ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

( ଵଂଶସ୍ଥା ) ଗୃହେଷୁ ତାସାମନପାଯ୍ଯତର୍କକୃତ୍ ନିରସ୍ତସାମ୍ଯାତିଶଯେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତଃ । ରେମେ ରମାଭିର୍ନିଜକାମସମ୍ପ୍ଲୁତୋ ଯଥେତରୋ ଗାର୍ହକମେଧିକାଂଶ୍ଚରନ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଗୃହରେ ଅପୂର୍ବ ଭାବେ ବିରାଜମାନ ରହି, ନିଜ ମନର ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ରମାମାନେ ସହ ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚିଲେ, ଯେପରି ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ଘରେ ରହେ ।

( ଵସଂତତିଲକା ) ଇତ୍ଥଂ ରମାପତିମଵାପ୍ଯ ପତିଂ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋଽପି ନ ଵିଦୁଃ ପଦଵୀଂ ଯଦୀଯାମ୍ । ଭେଜୁର୍ମୁଦାଵିରତମେଧିତଯାନୁରାଗ ହାସାଵଲୋକନଵସଙ୍ଗମଜଲ୍ପଲଜ୍ଜାଃ

ଏପରି ଭାବେ, ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣ ପଥକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇ, ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବିରତ ବାଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରେମ ସହ ହସ, ଚାହାଣି, ସମ୍ମିଳନ, ଖେଳାଳି କଥା ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍‌ଗମାସନଵରାର୍ହଣପଦଶୌଚ ତାମ୍ବୂଲଵିଶ୍ରମଣଵୀଜନଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଃ । କେଶପ୍ରସାରଶଯନସ୍ନପନୋପହାର୍ଯୈଃ ଦାସୀଶତା ଅପି ଵିଭୋର୍ଵିଦଧୁଃ ସ୍ମ ଦାସ୍ଯମ୍

ସେଉଁଠି ଶତଶଃ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା, ଆସନ ଦେବା, ପାଦ ପରିଷ୍କାର, ତାମ୍ବୁଳ, ବିଶ୍ରାମ, ପଖା ଝଲାଇବା, ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା, କେଶ ଗଠନ, ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସ୍ନାନ ଓ ଉପହାର ଦେବା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାମରେ ସେବା କରୁଥିଲେ ।

ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ପାରିଜାତହରଣନରକଵଧୋ ନାମ ଏକୋନଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଭାବେ, ପାରିଜାତ ଚୁରାଣ ଓ ନରକାସୁର ବଧ ନାମକ, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧର ଉଣଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।

ଅଥ ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ 10.60 ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିରୁଵାଚ। କର୍ହିଚିତ୍ସୁଖମାସୀନଂ ସ୍ଵତଲ୍ପସ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍। ପତିଂ ପର୍ଯଚରଦ୍ଭୈଷ୍ମୀ ଵ୍ଯଜନେନ ସଖୀଜନୈଃ

ଶ୍ରୀ ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: ଏକଥର, ଭୈଷ୍ମୀ ନିଜ ସଖୀମାନେ ସହିତ, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଜଗତ୍‌ଗୁରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶଯ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ପଖା ଝଲାଇ ସେବା କରୁଥିଲେ ।

ଯସ୍ତ୍ଵେତଲ୍ଲୀଲଯା ଵିଶ୍ଵଂ ସୃଜତ୍ଯତ୍ତ୍ଯଵତୀଶ୍ଵରଃ। ସ ହି ଜାତଃ ସ୍ଵସେତୂନାଂ ଗୋପୀଥାଯ ଯଦୁଷ୍ଵଜଃ

ଯିଏ ନିଜ ଲୀଳାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଗୋପମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯଦୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।

ତସ୍ମିନନ୍ତର୍ଗୃହେ ଭ୍ରାଜନ୍ ମୁକ୍ତାଦାମଵିଲମ୍ବିନା। ଵିରାଜିତେ ଵିତାନେନ ଦୀପୈର୍ମଣିମଯୈରପି

ସେଇ ଅନ୍ତଃପୁର ମଧ୍ୟରେ, ମୁକ୍ତାମାଳା ଝୁଲିଥିବା, ଚମକୁଥିବା ଛତ୍ର ଓ ମଣିମୟ ଦୀପରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ।

ମଲ୍ଲିକାଦାମଭିଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦ୍ଵିରେଫକୁଲନାଦିତେ। ଜାଲରନ୍ଧ୍ରପ୍ରଵିଷ୍ଟୈଶ୍ଚ ଗୋଭିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସୋଽମଲୈଃ

ମଲ୍ଲିକା ମାଳା, ଫୁଲ ଓ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଗୁଞ୍ଜନରେ ଭରିଥିବା, ଜାଲି ଖିଡ଼କି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଶୁଧ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଉପବନ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା ।

ପାରିଜାତଵନାମୋଦ ଵାଯୁନୋଦ୍ଯାନଶାଲିନା। ଧୂପୈରଗୁରୁଜୈ ରାଜନ୍ଜାଲରନ୍ଧ୍ରଵିନିର୍ଗତୈଃ

ପାରିଜାତ ଉଦ୍ୟାନର ସୁଗନ୍ଧ ବାତାସରେ, ଉପବନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ଗୃହ ଏବଂ ଅଗୁରୁ ଧୂପର ଗନ୍ଧ ଜାଲି ଖିଡ଼କି ଦ୍ୱାରା ବାହାରୁଥିଲା ।

ପଯଃଫେନନିଭେ ଶୁଭ୍ରେ ପର୍ଯଙ୍କେ କଶିପୂତ୍ତମେ। ଉପତସ୍ଥେ ସୁଖାସୀନଂ ଜଗତାମୀଶ୍ଵରଂ ପତିମ୍

ଦୁଧ ଫେନା ପରି ଧଳା ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ, ସେ ଜଗତ୍‌ନାଥ ଓ ପତିଙ୍କୁ ସୁଖରେ ବସିଥିବାବେଳେ ସେବା କରୁଥିଲେ ।

ଵାଲଵ୍ଯଜନମାଦାଯ ରତ୍ନଦଣ୍ଡଂ ସଖୀକରାତ୍। ତେନ ଵୀଜଯତୀ ଦେଵୀ ଉପାସାଂଚକ୍ର ଈଶ୍ଵରମ୍

ସଖୀଙ୍କ ହାତରୁ ମଣିମୟ ଦଣ୍ଡ ଥିବା ବାଲାପଖା ନେଇ, ଦେବୀ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଖା ଝଲାଇ, ଉପାସନା କରୁଥିଲେ ।

ସୋପାଚ୍ଯୁତଂ କ୍ଵଣଯତୀ ମଣିନୂପୁରାଭ୍ଯାଂ। ରେଜେଽଙ୍ଗୁଲୀଯଵଲଯଵ୍ଯଜନାଗ୍ରହସ୍ତା। ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ତଗୂଢକୁଚକୁଙ୍କୁମଶୋଣହାର। ଭାସା ନିତମ୍ବଧୃତଯା ଚ ପରାର୍ଧ୍ଯକାଞ୍ଚ୍ଯା

ମଣିମୟ ନୂପୁର ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା, ଅଙ୍ଗୁଠି, ବାଲା ଓ ପଖା ଧରିଥିବା ହାତ, ଶୃଙ୍ଗାର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିଥିବା ହାର ଓ ଅମୂଲ୍ୟ କଞ୍ଚି ନିତମ୍ବରେ ପିନ୍ଧି, ବସ୍ତ୍ର ତଳେ ଗୁପ୍ତ ଅଂଗ ଲୁଚାଇ, ସେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ ।

ତାଂ ରୂପିଣୀଂ ଶ୍ରୀଯମନନ୍ଯଗତିଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ। ଯା ଲୀଲଯା ଧୃତତନୋରନୁରୂପରୂପା। ପ୍ରୀତଃ ସ୍ମଯନ୍ନଲକକୁଣ୍ଡଲନିଷ୍କକଣ୍ଠ। ଵକ୍ତ୍ରୋଲ୍ଲସତ୍ସ୍ମିତସୁଧାଂ ହରିରାବଭାଷେ

ସେ ରୂପର ମୂର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରୀର ଅବତାର, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନଥିବା, ଲୀଳାରେ ତାଙ୍କ ସହ ମିଳିଥିବା ଦେଖି, ହରି ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଚୁଲି, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଚମକୁଥିବା ହାର ସହ ହସି, ମୁଖରେ ଅମୃତ ହସ ଛଡ଼ାଇ, ସେଉଁଠି କଥା କହିଲେ ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ରାଜପୁତ୍ରୀପ୍ସିତା ଭୂପୈର୍ଲୋକପାଲଵିଭୂତିଭିଃ। ମହାନୁଭାଵୈଃ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭୀ ରୂପୌଦାର୍ଯବଲୋର୍ଜିତୈଃ

ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମକୁ ଏହି ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ ରାଜାମାନେ ଚାହିଁଥିଲେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧନୀ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ରୂପରେ, ଉଦାରତାରେ ଓ ବଳରେ ଅତିଶୟ।

ତାନ୍ପ୍ରାପ୍ତାନର୍ଥିନୋ ହିତ୍ଵା ଚୈଦ୍ଯାଦୀନ୍ସ୍ମରଦୁର୍ମଦାନ୍। ଦତ୍ତା ଭ୍ରାତ୍ରା ସ୍ଵପିତ୍ରା ଚ କସ୍ମାନ୍ନୋ ଵଵୃଷେଽସମାନ୍

ସେମାନେ ତୁମ ସମ୍ମତି ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଭିମାନୀ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ, ତୁମର ଭାଇ ଓ ବାପା ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ, ତେବେ ତୁମେ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ ଜଣକୁ କାହିଁକି ବାଛିଲେ ନାହିଁ?

ରାଜଭ୍ଯୋ ବିଭ୍ଯତଃ ସୁଭ୍ରୁ ସମୁଦ୍ରଂ ଶରଣଂ ଗତାନ୍। ବଲଵଦ୍ଭିଃ କୃତଦ୍ଵେଷାନ୍ପ୍ରାଯସ୍ତ୍ଯକ୍ତନୃପାସନାନ୍

ସୁନ୍ଦର ଭୌହିଅଳି, ରାଜାମାନଙ୍କ ଭୟରୁ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଥିଲେ, ରାଜସିଂହାସନ ଛାଡିଦେଇଥିଲ।

ଅସ୍ପଷ୍ଟଵର୍ତ୍ମନାମ୍ପୁଂସାମଲୋକପଥମୀଯୁଷାମ୍। ଆସ୍ଥିତାଃ ପଦଵୀଂ ସୁଭ୍ରୁ ପ୍ରାଯଃ ସୀଦନ୍ତି ଯୋଷିତଃ

ସୁନ୍ଦର ଭୌହିଅଳି, ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏମିତି ପୁରୁଷଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି।

ନିଷ୍କିଞ୍ଚନା ଵଯଂ ଶଶ୍ଵନ୍ନିଷ୍କିଞ୍ଚନଜନପ୍ରିଯାଃ। ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଯେଣ ନ ହ୍ଯାଢ୍ଯା ମାଂ ଭଜନ୍ତି ସୁମଧ୍ଯମେ

ଆମେ ସବୁବେଳେ ନିର୍ଧନ, ଏବଂ ନିର୍ଧନମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ, ସୁନ୍ଦର କମରବତୀ, ଧନୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଯଯୋରାତ୍ମସମଂ ଵିତ୍ତଂ ଜନ୍ମୈଶ୍ଵର୍ଯାକୃତିର୍ଭଵଃ। ତଯୋର୍ଵିଵାହୋ ମୈତ୍ରୀ ଚ ନୋତ୍ତମାଧମଯୋଃ କ୍ଵଚିତ୍

ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଧନ, ଜନ୍ମ, ଶ୍ରୀ, ରୂପ ଓ ପଦ ଏକ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ଓ ମିତ୍ରତା ଭଲ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ନୁହେଁ।

ଵୈଦର୍ଭ୍ଯେତଦଵିଜ୍ଞାଯ ତ୍ଵଯା ଦୀର୍ଘସମୀକ୍ଷଯା। ଵୃତା ଵଯଂ ଗୁଣୈର୍ହୀନା ଭିକ୍ଷୁଭିଃ ଶ୍ଲାଘିତା ମୁଧା

ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀ, ଏହି କଥା ନ ବୁଝି, ତୁମେ ମୋତେ ବାଛିଛ, ଯିଏ ଗୁଣରେ ହୀନ, ଭିକ୍ଷୁମାନେ ଅପରିଗ୍ରହରେ ମୋତେ ବେଫଳ ଶ୍ରୀ କହନ୍ତି।

ଅଥାତ୍ମନୋଽନୁରୂପଂ ଵୈ ଭଜସ୍ଵ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭମ୍। ଯେନ ତ୍ଵମାଶିଷଃ ସତ୍ଯା ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଲପ୍ସ୍ଯସେ

ତେଣୁ, ତୁମ ସମାନ ଯୋଗ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୀରଙ୍କୁ ବାଛ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଲୋକରେ ତୁମେ ସତ୍ୟ ଶୁଭ ଲାଭ କରିପାରିବ।

ଚୈଦ୍ଯଶାଲ୍ଵଜରାସନ୍ଧ ଦନ୍ତଵକ୍ତ୍ରାଦଯୋ ନୃପାଃ। ମମ ଦ୍ଵିଷନ୍ତି ଵାମୋରୁ ରୁକ୍ମୀ ଚାପି ତଵାଗ୍ରଜଃ

ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ଵ, ଜରାସନ୍ଧ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ହେ ସୁନ୍ଦର ଜଘନ୍ଵତୀ, ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ଭାଇ ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।

ତେଷାଂ ଵୀର୍ଯମଦାନ୍ଧାନାଂ ଦୃପ୍ତାନାଂ ସ୍ମଯନୁତ୍ତଯେ। ଆନିତାସି ମଯା ଭଦ୍ରେ ତେଜୋପହରତା ସତାମ୍

ଭଲ ଝିଅ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିର ମଦରେ ଅନ୍ଧ, ଅଭିମାନରେ ଭରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମାନ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ମାନ ବଢ଼ାଇବାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲି।

ଉଦାସୀନା ଵଯଂ ନୂନଂ ନ ସ୍ତ୍ର୍ଯପତ୍ଯାର୍ଥକାମୁକାଃ। ଆତ୍ମଲବ୍ଧ୍ଯାସ୍ମହେ ପୂର୍ଣା ଗେହଯୋର୍ଜ୍ଯୋତିରକ୍ରିଯାଃ

ମୁଁ ନିଷ୍ପକ୍ଷ, ନା ଜୀବନୀ ସଂସାର, ନା ଶ୍ରୀ, ନା ପୁତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ମୋ ଆତ୍ମା ନିଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଘର ମୋ ପାଖରେ ଅନ୍ଧକାର ରିତିର ଦିଆ।

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନାତ୍ମାନଂ ଵଲ୍ଲଭାମିଵ। ମନ୍ଯମାନାମଵିଶ୍ଲେଷାତ୍ତଦ୍ଦର୍ପଘ୍ନ ଉପାରମତ୍

ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଂଶ ଭାବି, ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରି, ଚୁପ ହେଲେ।

ଇତି ତ୍ରିଲୋକେଶପତେସ୍ତଦାତ୍ମନଃ ପ୍ରିଯସ୍ଯ ଦେଵ୍ଯଶ୍ରୁତପୂର୍ଵମପ୍ରିଯମ୍। ଆଶ୍ରୁତ୍ଯ ଭୀତା ହୃଦି ଜାତଵେପଥୁଶ୍ଚିନ୍ତାଂ ଦୁରନ୍ତାଂ ରୁଦତୀ ଜଗାମ ହ

ଏଭଳି ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଏପରି କଠିନ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସେ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲେ, ରାଣୀ ଭୟରେ ଓ ଦୁଃଖରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ, ହୃଦୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାରେ, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଅସୀମ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ପଦା ସୁଜାତେନ ନଖାରୁଣଶ୍ରିଯା ଭୁଵଂ ଲିଖନ୍ତ୍ଯଶ୍ରୁଭିରଞ୍ଜନାସିତୈଃ। ଆସିଞ୍ଚତୀ କୁଙ୍କୁମରୂଷିତୌ ସ୍ତନୌ ତସ୍ଥାଵଧୋମୁଖ୍ଯତିଦୁଃଖରୁଦ୍ଧଵାକ୍

ସୁନ୍ଦର ପାଦ ତଳେ ଲାଲ ନଖର ଛାୟାରେ ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନ କରୁଥିଲେ, କଳି ଲାଗିଥିବା ଅଶ୍ରୁ ଝରୁଥିଲା, କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା ଷଢ଼ ଛାତି ଭିଜିଯାଉଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅତି ଦୁଃଖରେ ଶବ୍ଦ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ।

ତସ୍ଯାଃ ସୁଦୁଃଖଭଯଶୋକଵିନଷ୍ଟବୁଦ୍ଧେର୍। ହସ୍ତାଚ୍ଛ୍ଲଥଦ୍ଵଲଯତୋ ଵ୍ଯଜନଂ ପପାତ। ଦେହଶ୍ଚ ଵିକ୍ଲଵଧିଯଃ ସହସୈଵ ମୁହ୍ଯନ୍। ରମ୍ଭେଵ ଵାଯୁଵିହତୋ ପ୍ରଵିକୀର୍ଯ କେଶାନ୍

ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ମନ ଭ୍ରମିଗଲା, ହାତରୁ ଢିଲା ହୋଇ ଚୁଡ଼ି ଖସିଗଲା, ବେଣୁ ମାଟିକୁ ପଡ଼ିଗଲା, ଦେହ ଅଚେତନ ହୋଇ ହଠାତ୍ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ, ଗଛପତ୍ର ପରି ବାତାସରେ ଚୁଲି ଖୁଲିଗଲା।

ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରିଯାଯାଃ ପ୍ରେମବନ୍ଧନମ୍। ହାସ୍ଯପ୍ରୌଢିମଜାନନ୍ତ୍ଯାଃ କରୁଣଃ ସୋଽନ୍ଵକମ୍ପତ

ଏହା ଦେଖି କୃଷ୍ଣ, ପ୍ରିୟାଙ୍କର ପ୍ରେମ ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା, ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଭାବ ନ ଜାଣି, କରୁଣାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ।