ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ନାନ୍ଯଂ ପତିଂ ଵୃଣେ ଵୀର ତମୃତେ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍। ତୁଷ୍ଯତାଂ ମେ ସ ଭଗଵାନ୍ମୁକୁନ୍ଦୋଽନାଥସଂଶ୍ରଯଃ

ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସ ବିନା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ପତି ଭାବେ ଚୟନ କରିନି । ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କରନ୍ତୁ, ସେ ଅନାଥମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ମୁକୁନ୍ଦ ।

କାଲିନ୍ଦୀତି ସମାଖ୍ଯାତା ଵସାମି ଯମୁନାଜଲେ। ନିର୍ମିତେ ଭଵନେ ପିତ୍ରା ଯାଵଦଚ୍ଯୁତଦର୍ଶନମ୍

ମୋର ନାମ କାଳିନ୍ଦୀ । ମୁଁ ଯମୁନା ଜଳରେ, ପିତାଙ୍କ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ମହଳରେ ବସୁଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳିନଥାଏ ।

ତଥାଵଦଦ୍ଗୁଡାକେଶୋ ଵାସୁଦେଵାଯ ସୋଽପି ତାମ୍। ରଥମାରୋପ୍ଯ ତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଧର୍ମରାଜମୁପାଗମତ୍

ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନ କଥା କହି, ଭଲଭାବରେ ବୁଝି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ ।

ଯଦୈଵ କୃଷ୍ଣଃ ସନ୍ଦିଷ୍ଟଃ ପାର୍ଥାନାଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍। କାରଯାମାସ ନଗରଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା

ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଏକ ନଗର ତିଆରି କରାଇଲେ, ଯାହାକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବେ ତିଆରି କଲେ।

ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ନିଵସନ୍ସ୍ଵାନାଂ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା। ଅଗ୍ନଯେ ଖାଣ୍ଡଵଂ ଦାତୁମର୍ଜୁନସ୍ଯାଥ ସାରଥିଃ

ଭଗବାନ ସେଠାରେ ନିଜ ଜନମାନେଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ବସିଥିଲେ। ପରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାରଥି ହୋଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟ ଦେବାକୁ ତିଆରି ହେଲେ।

ସୋଽଗ୍ନିସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଧନୁରଦାଦ୍ଧ୍ଯାନ୍ଶ୍ଵେତାନ୍ରଥଂ ନୃପ। ଅର୍ଜୁନାଯାକ୍ଷଯୌ ତୂଣୌ ଵର୍ମ ଚାଭେଦ୍ଯମସ୍ତ୍ରିଭିଃ

ହେ ରାଜା, ଅଗ୍ନି ଖୁସି ହୋଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏକ ଧନୁଷ, ସ୍ଵେତ ଘୋଡ଼ା ଥିବା ରଥ, ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀ, ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।

ମଯଶ୍ଚ ମୋଚିତୋ ଵହ୍ନେଃ ସଭାଂ ସଖ୍ଯ ଉପାହରତ୍। ଯସ୍ମିନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାସୀଜ୍ଜଲସ୍ଥଲଦୃଶିଭ୍ରମଃ

ମୟା ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇ ମିତ୍ରତା ସୂଚକ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ସଭା ନେଇ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଜଳକୁ ଭୂମି ଭାବି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ।

ସ ତେନ ସମନୁଜ୍ଞାତଃ ସୁହୃଦ୍ଭିଶ୍ଚାନୁମୋଦିତଃ। ଆଯଯୌ ଦ୍ଵାରକାଂ ଭୂଯଃ ସାତ୍ଯକିପ୍ରମୁଖୈର୍ଵୃତଃ

ସେ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ସାତ୍ୟକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ସହିତ ପୁଣିଥରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।

ଅଥୋପଯେମେ କାଲିନ୍ଦୀଂ ସୁପୁଣ୍ଯର୍ତ୍ଵୃକ୍ଷ ଊର୍ଜିତେ। ଵିତନ୍ଵନ୍ପରମାନନ୍ଦଂ ସ୍ଵାନାଂ ପରମମଙ୍ଗଲଃ

ତାପରେ ସେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ଋତୁରେ କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ନିଜ ଜନମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ବ୍ୟାପିଲା।

ଵିନ୍ଦ୍ଯାନୁଵିନ୍ଦ୍ଯାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ଦୁର୍ଯୋଧନଵଶାନୁଗୌ। ସ୍ଵଯଂଵରେ ସ୍ଵଭଗିନୀଂ କୃଷ୍ଣେ ସକ୍ତାଂ ନ୍ଯଷେଧତାମ୍

ବିନ୍ଦା ଓ ଅନୁବିନ୍ଦା, ଅବନ୍ତିର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ସ୍ଵୟଂବରରେ ବର ଚୟନ କରିବାକୁ ଦେଲେନି।

ରାଜାଧିଦେଵ୍ଯାସ୍ତନଯାଂ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦାଂ ପିତୃଷ୍ଵସୁଃ। ପ୍ରସହ୍ଯ ହୃତଵାନ୍କୃଷ୍ଣୋ ରାଜନ୍ରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତାମ୍

ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ରାଜାଧିଦେବୀଙ୍କ ଝିଅ ଓ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କୁ ବଳଜୋରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ।

ନଗ୍ନଜିନ୍ନାମ କୌଶଲ୍ଯ ଆସୀଦ୍ରାଜାତିଧାର୍ମିକଃ। ତସ୍ଯ ସତ୍ଯାଭଵତ୍କନ୍ଯା ଦେଵୀ ନାଗ୍ନଜିତୀ ନୃପ

କୌଶଳର ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ନଗ୍ନଜିତ। ତାଙ୍କର ଝିଅ ସତ୍ୟା, ଯାହାକୁ ନଗ୍ନଜିତୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ହେ ରାଜା।

ନ ତାଂ ଶେକୁର୍ନୃପା ଵୋଢୁମଜିତ୍ଵା ସପ୍ତଗୋଵୃଷାନ୍। ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଙ୍ଗାନ୍ସୁଦୁର୍ଧର୍ଷାନ୍ଵୀର୍ଯଗନ୍ଧାସହାନ୍ଖଲାନ୍

ସେ ଝିଅକୁ ପାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ରାଜା ସପ୍ତଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ଅପରାଜେୟ, ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ବୃଷମାନେକୁ ବଶ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୃଷଜିଲ୍ଲଭ୍ଯାଂ ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ। ଜଗାମ କୌଶଲ୍ଯପୁରଂ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଵୃତଃ

ଏହି ବୃଷମାନେକୁ ବଶ କରି ଝିଅକୁ ପାଇବା ସମ୍ଭବ ବୋଲି ଶୁଣି, ସାତ୍ୱତମାନେଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭଗବାନ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ କୌଶଳନଗରକୁ ଗଲେ।

ସ କୋଶଲପତିଃ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାନାସନାଦିଭିଃ। ଅର୍ହଣେନାପି ଗୁରୁଣା ପୂଜଯନ୍ପ୍ରତିନନ୍ଦିତଃ

କୌଶଳର ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ, ଉଠି ଆସିବା, ଆସନ ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ଭଲଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଵରଂ ଵିଲୋକ୍ଯାଭିମତଂ ସମାଗତଂ ନରେନ୍ଦ୍ର କନ୍ଯା ଚକମେ ରମାପତିମ୍। ଭୂଯାଦଯଂ ମେ ପତିରାଶିଷୋଽନଲଃ କରୋତୁ ସତ୍ଯା ଯଦି ମେ ଧୃତୋ ଵ୍ରତଃ

ଯେତେବେଳେ ଆପଣେ ଇଚ୍ଛିଥିବା ବର ପ୍ରବେଶ କଲେ, ରାଜକୁମାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ମନେ ଚାହିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ: 'ମୋର ବ୍ରତ ସତ୍ୟ ଥିଲେ, ଏହି ପୁରୁଷ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଉନ୍ତୁ ଓ ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ।'

ଯତ୍ପାଦପଙ୍କଜରଜଃ ଶିରସା ବିଭର୍ତି। ଶ୍ରୀରବ୍ଜଜଃ ସଗିରିଶଃ ସହ ଲୋକପାଲୈଃ । ଲୀଲାତନୁଃ ସ୍ଵକୃତସେତୁପରୀପ୍ସଯା ଯଃ। କାଲେଽଦଧତ୍ସ ଭଗଵାନ୍ମମ କେନ ତୁଷ୍ଯେତ୍

ଯାହାଙ୍କ ଚରଣକମଳର ଧୂଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରନ୍ତି, ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଖେଳ କରି ସେତୁ ତିଆରି କଲେ, ଏମିତି ଭଗବାନ କିପରି ମୋ ପରି ଜଣେ ଉପରେ ଖୁସି ହେବେ?

ଅର୍ଚିତଂ ପୁନରିତ୍ଯାହ ନାରାଯଣ ଜଗତ୍ପତେ। ଆତ୍ମାନନ୍ଦେନ ପୂର୍ଣସ୍ଯ କରଵାଣି କିମଲ୍ପକଃ

ପୁଣିଥରେ ପୂଜିତ ହେବା ପରେ, ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: 'ମୁଁ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏମିତି ଛୋଟ କିଛି ଦେଇ ମୋତେ କଣ ଲାଭ?'

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ। ତମାହ ଭଗଵାନ୍ହୃଷ୍ଟଃ କୃତାସନପରିଗ୍ରହଃ। ମେଘଗମ୍ଭୀରଯା ଵାଚା ସସ୍ମିତଂ କୁରୁନନ୍ଦନ

ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ: ଭଗବାନ ଖୁସି ହୋଇ, ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି, ମେଘର ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ହସି ହସି କୁରୁବଂଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ନରେନ୍ଦ୍ର ଯାଚ୍ଞା କଵିଭିର୍ଵିଗର୍ହିତା ରାଜନ୍ଯବନ୍ଧୋର୍ନିଜଧର୍ମଵର୍ତିନଃ। ତଥାପି ଯାଚେ ତଵ ସୌହୃଦେଚ୍ଛଯା କନ୍ଯାଂ ତ୍ଵଦୀଯାଂ ନ ହି ଶୁଲ୍କଦା ଵଯମ୍

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ଚାହିବାକୁ ମୁନିମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି। ତଥାପି ତୁମ ସଉହୃଦ୍ୟ ଆଶାରେ ମୁଁ ତୁମ ଝିଅକୁ ଚାହୁଁଛି, ଶୁଲ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, କାରଣ ଆମେ ଶୁଲ୍କ ଦେଉନାହିଁ।'

ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ। କୋଽନ୍ଯସ୍ତେଽଭ୍ଯଧିକୋ ନାଥ କନ୍ଯାଵର ଇହେପ୍ସିତଃ। ଗୁଣୈକଧାମ୍ନୋ ଯସ୍ଯାଙ୍ଗେ ଶ୍ରୀର୍ଵସତ୍ଯନପାଯିନୀ

ରାଜା କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆଉ କିଏ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିମ୍ବା ମୋ ଝିଅ ପାଇଁ ଅଧିକ ଚାହିଦା ଥିବା ବର? ଯାହାଙ୍କ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ନିବାସ ଓ ଅଚଳ ଶ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି।'

କିନ୍ତ୍ଵସ୍ମାଭିଃ କୃତଃ ପୂର୍ଵଂ ସମଯଃ ସାତ୍ଵତର୍ଷଭ। ପୁଂସାଂ ଵୀର୍ଯପରୀକ୍ଷାର୍ଥଂ କନ୍ଯାଵରପରୀପ୍ସଯା

ହେ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲୁ। ମୋ ଝିଅ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନେ ନିଜ ବଳ ପରୀକ୍ଷା କରିବେ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ବରାବର ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା।

ସପ୍ତୈତେ ଗୋଵୃଷା ଵୀର ଦୁର୍ଦାନ୍ତା ଦୁରଵଗ୍ରହାଃ। ଏତୈର୍ଭଗ୍ନାଃ ସୁବହଵୋ ଭିନ୍ନଗାତ୍ରା ନୃପାତ୍ମଜାଃ

ହେ ବୀର, ଏହି ସାତଟି ବଳଦ ବହୁତ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଅପରିଚାଳିତ। ଏମାନେ ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଆହତ କରିଛନ୍ତି।

ଯଦିମେ ନିଗୃହୀତାଃ ସ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ଯଦୁନନ୍ଦନ। ଵରୋ ଭଵାନଭିମତୋ ଦୁହିତୁର୍ମେ ଶ୍ରିଯଃପତେ

ଯଦି ତୁମେ, ହେ ଯଦୁବଂଶର ଅନନ୍ଦ, ଏହି ବଳଦମାନେକୁ ଏକାକି ଦମନ କରିପାରିବ, ତେବେ ମୋ ଝିଅ ପାଇଁ ତୁମେ ବରାବର ହେବ।

ଏଵଂ ସମଯମାକର୍ଣ୍ଯ ବଦ୍ଧ୍ଵା ପରିକରଂ ପ୍ରଭୁଃ। ଆତ୍ମାନଂ ସପ୍ତଧା କୃତ୍ଵା ନ୍ଯଗୃହ୍ଣାଲ୍ଲୀଲଯୈଵ ତାନ୍

ଏହି ଚୁକ୍ତି ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ପୋଶାକ ବାନ୍ଧିଲେ, ଆପଣଙ୍କୁ ସାତ ରୂପରେ ବିଭାଜିତ କରି, ଖେଳ କରି କରି ସେଇ ବଳଦମାନେକୁ ଦମନ କଲେ।

ବଦ୍ଧ୍ଵା ତାନ୍ଦାମଭିଃ ଶୌରିର୍ଭଗ୍ନଦର୍ପାନ୍ହତୌଜସଃ। ଵ୍ଯକର୍ଷଲ୍ଲୀଲଯା ବଦ୍ଧାନ୍ବାଲୋ ଦାରୁମଯାନ୍ଯଥା

ଶୌରି ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଏବଂ ବଳ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ, ରସିରେ ବନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ସେମାନେକୁ ଏମିତି ସହଜରେ ଟାଣିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ କାଠର ଖେଳନାକୁ ଟାଣିଥାଏ।

ତତଃ ପ୍ରୀତଃ ସୁତାଂ ରାଜା ଦଦୌ କୃଷ୍ଣାଯ ଵିସ୍ମିତଃ। ତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦ୍ଭଗଵାନ୍ଵିଧିଵତ୍ସଦୃଶୀଂ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ, ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ ନିଜ ଝିଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସମାନ ବଧୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ରାଜପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ଦୁହିତୁଃ କୃଷ୍ଣଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରିଯଂ ପତିମ୍। ଲେଭିରେ ପରମାନନ୍ଦଂ ଜାତଶ୍ଚ ପରମୋତ୍ସଵଃ

ରାଜାଙ୍କର ଜଣେ ଝିଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଜାମାତା ଭାବେ ପାଇ, ରାଜପତ୍ନୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଲା।

ଶଙ୍ଖଭେର୍ଯାନକା ନେଦୁର୍ଗୀତଵାଦ୍ଯଦ୍ଵିଜାଶିଷଃ। ନରା ନାର୍ଯଃ ପ୍ରମୁଦିତାଃ ସୁଵାସଃସ୍ରଗଲଙ୍କୃତାଃ

ଶଂଖ, ଭେରି, ଆନକ ଓ ନାଦ ବାଜିଲା; ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ହେଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଭଲ ପୋଶାକ, ମାଳା ଓ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଆନନ୍ଦ କଲେ।