ପୁରମେଵାଵିଶନ୍ନାର୍ତା ନରକୋ ଯୁଧ୍ଯଯୁଧ୍ଯତ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଦ୍ରାଵିତଂ ସୈନ୍ଯଂ ଗରୁଡେନାର୍ଦିତଂ ସ୍ଵକଂ
ନରକ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ଓ ଭଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରି କରି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଂ ଭୌମଃ ପ୍ରାହରଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଵଜ୍ରଃ ପ୍ରତିହତୋ ଯତଃ । ନାକମ୍ପତ ତଯା ଵିଦ୍ଧୋ ମାଲାହତ ଇଵ ଦ୍ଵିପଃ
ଭୂମିର ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବଜ୍ର ତାହାକୁ ରୋକିଦେଲା; ସେ ତାହାରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମାଳାର ଆଘାତରେ ଏକ ହାତୀ ଅଚଳ ରହେ।
ଶୂଲଂ ଭୌମୋଽଚ୍ଯୁତଂ ହନ୍ତୁଂ ଆଦଦେ ଵିତଥୋଦ୍ଯମଃ । ତଦ୍ଵିସର୍ଗାତ୍ ପୂର୍ଵମେଵ ନରକସ୍ଯ ଶିରୋ ହରିଃ । ଅପାହରଦ୍ ଗଜସ୍ଥସ୍ଯ ଚକ୍ରେଣ କ୍ଷୁରନେମିନା
ଭୂମିର ପୁତ୍ର ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଥକ ଚେଷ୍ଟାରେ ଏକ ଶୂଳ ଉଠାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା ଛାଡିବା ପୂର୍ବରୁ, ହରି ଗଜରେ ବସିଥିବା ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
( ମିଶ୍ର ) ସକୁଣ୍ଡଲଂ ଚାରୁକିରୀଟଭୂଷଣଂ ବଭୌ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପତିତଂ ସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ହା ହେତି ସାଧ୍ଵିତ୍ଯୃଷଯଃ ସୁରେଶ୍ଵରା ମାଲ୍ଯୈର୍ମୁକୁନ୍ଦଂ ଵିକିରନ୍ତ ଈଡିରେ
କୁଣ୍ଡଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ 'ହା! ଭଲ କଲେ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ମାଳା ଛଡ଼ି ଶ୍ରୀଘୋଷ କଲେ।
ତତଶ୍ଚ ଭୂଃ କୃଷ୍ଣମୁପେତ୍ଯ କୁଣ୍ଡଲେ । ପ୍ରତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦରତ୍ନଭାସ୍ଵରେ । ସଵୈଜଯନ୍ତ୍ଯା ଵନମାଲଯାର୍ପଯତ୍ ପ୍ରାଚେତସଂ ଛତ୍ରମଥୋ ମହାମଣିମ୍
ତାପରେ ଭୂମି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ତାପ୍ତ ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ କୁଣ୍ଡଳ, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା, ଏକ ବଡ଼ ମଣି ଓ ଏକ ରାଜାସିକ ଛତା ନେଇ, ପ୍ରାଚେତସଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଲେ।
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅସ୍ତୌଷୀଦଥ ଵିଶ୍ଵେଶଂ ଦେଵୀ ଦେଵଵରାର୍ଚିତମ୍ । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଣତା ରାଜନ୍ ଭକ୍ତିପ୍ରଵଣଯା ଧିଯା
ତାପରେ ଦେବୀ, ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ହାତ ଜୋଡି ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭରିପୁର୍ଣ୍ଣ ମନେ, ଏହି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଭୂମିରୁଵାଚ ନମସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧର । ଭକ୍ତେଚ୍ଛୋପାତ୍ତରୂପାଯ ପରମାତ୍ମନ୍ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଭୂମି କହିଲେ: ହେ ଦେବଦେବେଶ୍ୱର, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପରମାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମଃ ପଙ୍କଜନାଭାଯ ନମଃ ପଙ୍କଜମାଲିନେ । ନମଃ ପଙ୍କଜନେତ୍ରାଯ ନମସ୍ତେ ପଙ୍କଜାଙ୍ଘ୍ରଯେ
ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପଦ୍ମମାଳାଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପଦ୍ମନୟନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପଦ୍ମପାଦଙ୍କୁ ମୋର ଶିରୋନମନ।
ନମୋ ଭଗଵତେ ତୁଭ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ । ପୁରୁଷାଯାଦିବୀଜାଯ ପୂର୍ଣବୋଧାଯ ତେ ନମଃ
ଭଗବାନ୍, ବାସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ, ପରମ ପୁରୁଷ, ଆଦିବୀଜ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଅଜାଯ ଜନଯିତ୍ରେଽସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣେଽନନ୍ତଶକ୍ତଯେ । ପରାଵରାତ୍ମନ୍ ଭୂତାତ୍ମନ୍ ପରମାତ୍ମନ୍ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଅଜନ୍ମା, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
( ମିଶ୍ର ) ତ୍ଵଂ ଵୈ ସିସୃକ୍ଷୁରଜ ଉତ୍କଟଂ ପ୍ରଭୋ ତମୋ ନିରୋଧାଯ ବିଭର୍ଷ୍ଯସଂଵୃତଃ । ସ୍ଥାନାଯ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗତୋ ଜଗତ୍ପତେ କାଲଃ ପ୍ରଧାନଂ ପୁରୁଷୋ ଭଵାନ୍ ପରଃ
ହେ ଅଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି ଅଭିଲାଷାରେ ଆପଣ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାମସିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କରନ୍ତି; ବିଶ୍ୱର ନିର୍ବିକାରତା ପାଇଁ ଆପଣ ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି; କାଳ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପରମ ପୁରୁଷ—ଏସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଅହଂ ପଯୋ ଜ୍ଯୋତିରଥାନିଲୋ ନଭୋ ମାତ୍ରାଣି ଦେଵା ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି । କର୍ତା ମହାନିତ୍ଯଖିଲଂ ଚରାଚରଂ ତ୍ଵଯ୍ଯଦ୍ଵିତୀଯେ ଭଗଵନ୍ନଯଂ ଭ୍ରମଃ
ମାଟି, ପାଣି, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତା, ମନ, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ—ଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ହେ ଭଗବାନ୍, ଆପଣ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଏଠାରେ ମୃଗମର୍ମା ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାତ୍ମଜୋଽଯଂ ତଵ ପାଦପଙ୍କଜଂ ଭୀତଃ ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରୋପସାଦିତଃ । ତତ୍ ପାଲଯୈନଂ କୁରୁ ହସ୍ତପଙ୍କଜଂ ଶିରସ୍ଯମୁଷ୍ଯାଖିଲକଲ୍ମଷାପହମ୍
ଏହି ଆପଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଆପଣଙ୍କର ପଦ୍ମପାଦରେ ଶରଣ ନେଇଛି; ଏହିପରି, ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ—ଆପଣଙ୍କର ପଦ୍ମପାଣି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ - ( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଇତି ଭୂମ୍ଯର୍ଥିତୋ ଵାଗ୍ଭିଃ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତିନମ୍ରଯା । ଦତ୍ତ୍ଵାଭଯଂ ଭୌମଗୃହଂ ପ୍ରାଵିଶତ୍ ସକଲର୍ଦ୍ଧିମତ୍
ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭୂମି ଭକ୍ତି ଓ ନମ୍ରତାରେ ଭରିଥିବା କଥାରେ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ; ସେଉଁଠି ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇ, ଭୂମିପୁତ୍ରଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟମୟ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ରାଜନ୍ଯକନ୍ଯାନାଂ ଷଟ୍ସହସ୍ରାଧିକାଯୁତମ୍ । ଭୌମାହୃତାନାଂ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ରାଜଭ୍ଯୋ ଦଦୃଶେ ହରିଃ
ସେଠାରେ ହରି ଦେଖିଲେ, ଭୂମିପୁତ୍ର ଯେଉଁ ରାଜାନୀକୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜାମାନେଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଛଅ ହଜାର ଦଶ ଅଧିକ ରାଜକୁମାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ତଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ନରଵର୍ଯଂ ଵିମୋହିତାଃ । ମନସା ଵଵ୍ରିରେଽଭୀଷ୍ଟଂ ପତିଂ ଦୈଵୋପସାଦିତମ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖି, ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମନରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ପତି ଭାବେ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁଠିକି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣାଯାଇଛନ୍ତି।
ଭୂଯାତ୍ ପତିରଯଂ ମହ୍ଯଂ ଧାତା ତଦନୁମୋଦତାମ୍ । ଇତି ସର୍ଵାଃ ପୃଥକ୍ କୃଷ୍ଣେ ଭାଵେନ ହୃଦଯଂ ଦଧୁଃ
'ଏହି ମହାନ୍ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ପତି ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ'—ଏଭଳି ମନେ ମନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଭାବରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଦେଲେ।
ତାଃ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ସୁମୃଷ୍ଟଵିରଜୋଽମ୍ବରାଃ । ନରଯାନୈର୍ମହାକୋଶାନ୍ ରଥାଶ୍ଵାନ୍ ଦ୍ରଵିଣଂ ମହତ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଧୂଳିହୀନ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ସେବକ, ବଡ଼ ଧନ-ଧାନ୍ୟ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ବହୁ ଧନ ସହିତ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପଠାଇଲେ।
ଐରାଵତକୁଲେଭାଂଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦନ୍ତାଂସ୍ତରସ୍ଵିନଃ । ପାଣ୍ଡୁରାଂଶ୍ଚ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଂ ପ୍ରେରଯାମାସ କେଶଵଃ
କେଶବ ଏହି ଏଇରାବତ ବଂଶର ଚାରିଦାନ୍ତି ଶ୍ୱେତ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଚଳିତ ଚଉଷଠି ହାତୀକୁ ମଧ୍ୟ ପଠାଇଲେ।
ଗତ୍ଵା ସୁରେନ୍ଦ୍ରଭଵନଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଦିତ୍ଯୈ ଚ କୁଣ୍ଡଲେ । ପୂଜିତସ୍ତ୍ରିଦଶେନ୍ଦ୍ରେଣ ସହେନ୍ଦ୍ର୍ଯାଣ୍ଯା ଚ ସପ୍ରିଯଃ
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ, ଆଦିତିଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଲେ । ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସହିତ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଆଦର ସହ କରିବା ପୂଜା କଲେ ।
ଚୋଦିତୋ ଭାର୍ଯଯୋତ୍ପାଟ୍ଯ ପାରୀଜାତଂ ଗରୁତ୍ମତି । ଆରୋପ୍ଯ ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ଵିବୁଧାନ୍ ନିର୍ଜିତ୍ଯୋପାନଯତ୍ ପୁରମ୍
ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଆଗ୍ରହରେ, ସେ ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଉଖିଁଡ଼ି, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ରଖିଲେ । ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଏହି ଗଛକୁ ନିଜ ସହରକୁ ନେଇଲେ ।
ସ୍ଥାପିତଃ ସତ୍ଯଭାମାଯା ଗୃହୋଦ୍ଯାନୋପଶୋଭନଃ । ଅନ୍ଵଗୁର୍ଭ୍ରମରାଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ ତଦ୍ ଗନ୍ଧାସଵଲମ୍ପଟାଃ
ସେ ପାରିଜାତ ଗଛଟିକୁ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଗୃହ ଉଦ୍ୟାନରେ ସଜାଇଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟାନର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଲା । ଏହି ଗନ୍ଧ ପାଇଁ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ।
( ମିଶ୍ର ) ଯଯାଚ ଆନମ୍ଯ କିରୀଟକୋଟିଭିଃ ପାଦୌ ସ୍ପୃଶନ୍ ଅଚ୍ଯୁତମର୍ଥସାଧନମ୍ । ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଏତେନ ଵିଗୃହ୍ଯତେ ମହାନ୍ ଅହୋ ସୁରାଣାଂ ଚ ତମୋ ଧିଗାଢ୍ଯତାମ୍
ସେ ରାଣୀ ମୁଣ୍ଡର ଶିରୋପରି ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି ବନ୍ଦନା କଲେ ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଏହା ଦ୍ୱାରା ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ସଫଳ ମନାଯାଏ । ହାଏ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅହଂକାରର ଅନ୍ଧକାର କେତେ ଗଭୀର !
( ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ) ଅଥୋ ମୁହୂର୍ତ ଏକସ୍ମିନ୍ ନାନାଗାରେଷୁ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଯଥୋପଯେମେ ଭଗଵାନ୍ ତାଵଦ୍ ରୂପଧରୋଽଵ୍ଯଯଃ
ତାପରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଭଗବାନ ନିଜ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବିଭିନ୍ନ ଗୃହରେ ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ।
( ଵଂଶସ୍ଥା ) ଗୃହେଷୁ ତାସାମନପାଯ୍ଯତର୍କକୃତ୍ ନିରସ୍ତସାମ୍ଯାତିଶଯେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତଃ । ରେମେ ରମାଭିର୍ନିଜକାମସମ୍ପ୍ଲୁତୋ ଯଥେତରୋ ଗାର୍ହକମେଧିକାଂଶ୍ଚରନ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଗୃହରେ ଅପୂର୍ବ ଭାବେ ବିରାଜମାନ ରହି, ନିଜ ମନର ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ରମାମାନେ ସହ ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚିଲେ, ଯେପରି ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ଘରେ ରହେ ।
( ଵସଂତତିଲକା ) ଇତ୍ଥଂ ରମାପତିମଵାପ୍ଯ ପତିଂ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋଽପି ନ ଵିଦୁଃ ପଦଵୀଂ ଯଦୀଯାମ୍ । ଭେଜୁର୍ମୁଦାଵିରତମେଧିତଯାନୁରାଗ ହାସାଵଲୋକନଵସଙ୍ଗମଜଲ୍ପଲଜ୍ଜାଃ
ଏପରି ଭାବେ, ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣ ପଥକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇ, ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବିରତ ବାଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରେମ ସହ ହସ, ଚାହାଣି, ସମ୍ମିଳନ, ଖେଳାଳି କଥା ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମାସନଵରାର୍ହଣପଦଶୌଚ ତାମ୍ବୂଲଵିଶ୍ରମଣଵୀଜନଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଃ । କେଶପ୍ରସାରଶଯନସ୍ନପନୋପହାର୍ଯୈଃ ଦାସୀଶତା ଅପି ଵିଭୋର୍ଵିଦଧୁଃ ସ୍ମ ଦାସ୍ଯମ୍
ସେଉଁଠି ଶତଶଃ ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା, ଆସନ ଦେବା, ପାଦ ପରିଷ୍କାର, ତାମ୍ବୁଳ, ବିଶ୍ରାମ, ପଖା ଝଲାଇବା, ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା, କେଶ ଗଠନ, ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସ୍ନାନ ଓ ଉପହାର ଦେବା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାମରେ ସେବା କରୁଥିଲେ ।
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତେ ମହାପୁରାଣେ ପାରମହଂସ୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଦଶମସ୍କନ୍ଧେ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ପାରିଜାତହରଣନରକଵଧୋ ନାମ ଏକୋନଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଭାବେ, ପାରିଜାତ ଚୁରାଣ ଓ ନରକାସୁର ବଧ ନାମକ, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଉତ୍ତରାର୍ଧର ଉଣଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ଅଥ ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ 10.60 ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିରୁଵାଚ। କର୍ହିଚିତ୍ସୁଖମାସୀନଂ ସ୍ଵତଲ୍ପସ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍। ପତିଂ ପର୍ଯଚରଦ୍ଭୈଷ୍ମୀ ଵ୍ଯଜନେନ ସଖୀଜନୈଃ
ଶ୍ରୀ ବାଦରାୟଣ କହିଲେ: ଏକଥର, ଭୈଷ୍ମୀ ନିଜ ସଖୀମାନେ ସହିତ, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶଯ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ପଖା ଝଲାଇ ସେବା କରୁଥିଲେ ।
ଯସ୍ତ୍ଵେତଲ୍ଲୀଲଯା ଵିଶ୍ଵଂ ସୃଜତ୍ଯତ୍ତ୍ଯଵତୀଶ୍ଵରଃ। ସ ହି ଜାତଃ ସ୍ଵସେତୂନାଂ ଗୋପୀଥାଯ ଯଦୁଷ୍ଵଜଃ
ଯିଏ ନିଜ ଲୀଳାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଗୋପମାନେଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯଦୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।