ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ନିଷ୍କିଞ୍ଚନୋ ନନୁ ଭଵାନ୍ନ ଯତୋଽସ୍ତି କିଞ୍ଚିଦ୍। ଯସ୍ମୈ ବଲିଂ ବଲିଭୁଜୋଽପି ହରନ୍ତ୍ଯଜାଦ୍ଯାଃ। ନ ତ୍ଵା ଵିଦନ୍ତ୍ଯସୁତୃପୋଽନ୍ତକମାଢ୍ଯତାନ୍ଧାଃ। ପ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭଵାନ୍ବଲିଭୁଜାମପି ତେଽପି ତୁଭ୍ଯମ୍

ଆପଣ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, କିଛି ଥିବା ନାହିଁ, କାରଣ ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ବଳଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅତି ଆସକ୍ତି ଓ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ହେ ପ୍ରିୟ, କିନ୍ତୁ ବଳଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲପାଆନ୍ତି ଓ ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ।

ତ୍ଵଂ ଵୈ ସମସ୍ତପୁରୁଷାର୍ଥମଯଃ ଫଲାତ୍ମା। ଯଦ୍ଵାଞ୍ଛଯା ସୁମତଯୋ ଵିସୃଜନ୍ତି କୃତ୍ସ୍ନମ୍। ତେଷାଂ ଵିଭୋ ସମୁଚିତୋ ଭଵତଃ ସମାଜଃ। ପୁଂସଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ରତଯୋଃ ସୁଖଦୁଃଖିନୋର୍ନ

ଆପଣ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଓ ତାହାର ଫଳର ସ୍ୱରୂପ। ଜେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କିଛି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ସଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ, ନରୀ-ପୁରୁଷର ଭୋଗ ଓ ଦୁଃଖରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ନୁହଁ।

ତ୍ଵଂ ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡମୁନିଭିର୍ଗଦିତାନୁଭାଵ। ଆତ୍ମାତ୍ମଦଶ୍ଚ ଜଗତାମିତି ମେ ଵୃତୋଽସି। ହିତ୍ଵା ଭଵଦ୍ଭ୍ରୁଵ ଉଦୀରିତକାଲଵେଗ। ଧ୍ଵସ୍ତାଶିଷୋଽବ୍ଜଭଵନାକପତୀନ୍କୁତୋଽନ୍ଯେ

ମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମହିମାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ଓ ଆତ୍ମା ଦାତା। ଆପଣଙ୍କ ଭୃକୁଟିର ଇଙ୍ଗିତରେ କାଳର ବେଗ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ?"

ଜାଡ୍ଯଂ ଵଚସ୍ତଵ ଗଦାଗ୍ରଜ ଯସ୍ତୁ ଭୂପାନ୍। ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ଶାର୍ଙ୍ଗନିନଦେନ ଜହର୍ଥ ମାଂ ତ୍ଵମ୍। ସିଂହୋ ଯଥା ସ୍ଵବଲିମୀଶ ପଶୂନ୍ସ୍ଵଭାଗଂ। ତେଭ୍ଯୋ ଭଯାଦ୍ଯଦୁଦଧିଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ

ହେ ଗଦାଗ୍ରଜ, ଆପଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମନେ ଅଳସ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ତାଣ୍ଡବ ଧ୍ୱନିରେ ରାଜାମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରି ମୋତେ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ନିଜ ଶିକାରକୁ ନେଇଯାଏ। ସେମାନଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲି।

ଯଦ୍ଵାଞ୍ଛଯା ନୃପଶିଖାମଣଯୋଽଙ୍ଗଵୈନ୍ଯ। ଜାଯନ୍ତନାହୁଷଗଯାଦଯ ଐକ୍ଯପତ୍ଯମ୍। ରାଜ୍ଯଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଵିଵିଶୁର୍ଵନମମ୍ବୁଜାକ୍ଷ। ସୀଦନ୍ତି ତେଽନୁପଦଵୀଂ ତ ଇହାସ୍ଥିତାଃ କିମ୍

ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇବା ଆଶାରେ ଅମ୍ବରୀଷ, ନହୁଷ, ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁନାହାନ୍ତି?

କାନ୍ଯଂ ଶ୍ରଯେତ ତଵ ପାଦସରୋଜଗନ୍ଧମ୍। ଆଘ୍ରାଯ ସନ୍ମୁଖରିତଂ ଜନତାପଵର୍ଗମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଲଯଂ ତ୍ଵଵିଗଣଯ୍ଯ ଗୁଣାଲଯସ୍ଯ। ମର୍ତ୍ଯା ସଦୋରୁଭଯମର୍ଥଵିଵୀତଦୃଷ୍ଟିଃ

ଆପଣଙ୍କ ପଦସରୋଜର ସୁଗନ୍ଧ ଶୁଣି, ଯାହା ସଜ୍ଜନମାନେ କଥା କରନ୍ତି ଓ ଜନମାନେକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଏପରି ଆଶ୍ରୟ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଯିବ? ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିବାସ ଓ ଗୁଣମାନଙ୍କ ଭଣ୍ଡାରକୁ ଅବହେଳା କରି, ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ତଂ ତ୍ଵାନୁରୂପମଭଜଂ ଜଗତାମଧୀଶମ୍। ଆତ୍ମାନମତ୍ର ଚ ପରତ୍ର ଚ କାମପୂରମ୍। ସ୍ଯାନ୍ମେ ତଵାଙ୍ଘ୍ରିରରଣଂ ସୃତିଭିର୍ଭ୍ରମନ୍ତ୍ଯା। ଯୋ ଵୈ ଭଜନ୍ତମୁପଯାତ୍ଯନୃତାପଵର୍ଗଃ

ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଛି। ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଜନ୍ମରେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଘୁରୁଥିବା ମୋ ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କ ପଦ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ। ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ଆପଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଳନ୍ତି ଓ ମିଥ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି।

ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁରଚ୍ଯୁତ ନୃପା ଭଵତୋପଦିଷ୍ଟାଃ। ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଗୃହେଷୁ ଖରଗୋଶ୍ଵଵିଡାଲଭୃତ୍ଯାଃ। ଯତ୍କର୍ଣମୂଲମରିକର୍ଷଣ ନୋପଯାଯାଦ୍। ଯୁଷ୍ମତ୍କଥା ମୃଡଵିରିଞ୍ଚସଭାସୁ ଗୀତା

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଘରେ ଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଶିବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାରେ ଗାଯାଯାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ କଥା ତାଙ୍କ କାନକୁ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ ଗରୁ, ଗଧା, ଘୋଡ଼ା, ବିଲେଇ, ଦାସ ଭଳି ଅର୍ଥହୀନ। ଏପରି ଜୀବନର କଣ ଉପକାର?

ତ୍ଵକ୍ଶ୍ମଶ୍ରୁରୋମନଖକେଶପିନଦ୍ଧମନ୍ତର୍। ମାଂସାସ୍ଥିରକ୍ତକୃମିଵିଟ୍କଫପିତ୍ତଵାତମ୍। ଜୀଵଚ୍ଛଵଂ ଭଜତି କାନ୍ତମତିର୍ଵିମୂଢା। ଯା ତେ ପଦାବ୍ଜମକରନ୍ଦମଜିଘ୍ରତୀ ସ୍ତ୍ରୀ

ଯେ ମହିଳା ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ମଧୁ ଘ୍ରାଣ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ମୂଢ଼ା ନିଜ ପ୍ରିୟତମକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି—ଯାହାର ଦେହ ଚର୍ମ, ଲୋମ, ନଖ, କେଶରେ ଢାକା, ମାଂସ, ହାଡ଼, ରକ୍ତ, କୀଟ, ମଳ, କଫ, ପିତ୍ତ, ବାୟୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଶବ।

ଅସ୍ତ୍ଵମ୍ବୁଜାକ୍ଷ ମମ ତେ ଚରଣାନୁରାଗ। ଆତ୍ମନ୍ରତସ୍ଯ ମଯି ଚାନତିରିକ୍ତଦୃଷ୍ଟେଃ। ଯର୍ହ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧଯ ଉପାତ୍ତରଜୋଽତିମାତ୍ରୋ। ମାମୀକ୍ଷସେ ତଦୁ ହ ନଃ ପରମାନୁକମ୍ପା

ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ମୋର ହୃଦୟରେ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରହୁ। ତୁମେ ସ୍ୱୟଂତୁଷ୍ଟ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଟିଏ ଦେଖ, ଆଲଗା କିଛି ନୁହଁ। ବୟସ୍ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଯେତେବେଳେ ରଜୋଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ମୋତେ ଯଦି ତୁମେ ଦୟାର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖାଅ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା।

ନୈଵାଲୀକମହଂ ମନ୍ଯେ ଵଚସ୍ତେ ମଧୁସୂଦନ। ଅମ୍ବାଯା ଏଵ ହି ପ୍ରାଯଃ କନ୍ଯାଯାଃ ସ୍ଯାଦ୍ରତିଃ କ୍ଵଚିତ୍

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ ଭାବେ ନାହିଁ ଯେ ତୁମ କଥା ମିଥ୍ୟା। କାରଣ, ଏକ ଝିଅର ଭଲପାଇବା ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କ ମାଆ ପାଇଁ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ପାଇଁ କେବେ କେବେ ହୁଏ।

ଵ୍ଯୂଢାଯାଶ୍ଚାପି ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯା ମନୋଽଭ୍ଯେତି ନଵଂ ନଵମ୍। ବୁଧୋଽସତୀଂ ନ ବିଭୃଯାତ୍ତାଂ ବିଭ୍ରଦୁଭଯଚ୍ଯୁତଃ

ଯଦି ଏକ ବିବାହିତ ଅସ୍ଥିର ମହିଳା ଥାଏ, ତାଙ୍କ ମନ ସବୁବେଳେ ନୂତନ କିଛି ପାଇଁ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ଏମିତି ଅନିଷ୍ଠା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଧରି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ; ଏହା କଲେ ସେ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷକୁ ହରାଏ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ସାଧ୍ଵ୍ଯେତଚ୍ଛ୍ରୋତୁକାମୈସ୍ତ୍ଵଂ ରାଜପୁତ୍ରୀ ପ୍ରଲମ୍ଭିତା। ମଯୋଦିତଂ ଯଦନ୍ଵାତ୍ଥ ସର୍ଵଂ ତତ୍ସତ୍ଯମେଵ ହି

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ସତୀ, ରାଜକୁମାରୀ, ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିବାକୁ କଥାରେ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲି। ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସତ୍ୟ।

ଯାନ୍ଯାନ୍କାମଯସେ କାମାନ୍ମଯ୍ଯକାମାଯ ଭାମିନି। ସନ୍ତି ହ୍ଯେକାନ୍ତଭକ୍ତାଯାସ୍ତଵ କଲ୍ଯାଣି ନିତ୍ଯଦ

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ଯଦି ତୁମର ଭକ୍ତି ମାତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ହେ ଶୁଭେ, ସେ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ସଦା ପୂରଣ ହୁଏ।

ଉପଲବ୍ଧଂ ପତିପ୍ରେମ ପାତିଵ୍ରତ୍ଯଂ ଚ ତେଽନଘେ। ଯଦ୍ଵାକ୍ଯୈଶ୍ଚାଲ୍ଯମାନାଯା ନ ଧୀର୍ମଯ୍ଯପକର୍ଷିତା

ହେ ପାପହୀନେ, ତୁମର ପତିପ୍ରେମ ଓ ପତିବ୍ରତା ଧର୍ମ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ମୋ କଥାରେ ତୁମେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ମନ କେବେ ମୋଠାରୁ ଭ୍ରମିତ ହୋଇନି।

ଯେ ମାଂ ଭଜନ୍ତି ଦାମ୍ପତ୍ଯେ ତପସା ଵ୍ରତଚର୍ଯଯା। କାମାତ୍ମାନୋଽପଵର୍ଗେଶଂ ମୋହିତା ମମ ମାଯଯା

ଯେମାନେ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନରେ, ତପସ୍ୟା ଓ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମନରେ ଆସକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ମାୟାରେ ମୁହିଯାନ୍ତି, ମୋତେ ମୁକ୍ତିର ନାୟକ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।

ମାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାନିନ୍ଯପଵର୍ଗସମ୍ପଦଂ। ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଯେ ସମ୍ପଦ ଏଵ ତତ୍ପତିମ୍। ତେ ମନ୍ଦଭାଗା ନିରଯେଽପି ଯେ ନୃଣାଂ। ମାତ୍ରାତ୍ମକତ୍ଵାତ୍ନିରଯଃ ସୁସଙ୍ଗମଃ

ଯେମାନେ ମୋତେ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ସମ୍ପଦ ପାଇଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ଲୋକର ସମ୍ପଦ ଓ ପତିକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ସେମାନେ ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବାରୁ, ନରକ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପାଇଁ ମଧୁର ହୁଏ।

ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଗୃହେଶ୍ଵର୍ଯସକୃନ୍ମଯି ତ୍ଵଯା କୃତାନୁଵୃତ୍ତିର୍ଭଵମୋଚନୀ ଖଲୈଃ। ସୁଦୁଷ୍କରାସୌ ସୁତରାଂ ଦୁରାଶିଷୋ ହ୍ଯସୁଂଭରାଯା ନିକୃତିଂ ଜୁଷଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ

ହେ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ପୁନିପୁନି ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚାଲିଛ। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିଦାୟକ, ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅପୂରଣୀୟ ଇଚ୍ଛା ଓ ଚତୁରତା ଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଠିନ।

ନ ତ୍ଵାଦୃଶୀମ୍ପ୍ରଣଯିନୀଂ ଗୃହିଣୀଂ ଗୃହେଷୁ। ପଶ୍ଯାମି ମାନିନି ଯଯା ସ୍ଵଵିଵାହକାଲେ। ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ନୃପାନ୍ନ ଵିଗଣଯ୍ଯ ରହୋହରୋ ମେ। ପ୍ରସ୍ଥାପିତୋ ଦ୍ଵିଜ ଉପଶ୍ରୁତସତ୍କଥସ୍ଯ

ହେ ଅଭିମାନିନୀ, ମୁଁ କୌଣସି ଗୃହରେ ତୁମ ପରି ଭଲପାଉଥିବା ଗୃହଣୀକୁ ଦେଖିନାହିଁ। ତୁମ ବିବାହ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ରାଜାମାନେ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଲେ ନାହିଁ, ଗୁପ୍ତରେ ମୋ କଥା ଶୁଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲ।

ଭ୍ରାତୁର୍ଵିରୂପକରଣଂ ଯୁଧି ନିର୍ଜିତସ୍ଯ। ପ୍ରୋଦ୍ଵାହପର୍ଵଣି ଚ ତଦ୍ଵଧମକ୍ଷଗୋଷ୍ଠ୍ଯାମ୍। ଦୁଃଖଂ ସମୁତ୍ଥମସହୋଽସ୍ମଦଯୋଗଭୀତ୍ଯା। ନୈଵାବ୍ରଵୀଃ କିମପି ତେନ ଵଯଂ ଜିତାସ୍ତେ

ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଅପଙ୍ଗ ହେଲେ ଏବଂ ବିବାହ ଉତ୍ସବରେ ଦ୍ୱିତୀୟଥର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସେ ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବିୟୋଗ ଭୟରେ ସହିଲ, କିଛି କହିଲ ନାହିଁ; ଏହିପରି ତୁମେ ଆମକୁ ଜିତିଛ।

ଦୂତସ୍ତ୍ଵଯାତ୍ମଲଭନେ ସୁଵିଵିକ୍ତମନ୍ତ୍ରଃ। ପ୍ରସ୍ଥାପିତୋ ମଯି ଚିରାଯତି ଶୂନ୍ଯମେତତ୍। ମତ୍ଵା ଜିହାସ ଇଦଂ ଅଙ୍ଗମନନ୍ଯଯୋଗ୍ଯଂ। ତିଷ୍ଠେତ ତତ୍ତ୍ଵଯି ଵଯଂ ପ୍ରତିନନ୍ଦଯାମଃ

ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇ ଦୂତକୁ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲ, ଏବଂ ମୁଁ ଏହି ଅଯୋଗ୍ୟ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି ବୋଲି ଭାବିଲ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋଠାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲ; ଏହା ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଏହି ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଉଛୁ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଏଵଂ ସୌରତସଂଲାପୈର୍ଭଗଵାନ୍ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ। ସ୍ଵରତୋ ରମଯା ରେମେ ନରଲୋକଂ ଵିଡମ୍ବଯନ୍

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ଏଭଳି ପ୍ରେମମୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ନିଜ କଥାରେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଭାବର ଅଭିନୟ କରି ଖେଳୁଥିଲେ।

ତଥାନ୍ଯାସାମପି ଵିଭୁର୍ଗୃହେଷୁ ଗୃହଵାନିଵ। ଆସ୍ଥିତୋ ଗୃହମେଧୀଯାନ୍ଧର୍ମାଂଲ୍ଲୋକଗୁରୁର୍ହରିଃ

ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ହରି, ଲୋକଙ୍କ ଗୁରୁ ଭାବେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୃହରେ ଗୃହସ୍ଥ ଭାବରେ ରହି, ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରୁଥିଲେ।

ଅଥୈକଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ 10.61 ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଏକୈକଶସ୍ତାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପୁତ୍ରାନ୍ଦଶ ଦଶାବଲାଃ। ଅଜୀଜନନ୍ନନଵମାନ୍ପିତୁଃ ସର୍ଵାତ୍ମସମ୍ପଦା

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ପରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାନୀ ଦଶ ଦଶଟି କରି ପୁଅ ଜନ୍ମଦେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ନବମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ପିତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ଭରପୂର।

ଗୃହାଦନପଗଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯୋଽଚ୍ଯୁତଂ ସ୍ଥିତମ୍। ପ୍ରେଷ୍ଠଂ ନ୍ଯମଂସତ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ନ ତତ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଦଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ଅଚ୍ୟୁତ ଗୃହରୁ କେବେ ବାହାରୁନଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜକୁମାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରିୟ ଭାବିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

ଚାର୍ଵବ୍ଜକୋଶଵଦନାଯତବାହୁନେତ୍ର। ସପ୍ରେମହାସରସଵୀକ୍ଷିତଵଲ୍ଗୁଜଲ୍ପୈଃ। ସମ୍ମୋହିତା ଭଗଵତୋ ନ ମନୋ ଵିଜେତୁଂ। ସ୍ଵୈର୍ଵିଭ୍ରମୈଃ ସମଶକନ୍ଵନିତା ଵିଭୂମ୍ନଃ

ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପରି ମୁହଁ, ଲମ୍ବା ବାହୁ ଓ ଦୃଷ୍ଟି, ପ୍ରେମଭରା ଚାହାଣି ଓ ମଧୁର କଥା ଦ୍ୱାରା, ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଥିଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ରୂପ ଓ ଚାଲିଚଳନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମହିମା ପାଖରେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ସ୍ମାଯାଵଲୋକଲଵଦର୍ଶିତଭାଵହାରି। ଭ୍ରୂମଣ୍ଡଲପ୍ରହିତସୌରତମନ୍ତ୍ରଶୌଣ୍ଡୈଃ। ପତ୍ନ୍ଯସ୍ତୁ ଷୋଡଶସହସ୍ରମନଙ୍ଗବାଣୈର୍। ଯସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯଂ ଵିମଥିତୁଂ କରଣୈର୍ନ ଶେକୁଃ

ହସୁଥିବା ଚାହାଣି, ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଇଙ୍ଗিত, ଭୌହର ଚଳନରେ ପ୍ରେମ ଭରା କଥା, ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ଷୋଳ ହଜାର ରାନୀ ମଧନଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କେବେ ସେଥିରେ ସଫଳ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।

ଇତ୍ଥଂ ରମାପତିମଵାପ୍ଯ ପତିଂ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତା। ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋଽପି ନ ଵିଦୁଃ ପଦଵୀଂ ଯଦୀଯାମ୍। ଭେଜୁର୍ମୁଦାଵିରତମେଧିତଯାନୁରାଗ। ହାସାଵଲୋକନଵସଙ୍ଗମଲାଲସାଦ୍ଯମ୍

ଏଭଳି ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇ, ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ—ଯାଙ୍କର ପଥକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନାହାନ୍ତି—ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ ଅବିରତ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ।

ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମାସନଵରାର୍ହଣପାଦଶୌଚ। ତାମ୍ବୂଲଵିଶ୍ରମଣଵୀଜନଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଃ। କେଶପ୍ରସାରଶଯନସ୍ନପନୋପହାର୍ଯୈଃ। ଦାସୀଶତା ଅପି ଵିଭୋର୍ଵିଦଧୁଃ ସ୍ମ ଦାସ୍ଯମ୍

ସେଠାରେ ଶତଶଃ ଦାସୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ—ସ୍ୱାଗତ, ଆସନ ଦେବା, ପାଦ ଧୁଅଁ, ତାମ୍ବୁଳ ଦେବା, ବିଶ୍ରାମ ଦେବା, ବାହା କରିବା, ସୁଗନ୍ଧ ମାଲା ପିନ୍ଧାଇବା, କେଶ ସଜାଇବା, ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ସ୍ନାନ କରାଇବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଭଳି କାମ କରୁଥିଲେ।