ଅସ୍ପଷ୍ଟଵର୍ତ୍ମନାମ୍ପୁଂସାମଲୋକପଥମୀଯୁଷାମ୍। ଆସ୍ଥିତାଃ ପଦଵୀଂ ସୁଭ୍ରୁ ପ୍ରାଯଃ ସୀଦନ୍ତି ଯୋଷିତଃ
ସୁନ୍ଦର ଭୌହିଅଳି, ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏମିତି ପୁରୁଷଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି।
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନା ଵଯଂ ଶଶ୍ଵନ୍ନିଷ୍କିଞ୍ଚନଜନପ୍ରିଯାଃ। ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଯେଣ ନ ହ୍ଯାଢ୍ଯା ମାଂ ଭଜନ୍ତି ସୁମଧ୍ଯମେ
ଆମେ ସବୁବେଳେ ନିର୍ଧନ, ଏବଂ ନିର୍ଧନମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ, ସୁନ୍ଦର କମରବତୀ, ଧନୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯଯୋରାତ୍ମସମଂ ଵିତ୍ତଂ ଜନ୍ମୈଶ୍ଵର୍ଯାକୃତିର୍ଭଵଃ। ତଯୋର୍ଵିଵାହୋ ମୈତ୍ରୀ ଚ ନୋତ୍ତମାଧମଯୋଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଧନ, ଜନ୍ମ, ଶ୍ରୀ, ରୂପ ଓ ପଦ ଏକ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ଭଲ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ନୁହେଁ।
ଵୈଦର୍ଭ୍ଯେତଦଵିଜ୍ଞାଯ ତ୍ଵଯା ଦୀର୍ଘସମୀକ୍ଷଯା। ଵୃତା ଵଯଂ ଗୁଣୈର୍ହୀନା ଭିକ୍ଷୁଭିଃ ଶ୍ଲାଘିତା ମୁଧା
ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ, ଏହି କଥା ନ ବୁଝି, ତୁମେ ମୋତେ ବାଛିଛ, ଯିଏ ଗୁଣରେ ହୀନ, ଭିକ୍ଷୁମାନେ ଅପରିଗ୍ରହରେ ମୋତେ ବେଫଳ ଶ୍ରୀ କହନ୍ତି।
ଅଥାତ୍ମନୋଽନୁରୂପଂ ଵୈ ଭଜସ୍ଵ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭମ୍। ଯେନ ତ୍ଵମାଶିଷଃ ସତ୍ଯା ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଲପ୍ସ୍ଯସେ
ତେଣୁ, ତୁମ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀରଙ୍କୁ ବାଛ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଲୋକରେ ତୁମେ ସତ୍ୟ ଶୁଭ ଲାଭ କରିପାରିବ।
ଚୈଦ୍ଯଶାଲ୍ଵଜରାସନ୍ଧ ଦନ୍ତଵକ୍ତ୍ରାଦଯୋ ନୃପାଃ। ମମ ଦ୍ଵିଷନ୍ତି ଵାମୋରୁ ରୁକ୍ମୀ ଚାପି ତଵାଗ୍ରଜଃ
ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ଵ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ହେ ସୁନ୍ଦର ଜଘନ୍ଵତୀ, ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ ଵୀର୍ଯମଦାନ୍ଧାନାଂ ଦୃପ୍ତାନାଂ ସ୍ମଯନୁତ୍ତଯେ। ଆନିତାସି ମଯା ଭଦ୍ରେ ତେଜୋପହରତା ସତାମ୍
ଭଲ ଝିଅ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିର ମଦରେ ଅନ୍ଧ, ଅଭିମାନରେ ଭରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମାନ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ମାନ ବଢ଼ାଇବାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲି।
ଉଦାସୀନା ଵଯଂ ନୂନଂ ନ ସ୍ତ୍ର୍ଯପତ୍ଯାର୍ଥକାମୁକାଃ। ଆତ୍ମଲବ୍ଧ୍ଯାସ୍ମହେ ପୂର୍ଣା ଗେହଯୋର୍ଜ୍ଯୋତିରକ୍ରିଯାଃ
ମୁଁ ନିଷ୍ପକ୍ଷ, ନା ଜୀବନୀ ସଂସାର, ନା ଶ୍ରୀ, ନା ପୁତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ମୋ ଆତ୍ମା ନିଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଘର ମୋ ପାଖରେ ଅନ୍ଧକାର ରିତିର ଦିଆ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନାତ୍ମାନଂ ଵଲ୍ଲଭାମିଵ। ମନ୍ଯମାନାମଵିଶ୍ଲେଷାତ୍ତଦ୍ଦର୍ପଘ୍ନ ଉପାରମତ୍
ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଂଶ ଭାବି, ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରି, ଚୁପ ହେଲେ।
ଇତି ତ୍ରିଲୋକେଶପତେସ୍ତଦାତ୍ମନଃ ପ୍ରିଯସ୍ଯ ଦେଵ୍ଯଶ୍ରୁତପୂର୍ଵମପ୍ରିଯମ୍। ଆଶ୍ରୁତ୍ଯ ଭୀତା ହୃଦି ଜାତଵେପଥୁଶ୍ଚିନ୍ତାଂ ଦୁରନ୍ତାଂ ରୁଦତୀ ଜଗାମ ହ
ଏଭଳି ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଏପରି କଠିନ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସେ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲେ, ରାଣୀ ଭୟରେ ଓ ଦୁଃଖରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ, ହୃଦୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାରେ, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଅସୀମ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ପଦା ସୁଜାତେନ ନଖାରୁଣଶ୍ରିଯା ଭୁଵଂ ଲିଖନ୍ତ୍ଯଶ୍ରୁଭିରଞ୍ଜନାସିତୈଃ। ଆସିଞ୍ଚତୀ କୁଙ୍କୁମରୂଷିତୌ ସ୍ତନୌ ତସ୍ଥାଵଧୋମୁଖ୍ଯତିଦୁଃଖରୁଦ୍ଧଵାକ୍
ସୁନ୍ଦର ପାଦ ତଳେ ଲାଲ ନଖର ଛାୟାରେ ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନ କରୁଥିଲେ, କଳି ଲାଗିଥିବା ଅଶ୍ରୁ ଝରୁଥିଲା, କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା ଷଢ଼ ଛାତି ଭିଜିଯାଉଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅତି ଦୁଃଖରେ ଶବ୍ଦ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସୁଦୁଃଖଭଯଶୋକଵିନଷ୍ଟବୁଦ୍ଧେର୍। ହସ୍ତାଚ୍ଛ୍ଲଥଦ୍ଵଲଯତୋ ଵ୍ଯଜନଂ ପପାତ। ଦେହଶ୍ଚ ଵିକ୍ଲଵଧିଯଃ ସହସୈଵ ମୁହ୍ଯନ୍। ରମ୍ଭେଵ ଵାଯୁଵିହତୋ ପ୍ରଵିକୀର୍ଯ କେଶାନ୍
ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ମନ ଭ୍ରମିଗଲା, ହାତରୁ ଢିଲା ହୋଇ ଚୁଡ଼ି ଖସିଗଲା, ବେଣୁ ମାଟିକୁ ପଡ଼ିଗଲା, ଦେହ ଅଚେତନ ହୋଇ ହଠାତ୍ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ, ଗଛପତ୍ର ପରି ବାତାସରେ ଚୁଲି ଖୁଲିଗଲା।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରିଯାଯାଃ ପ୍ରେମବନ୍ଧନମ୍। ହାସ୍ଯପ୍ରୌଢିମଜାନନ୍ତ୍ଯାଃ କରୁଣଃ ସୋଽନ୍ଵକମ୍ପତ
ଏହା ଦେଖି କୃଷ୍ଣ, ପ୍ରିୟାଙ୍କର ପ୍ରେମ ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା, ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଭାବ ନ ଜାଣି, କରୁଣାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ।
ପର୍ଯଙ୍କାଦଵରୁହ୍ଯାଶୁ ତାମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ। କେଶାନ୍ସମୁହ୍ଯ ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରାମୃଜତ୍ପଦ୍ମପାଣିନା
ସେ ଚାରିହାତି ଭଗବାନ୍ ଶୀଘ୍ର ପଳଙ୍କରୁ ଉତରି, ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଲେ, ଚୁଲି ଗଢ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ପଦ୍ମ ହାତରେ ପୁଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରମୃଜ୍ଯାଶ୍ରୁକଲେ ନେତ୍ରେ ସ୍ତନୌ ଚୋପହତୌ ଶୁଚା। ଆଶ୍ଲିଷ୍ଯ ବାହୁନା ରାଜନନନ୍ଯଵିଷଯାଂ ସତୀମ୍
ତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭିଜିଥିବା ଷଢ଼ ପୁଞ୍ଚି, ତାଙ୍କୁ ବାହୁ ଦେଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଭଲପାଉନଥିଲେ।
ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ସାନ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ କୃପଯା କୃପଣାଂ ପ୍ରଭୁଃ। ହାସ୍ଯପ୍ରୌଢିଭ୍ରମଚ୍ଚିତ୍ତାମତଦର୍ହାଂ ସତାଂ ଗତିଃ
ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦୟାଶୀଳ ପ୍ରଭୁ ଦୁଃଖିତା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ହାସ୍ୟ ଓ ଅଭିମାନରେ ଭ୍ରମିତ ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏପରି ଦୁଃଖ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ଥିଲେ। ସତ୍ଜନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହେଉଥିବା ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ମା ମା ଵୈଦର୍ଭ୍ଯସୂଯେଥା ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ମତ୍ପରାଯଣାମ୍। ତ୍ଵଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୋତୁକାମେନ କ୍ଷ୍ଵେଲ୍ଯାଚରିତମଙ୍ଗନେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ, "ହେ ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିନହଁ। ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଅତି ଭକ୍ତ। ତୁମ ମନର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମୁଁ ଏମିତି ଖେଳମସ୍ତି କରିଥିଲି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।"
ମୁଖଂ ଚ ପ୍ରେମସଂରମ୍ଭ ସ୍ଫୁରିତାଧରମୀକ୍ଷିତୁମ୍। କଟାକ୍ଷେପାରୁଣାପାଙ୍ଗଂ ସୁନ୍ଦରଭ୍ରୁକୁଟୀତଟମ୍
ମୁଁ ଚାହାଁଥିଲି ତୁମ ମୁହଁକୁ ଦେଖିବାକୁ—ପ୍ରେମର ଉତ୍ସାହରେ କମ୍ପିଥିବା ତୁମ ଠୋଠ, ଲଜ୍ଜାରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା ତୁମ ଚାହିଁବା, ଓ ତୁମ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିର ଭଙ୍ଗିମା।
ଅଯଂ ହି ପରମୋ ଲାଭୋ ଗୃହେଷୁ ଗୃହମେଧିନାମ୍। ଯନ୍ନର୍ମୈରୀଯତେ ଯାମଃ ପ୍ରିଯଯା ଭୀରୁ ଭାମିନି
ଘରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ଭୟଭୀତ ଓ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନ୍ଦରୀ, ପରିବାର ଜୀବନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ ହେଉଛି ପ୍ରିୟଜନ ସହ ମଜାର କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ସମୟ କଟାଇବା।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ସୈଵଂ ଭଗଵତା ରାଜନ୍ଵୈଦର୍ଭୀ ପରିସାନ୍ତ୍ଵିତା। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍ପରିହାସୋକ୍ତିଂ ପ୍ରିଯତ୍ଯାଗଭଯଂ ଜହୌ
ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଭାବେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇ ରୁକ୍ମିଣୀ ତାଙ୍କ କଥା ମଜାରେ କହାଯାଇଛି ବୋଲି ବୁଝିଲେ ଓ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ହରାଇବା ଭୟ ଛାଡିଦେଲେ।"
ବଭାଷ ଋଷଭଂ ପୁଂସାଂ ଵୀକ୍ଷନ୍ତୀ ଭଗଵନ୍ମୁଖମ୍। ସଵ୍ରୀଡହାସରୁଚିର ସ୍ନିଗ୍ଧାପାଙ୍ଗେନ ଭାରତ
ଭାରତବଂଶୀ, ଶ୍ରୀରୁକ୍ମିଣୀ ଲଜ୍ଜା ଓ ସ୍ନେହରେ ମଧୁର ହସ ଦେଇ, ଭଗବାନଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି ନରମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀରୁକ୍ମିଣ୍ଯୁଵାଚ। ନନ୍ଵେଵମେତଦରଵିନ୍ଦଵିଲୋଚନାହ ଯଦ୍ଵୈ ଭଵାନ୍ଭଗଵତୋଽସଦୃଶୀ ଵିଭୂମ୍ନଃ। କ୍ଵ ସ୍ଵେ ମହିମ୍ନ୍ଯଭିରତୋ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ର୍ଯଧୀଶଃ କ୍ଵାହଂ ଗୁଣପ୍ରକୃତିରଜ୍ଞଗୃହୀତପାଦା
ଶ୍ରୀରୁକ୍ମିଣୀ କହିଲେ, "ହଁ, କମଳନୟନ, ଆପଣ କହିଥିବା କଥା ସଠିକ୍। ଆପଣ ଯେଉଁଠି ନିଜ ମହିମାରେ ମଗ୍ନ ଓ ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତାହାଠାରେ ଅପରିପକ୍ୱ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀ, ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯୋଗ୍ୟ ମିଳନ କିପରି ସମ୍ଭବ?"
ସତ୍ଯଂ ଭଯାଦିଵ ଗୁଣେଭ୍ଯ ଉରୁକ୍ରମାନ୍ତଃ। ଶେତେ ସମୁଦ୍ର ଉପଲମ୍ଭନମାତ୍ର ଆତ୍ମା। ନିତ୍ଯଂ କଦିନ୍ଦ୍ରିଯଗଣୈଃ କୃତଵିଗ୍ରହସ୍ତ୍ଵଂ। ତ୍ଵତ୍ସେଵକୈର୍ନୃପପଦଂ ଵିଧୁତଂ ତମୋଽନ୍ଧମ୍
ଓ ବଳଶାଳୀ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡିକୁ ଛୁଇଁନାହାନ୍ତି, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ତଳେ ଅଛି। ଆପଣ ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ଅଜ୍ଞାନର ଘନ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି।
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମମକରନ୍ଦଜୁଷାଂ ମୁନୀନାଂ। ଵର୍ତ୍ମାସ୍ଫୁଟଂ ନୃପଶୁଭିର୍ନନୁ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମ୍। ଯସ୍ମାଦଲୌକିକମିଵେହିତମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ। ଭୂମଂସ୍ତଵେହିତମଥୋ ଅନୁ ଯେ ଭଵନ୍ତମ୍
ମୁନିମାନେ ଯେଉଁପଥରେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ମଧୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେଇ ପଥ ମଣିଷ ଓ ପଶୁମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବୋଧ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜଗତରୁ ଭିନ୍ନ, ଏହିପରି ଆପଣଙ୍କ ଚରଣାନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମାତ୍ର ଏହାକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତି।
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନୋ ନନୁ ଭଵାନ୍ନ ଯତୋଽସ୍ତି କିଞ୍ଚିଦ୍। ଯସ୍ମୈ ବଲିଂ ବଲିଭୁଜୋଽପି ହରନ୍ତ୍ଯଜାଦ୍ଯାଃ। ନ ତ୍ଵା ଵିଦନ୍ତ୍ଯସୁତୃପୋଽନ୍ତକମାଢ୍ଯତାନ୍ଧାଃ। ପ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭଵାନ୍ବଲିଭୁଜାମପି ତେଽପି ତୁଭ୍ଯମ୍
ଆପଣ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, କିଛି ଥିବା ନାହିଁ, କାରଣ ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ବଳଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅତି ଆସକ୍ତି ଓ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ହେ ପ୍ରିୟ, କିନ୍ତୁ ବଳଶାଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲପାଆନ୍ତି ଓ ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ।
ତ୍ଵଂ ଵୈ ସମସ୍ତପୁରୁଷାର୍ଥମଯଃ ଫଲାତ୍ମା। ଯଦ୍ଵାଞ୍ଛଯା ସୁମତଯୋ ଵିସୃଜନ୍ତି କୃତ୍ସ୍ନମ୍। ତେଷାଂ ଵିଭୋ ସମୁଚିତୋ ଭଵତଃ ସମାଜଃ। ପୁଂସଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ରତଯୋଃ ସୁଖଦୁଃଖିନୋର୍ନ
ଆପଣ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଓ ତାହାର ଫଳର ସ୍ୱରୂପ। ଜେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କିଛି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ସଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ, ନରୀ-ପୁରୁଷର ଭୋଗ ଓ ଦୁଃଖରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ନୁହଁ।
ତ୍ଵଂ ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡମୁନିଭିର୍ଗଦିତାନୁଭାଵ। ଆତ୍ମାତ୍ମଦଶ୍ଚ ଜଗତାମିତି ମେ ଵୃତୋଽସି। ହିତ୍ଵା ଭଵଦ୍ଭ୍ରୁଵ ଉଦୀରିତକାଲଵେଗ। ଧ୍ଵସ୍ତାଶିଷୋଽବ୍ଜଭଵନାକପତୀନ୍କୁତୋଽନ୍ଯେ
ମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମହିମାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ଓ ଆତ୍ମା ଦାତା। ଆପଣଙ୍କ ଭୃକୁଟିର ଇଙ୍ଗିତରେ କାଳର ବେଗ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ?"
ଜାଡ୍ଯଂ ଵଚସ୍ତଵ ଗଦାଗ୍ରଜ ଯସ୍ତୁ ଭୂପାନ୍। ଵିଦ୍ରାଵ୍ଯ ଶାର୍ଙ୍ଗନିନଦେନ ଜହର୍ଥ ମାଂ ତ୍ଵମ୍। ସିଂହୋ ଯଥା ସ୍ଵବଲିମୀଶ ପଶୂନ୍ସ୍ଵଭାଗଂ। ତେଭ୍ଯୋ ଭଯାଦ୍ଯଦୁଦଧିଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ
ହେ ଗଦାଗ୍ରଜ, ଆପଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମନେ ଅଳସ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ତାଣ୍ଡବ ଧ୍ୱନିରେ ରାଜାମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରି ମୋତେ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ନିଜ ଶିକାରକୁ ନେଇଯାଏ। ସେମାନଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁଁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲି।
ଯଦ୍ଵାଞ୍ଛଯା ନୃପଶିଖାମଣଯୋଽଙ୍ଗଵୈନ୍ଯ। ଜାଯନ୍ତନାହୁଷଗଯାଦଯ ଐକ୍ଯପତ୍ଯମ୍। ରାଜ୍ଯଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଵିଵିଶୁର୍ଵନମମ୍ବୁଜାକ୍ଷ। ସୀଦନ୍ତି ତେଽନୁପଦଵୀଂ ତ ଇହାସ୍ଥିତାଃ କିମ୍
ହେ କମଳନୟନ, ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇବା ଆଶାରେ ଅମ୍ବରୀଷ, ନହୁଷ, ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁନାହାନ୍ତି?
କାନ୍ଯଂ ଶ୍ରଯେତ ତଵ ପାଦସରୋଜଗନ୍ଧମ୍। ଆଘ୍ରାଯ ସନ୍ମୁଖରିତଂ ଜନତାପଵର୍ଗମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଲଯଂ ତ୍ଵଵିଗଣଯ୍ଯ ଗୁଣାଲଯସ୍ଯ। ମର୍ତ୍ଯା ସଦୋରୁଭଯମର୍ଥଵିଵୀତଦୃଷ୍ଟିଃ
ଆପଣଙ୍କ ପଦସରୋଜର ସୁଗନ୍ଧ ଶୁଣି, ଯାହା ସଜ୍ଜନମାନେ କଥା କରନ୍ତି ଓ ଜନମାନେକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଏପରି ଆଶ୍ରୟ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଯିବ? ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିବାସ ଓ ଗୁଣମାନଙ୍କ ଭଣ୍ଡାରକୁ ଅବହେଳା କରି, ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି।