯଯଂ ରାଜନ୍ନପି ତଦ୍ଵ୍ଯସନଂ ମହତ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ବଲମାହୂଯ ତେନାକ୍ଷୈର୍ରୁକ୍ମ୍ଯଦୀଵ୍ଯତ
ଏହି ବଳରାମ ତ ଆକ୍ଷ ଖେଳ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ତଥାପି ହାରିଲେ ବଡ଼ କ୍ଷତି ହେବ; ଏପରି କହି ବଳରାମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଓ ରୁକ୍ମୀ ସେଠାରେ ଆକ୍ଷ ଖେଳିଲେ।
ଶତଂ ସହସ୍ରମଯୁତଂ ରାମସ୍ତତ୍ରାଦଦେ ପଣମ୍। ତଂ ତୁ ରୁକ୍ମ୍ଯଜଯତ୍ତତ୍ର କାଲିଙ୍ଗଃ ପ୍ରାହସଦ୍ବଲମ୍। ଦନ୍ତାନ୍ସନ୍ଦର୍ଶଯନ୍ନୁଚ୍ଚୈର୍ନାମୃଷ୍ଯତ୍ତଦ୍ଧଲାଯୁଧଃ
ସେଠାରେ ବଳରାମ ପ୍ରଥମେ ଶତ, ପରେ ହଜାର, ତାପରେ ଦଶ ହଜାର ମୁଦ୍ରା ଦାଉ ଲଗାଇଲେ; ରୁକ୍ମୀ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇଲେ, ଏବଂ କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସିଲେ, ଯାହା ବଳରାମ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଲକ୍ଷଂ ରୁକ୍ମ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦ୍ଗ୍ଲହଂ ତତ୍ରାଜଯଦ୍ବଲଃ। ଜିତଵାନହମିତ୍ଯାହ ରୁକ୍ମୀ କୈତଵମାଶ୍ରିତଃ
ତାପରେ ରୁକ୍ମୀ ଲକ୍ଷ ମୁଦ୍ରା ଦାଉ ଲଗାଇଲେ, ଏହି ବେଳେ ବଳରାମ ଜିତିଲେ; କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମୀ ଚାଳାକି କରି କହିଲେ, 'ମୁଁ ଜିତିଛି'।
ମନ୍ଯୁନା କ୍ଷୁଭିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସମୁଦ୍ର ଇଵ ପର୍ଵଣି। ଜାତ୍ଯାରୁଣାକ୍ଷୋଽତିରୁଷା ନ୍ଯର୍ବୁଦଂ ଗ୍ଲହମାଦଦେ
ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଦେଖି ଶ୍ରୀବଳରାମ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ସମୁଦ୍ର ପରି ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଏକ କୋଟି ମୁଦ୍ରା ଦାଉ ଲଗାଇଲେ।
ତଂ ଚାପି ଜିତଵାନ୍ରାମୋ ଧର୍ମେଣ ଛଲମାଶ୍ରିତଃ। ରୁକ୍ମୀ ଜିତଂ ମଯାତ୍ରେମେ ଵଦନ୍ତୁ ପ୍ରାଶ୍ନିକା ଇତି
ସେ ଦାଉ ବଳରାମ ନ୍ୟାୟରେ ଜିତିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁକ୍ମୀ ଚାଳ କରି କହିଲେ, 'ମୁଁ ଜିତିଛି, ଏହିଥିରେ ସାକ୍ଷୀମାନେ କହନ୍ତୁ'।
ତଦାବ୍ରଵୀନ୍ନଭୋଵାଣୀ ବଲେନୈଵ ଜିତୋ ଗ୍ଲହଃ। ଧର୍ମତୋ ଵଚନେନୈଵ ରୁକ୍ମୀ ଵଦତି ଵୈ ମୃଷା
ତାପରେ ଆକାଶରୁ ଶବ୍ଦ ହେଲା, 'ଏହି ଦାଉ କେବଳ ବଳରାମ ଜିତିଛନ୍ତି; ରୁକ୍ମୀ ମିଥ୍ୟା କହୁଛନ୍ତି, କେବଳ କଥାରେ ନୁହେଁ, ନ୍ୟାୟରେ ନୁହେଁ।'
ତାମନାଦୃତ୍ଯ ଵୈଦର୍ଭୋ ଦୁଷ୍ଟରାଜନ୍ଯଚୋଦିତଃ। ସଙ୍କର୍ଷଣଂ ପରିହସନ୍ବଭାଷେ କାଲଚୋଦିତଃ
ସେ ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦକୁ ଅବହେଳା କରି, ବିଦର୍ଭ ରାଜା ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉକ୍ତି ଓ ନିଜ ଭାଗ୍ୟରେ ଚଳିତ ହୋଇ, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି କହିଲେ।
ନୈଵାକ୍ଷକୋଵିଦା ଯୂଯଂ ଗୋପାଲା ଵନଗୋଚରାଃ। ଅକ୍ଷୈର୍ଦୀଵ୍ଯନ୍ତି ରାଜାନୋ ବାଣୈଶ୍ଚ ନ ଭଵାଦୃଶାଃ
ତୁମେ ଆକ୍ଷ ଖେଳରେ ଦକ୍ଷ ନୁହଁ, ତୁମେ ଗୋପାଳ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଲୋକ; ରାଜାମାନେ ଆକ୍ଷ ଖେଳନ୍ତି ଓ ବାଣ ଛାଡନ୍ତି, ତୁମ ପରି ଲୋକ ନୁହଁ।
ରୁକ୍ମିଣୈଵମଧିକ୍ଷିପ୍ତୋ ରାଜଭିଶ୍ଚୋପହାସିତଃ। କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପରିଘମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଜଘ୍ନେ ତଂ ନୃମ୍ଣସଂସଦି
ଏପରି ରୁକ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପହାସିତ ହୋଇ, ବଳରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଗଦା ଉଠାଇ, ସେଠାରେ ମନ୍ୟୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରୁକ୍ମୀଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।
କଲିଙ୍ଗରାଜଂ ତରସା ଗୃହୀତ୍ଵା ଦଶମେ ପଦେ। ଦନ୍ତାନପାତଯତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଯୋଽହସଦ୍ଵିଵୃତୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ
କଳିଙ୍ଗ ରାଜା ଦଶମ ପଦେ ପହଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ବଳରାମ ତାଙ୍କୁ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ—ଏହି ସେଇ ରାଜା, ଯିଏ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ହସିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ନିର୍ଭିନ୍ନବାହୂରୁ ଶିରସୋ ରୁଧିରୋକ୍ଷିତାଃ। ରାଜାନୋ ଦୁଦ୍ରଵୁର୍ଭୀତା ବଲେନ ପରିଘାର୍ଦିତାଃ
ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କର ବାହୁ, ଜଂଘା ଓ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ବଳରାମଙ୍କ ଗଦା ଆଘାତରେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ନିହତେ ରୁକ୍ମିଣି ଶ୍ଯାଲେ ନାବ୍ରଵୀତ୍ସାଧ୍ଵସାଧୁ ଵା। ରକ୍ମିଣୀବଲଯୋ ରାଜନ୍ସ୍ନେହଭଙ୍ଗଭଯାଦ୍ଧରିଃ
ରୁକ୍ମୀ, ଯିଏ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଭାଇ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ସ୍ନେହ ଭଙ୍ଗ ହେବା ଭୟରୁ, ହରି ନ ତାହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ନ ନିନ୍ଦା କଲେ।
ତତୋଽନିରୁଦ୍ଧଂ ସହ ସୂର୍ଯଯା ଵରଂ ରଥଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଯଯୁଃ କୁଶସ୍ଥଲୀମ୍। ରାମାଦଯୋ ଭୋଜକଟାଦ୍ଦଶାର୍ହାଃ ସିଦ୍ଧାଖିଲାର୍ଥା ମଧୁସୂଦନାଶ୍ରଯାଃ
ତାପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ସୂନ୍ଦରୀ ସୂର୍ୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ବସାଇ, ବଳରାମ ଓ ଦଶାର୍ହମାନେ ବୋଜକଟରୁ କୁଶସ୍ଥଳୀକୁ ଯାଇଲେ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୋଇ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ରହିଲେ।
ଊଷା-ଅନିରୁଦ୍ଧ ସମାଗମଃ; ଅନିରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ବଂଧନଂ ଚ - ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ବାଣସ୍ଯ ତନଯାଂ ଊଷାଂ ଉପଯେମେ ଯଦୂତ୍ତମଃ । ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ ଘୋରଂ ହରିଶଙ୍କରଯୋର୍ମହତ୍ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ମହାଯୋଗିନ୍ ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି
ରାଜା ପଚାରିଲେ: ବାଣର କନ୍ୟା ଉଷାଙ୍କୁ ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନିରୁଦ୍ଧ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା। ହେ ମହାଯୋଗୀ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣ ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଦିଅନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ବାଣଃ ପୁତ୍ରଶତଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ବଲେରାସୀନ୍ ମହାତ୍ମନଃ । ଯେନ ଵାମନରୂପାଯ ହରଯେଽଦାଯି ମେଦିନୀ
ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ବାଣ, ବଳିଙ୍କ ଶତପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ସେଇ ବଳି ଯିଏ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯୌରସଃ ସୁତୋ ବାନଃ ଶିଵଭକ୍ତିରତଃ ସଦା । ମାନ୍ଯୋ ଵଦାନ୍ଯୋ ଧୀମାଂଶ୍ଚ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ସେ ବଳିଙ୍କ ଜନ୍ମଜାତ ପୁଅ ବାଣ, ସଦା ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ, ସମ୍ମାନିତ, ଦାନଶୀଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସତ୍ୟବାନ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟର ଥିଲେ।
ଶୋଣିତାଖ୍ଯେ ପୁରେ ରମ୍ଯେ ସ ରାଜ୍ଯଂ ଅକରୋତ୍ପୁରା । ତସ୍ଯ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରସାଦେନ କିଙ୍କରା ଇଵ ତେଽମରାଃ । ସହସ୍ରବାହୁର୍ଵାଦ୍ଯେନ ତାଣ୍ଡଵେଽତୋଷଯନ୍ମୃଡମ୍
ସେ ଶୋଣିତ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ସହରରେ ଏକ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହଜାର ହାତରେ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ସମୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ।
ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଭୂତେଶଃ ଶରଣ୍ଯୋ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ । ଵରେଣ ଛନ୍ଦଯାମାସ ସ ତଂ ଵଵ୍ରେ ପୁରାଧିପମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଠାକୁର, ଶରଣ ଦେଇଥିବା, ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଦାନ ଦେବାକୁ କହିଲେ। ବାଣ ତାଙ୍କ ସହରର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଶିବଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ।
ସ ଏକଦାଽଽହ ଗିରିଶଂ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଂ ଵୀର୍ଯଦୁର୍ମଦଃ । କିରୀଟେନାର୍କଵର୍ଣେନ ସଂସ୍ପୃଶନ୍ ତତ୍ପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ଏକଦିନ ବଡ଼ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ବାଣ, ଗିରିଶଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ଵଳମାନ ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ନମସ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ମହାଦେଵ ଲୋକାନାଂ ଗୁରୁମୀଶ୍ଵରମ୍ । ପୁଂସାଂ ଅପୂର୍ଣକାମାନାଂ କାମପୂରାମରାଙ୍ଘ୍ରିପମ୍
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ହେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ଈଶ୍ୱର, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଯାହାଙ୍କ ପାଦ ଦେବତାମାନେ ପୂଜନ୍ତି।
ଦୋଃସହସ୍ରଂ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପରଂ ଭାରାଯ ମେଽଭଵତ୍ । ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧାରଂ ନ ଲଭେ ତ୍ଵଦୃତେ ସମମ୍
ଆପଣ ମୋତେ ହଜାର ହାତ ଦେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଭାର ହୋଇଯାଇଛି। ଏଇ ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ମୋ ସମାନ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ କେହି ନାହାନ୍ତି।
କଣ୍ଡୂତ୍ଯା ନିଭୃତୈର୍ଦୋର୍ଭିଃ ଯୁଯୁତ୍ସୁର୍ଦିଗ୍ଗଜାନହମ୍ । ଆଦ୍ଯାଯାଂ ଚୂର୍ଣଯନ୍ନଦ୍ରୀନ୍ ଭୀତାସ୍ତେଽପି ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାରେ ମୁଁ ନିଜ ହାତରେ ଶରୀର ଚୁଲିଥିଲି, ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲି, ଆରମ୍ଭରେ ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଉଥିଲି। ସେମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଇଥିଲେ।
ତତ୍ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କେତୁସ୍ତେ ଭଜ୍ଯତେ ଯଦା । ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ପଘ୍ନଂ ଭଵେନ୍ମୂଢ ସଂଯୁଗଂ ମତ୍ସମେନ ତେ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭଗବାନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ ତୋର ପତାକା ଭଙ୍ଗିଯିବ, ହେ ମୂଢ଼, ସେତେବେଳେ ତୋର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ତୋ ସମାନ ଏକ ଶତ୍ରୁ ମିଳିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ କୁମତିର୍ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନୃପ । ପ୍ରତୀକ୍ଷନ୍ ଗିରିଶାଦେଶଂ ସ୍ଵଵୀର୍ଯନଶନଂ କୁଧୀଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଅବିବେକୀ ବାଣ ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ, ଗିରିଶଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ନାଶ ହେବାକୁ ଭାବି ଅନ୍ଦା ହୋଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯୋଷା ନାମ ଦୁହିତା ସ୍ଵପ୍ନେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିନା ରତିମ୍ । କନ୍ଯାଲଭତ କାନ୍ତେନ ପ୍ରାଗ୍ ଅଦୃଷ୍ଟଶ୍ରୁତେନ ସା
ତାଙ୍କର ଉଷା ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ସେ ସ୍ଵପ୍ନରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁଅ ସହ ମିଳନ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ, ଶୁଣିନଥିଲେ।
ସା ତତ୍ର ତମପଶ୍ଯନ୍ତୀ କ୍ଵାସି କାନ୍ତେତି ଵାଦିନୀ । ସଖୀନାଂ ମଧ୍ଯ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ଵିହ୍ଵଲା ଵ୍ରୀଡିତା ଭୃଶମ୍
ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, 'ତୁମେ କେଉଁଠି, ପ୍ରିୟ?' ବୋଲି ଡାକି, ସଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ବିବ୍ରତ ହୋଇ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।