ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତପୁରାଣମ୍

ତମାହ ପ୍ରେମଵୈକ୍ଲଵ୍ଯ ରୁଦ୍ଧକଣ୍ଠାଶ୍ରୁଲୋଚନା। ସ୍ମରନ୍ତୀ ତାନ୍ବହୂନ୍କ୍ଲେଶାନ୍କ୍ଲେଶାପାଯାତ୍ମଦର୍ଶନମ୍

ସେ, ପୁରୁଣା ଦୁଃଖମନ୍ଦିର ଦୁଃଖ ଓ ସେଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସ୍ନେହରେ ଗଳା ଭରିଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ ଓ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁରେ କଥା କହିଲେ ।

ତଦୈଵ କୁଶଲଂ ନୋଽଭୂତ୍ସନାଥାସ୍ତେ କୃତା ଵଯମ୍। ଜ୍ଞାତୀନ୍ନଃ ସ୍ମରତା କୃଷ୍ଣ ଭ୍ରାତା ମେ ପ୍ରେଷିତସ୍ତ୍ଵଯା

ଆମେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ରକ୍ଷକ ପାଇଲୁ, ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ଆମର ଭଲ ହେଲା । ହେ କୃଷ୍ଣ, ଆମର ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମୋ ଭାଇ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ ।

ନ ତେଽସ୍ତି ସ୍ଵପରଭ୍ରାନ୍ତିର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ସୁହୃଦାତ୍ମନଃ। ତଥାପି ସ୍ମରତାଂ ଶଶ୍ଵତ୍କ୍ଲେଶାନ୍ହଂସି ହୃଦି ସ୍ଥିତଃ

ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ଓ ଆତ୍ମା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତୁମ ପାଇଁ 'ଆମେ' କିମ୍ବା 'ପର' ଭେଦ ନାହିଁ । ତଥାପି, ଯେମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ରହି, ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ସଦା ଦୂର କର ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ। କିଂ ନ ଆଚରିତଂ ଶ୍ରେଯୋ ନ ଵେଦାହମଧୀଶ୍ଵର। ଯୋଗେଶ୍ଵରାଣାଂ ଦୁର୍ଦର୍ଶୋ ଯନ୍ନୋ ଦୃଷ୍ଟଃ କୁମେଧସାମ୍

ୟୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: ଆମେ କଣ ଭଲ କାମ କରିନଥିଲୁ? ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, କାରଣ ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଦର୍ଶନ ପାଆନ୍ତି, ସେଠି ଆମେ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଲୁ ।

ଇତି ଵୈ ଵାର୍ଷିକାନ୍ମାସାନ୍ରାଜ୍ଞା ସୋଽଭ୍ଯର୍ଥିତଃ ସୁଖମ୍। ଜନଯନ୍ନଯନାନନ୍ଦମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥୌକସାଂ ଵିଭୁଃ

ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ପ୍ରଭୁ ବହୁ ମାସ ଅନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ରହିଲେ । ସେଠାର ଲୋକମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ ।

ଏକଦା ରଥମାରୁହ୍ଯ ଵିଜଯୋ ଵାନରଧ୍ଵଜମ୍। ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଧନୁରାଦାଯ ତୂଣୌ ଚାକ୍ଷଯସାଯକୌ

ଏକଦିନ, ଅର୍ଜୁନ ହନୁମାନଙ୍କ ଧ୍ୱଜାଉପରେ ଥିବା ରଥକୁ ଚଢ଼ି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବାଣ ତୁଣୀ ନେଇଲେ ।

ସାକଂ କୃଷ୍ଣେନ ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ଵିହର୍ତୁଂ ଵିପିନଂ ମହତ୍। ବହୁଵ୍ଯାଲମୃଗାକୀର୍ଣଂ ପ୍ରାଵିଶତ୍ପରଵୀରହା

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ସେ ଏକ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ ମୃଗ ଓ ପଶୁ ଥିଲେ, ମଜା ପାଇବାକୁ ।

ତତ୍ରାଵିଧ୍ଯଚ୍ଛରୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ଶୂକରାନ୍ମହିଷାନ୍ରୁରୂନ୍। ଶରଭାନ୍ଗଵଯାନ୍ଖଡ୍ଗାନ୍ହରିଣାନ୍ଶଶଶଲ୍ଲକାନ୍

ସେଠାରେ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ବାଣରେ ବାଘ, ହାତୀ, ମହିଷ, ମୃଗ, ସରଭ, ବନ୍ୟ ଗାୟ, ଖଡ୍ଗ, ହରିଣ, ଖରା ଓ ଶଲ୍ଲକ ମାରିଲେ ।

ତାନ୍ନିନ୍ଯୁଃ କିଙ୍କରା ରାଜ୍ଞେ ମେଧ୍ଯାନ୍ପର୍ଵଣ୍ଯୁପାଗତେ। ତୃଟ୍ପରୀତଃ ପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ବିଭତ୍ସୁର୍ଯମୁନାମଗାତ୍

ସେଇ ପବିତ୍ର ପଶୁମାନେକୁ ଦାସମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ, ପର୍ବ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ । ତିବ୍ର ତିରିଷ୍ଣା ଓ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ଅର୍ଜୁନ ଯମୁନା ତୀରକୁ ଗଲେ ।

ତତ୍ରୋପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵିଶଦଂ ପୀତ୍ଵା ଵାରି ମହାରଥୌ। କୃଷ୍ଣୌ ଦଦୃଶତୁଃ କନ୍ଯାଂ ଚରନ୍ତୀଂ ଚାରୁଦର୍ଶନାମ୍

ସେଠାରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ପିଇ, ଦୁଇ ମହାବୀର କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏକ ଅତି ରୂପବତୀ କନ୍ୟାକୁ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ ।

ତାମାସାଦ୍ଯ ଵରାରୋହାଂ ସୁଦ୍ଵିଜାଂ ରୁଚିରାନନାମ୍। ପପ୍ରଚ୍ଛ ପ୍ରେଷିତଃ ସଖ୍ଯା ଫାଲ୍ଗୁନଃ ପ୍ରମଦୋତ୍ତମାମ୍

ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ, ଶୁଭ ଆକୃତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଥିବା ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହିତଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।

କା ତ୍ଵଂ କସ୍ଯାସି ସୁଶ୍ରୋଣି କୁତୋ ଵା କିଂ ଚିକୀର୍ଷସି। ମନ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ପତିମିଚ୍ଛନ୍ତୀଂ ସର୍ଵଂ କଥଯ ଶୋଭନେ

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧା, ତୁମେ କିଏ? କାହାର ଝିଅ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ବର ପତି ଚାହୁଁଛ । ସବୁ କଥା କହ, ହେ ଶୋଭାବତୀ ।

ଶ୍ରୀକାଲିନ୍ଦ୍ଯୁଵାଚ। ଅହଂ ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁର୍ଦୁହିତା ପତିମିଚ୍ଛତୀ। ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵରେଣ୍ଯଂ ଵରଦଂ ତପଃ ପରମମାସ୍ଥିତଃ

ଶ୍ରୀ କାଳିନ୍ଦୀ କହିଲେ: ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଝିଅ, ବର ପତି ଚାହୁଁଛି । ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାଳୁ ବରଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ପାଇବାକୁ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରୁଛି ।

ନାନ୍ଯଂ ପତିଂ ଵୃଣେ ଵୀର ତମୃତେ ଶ୍ରୀନିକେତନମ୍। ତୁଷ୍ଯତାଂ ମେ ସ ଭଗଵାନ୍ମୁକୁନ୍ଦୋଽନାଥସଂଶ୍ରଯଃ

ମୁଁ ଶ୍ରୀନିବାସ ବିନା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ପତି ଭାବେ ଚୟନ କରିନି । ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କରନ୍ତୁ, ସେ ଅନାଥମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ମୁକୁନ୍ଦ ।

କାଲିନ୍ଦୀତି ସମାଖ୍ଯାତା ଵସାମି ଯମୁନାଜଲେ। ନିର୍ମିତେ ଭଵନେ ପିତ୍ରା ଯାଵଦଚ୍ଯୁତଦର୍ଶନମ୍

ମୋର ନାମ କାଳିନ୍ଦୀ । ମୁଁ ଯମୁନା ଜଳରେ, ପିତାଙ୍କ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ମହଳରେ ବସୁଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳିନଥାଏ ।

ତଥାଵଦଦ୍ଗୁଡାକେଶୋ ଵାସୁଦେଵାଯ ସୋଽପି ତାମ୍। ରଥମାରୋପ୍ଯ ତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଧର୍ମରାଜମୁପାଗମତ୍

ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନ କଥା କହି, ଭଲଭାବରେ ବୁଝି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ ।

ଯଦୈଵ କୃଷ୍ଣଃ ସନ୍ଦିଷ୍ଟଃ ପାର୍ଥାନାଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍। କାରଯାମାସ ନଗରଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା

ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଏକ ନଗର ତିଆରି କରାଇଲେ, ଯାହାକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବେ ତିଆରି କଲେ।

ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ନିଵସନ୍ସ୍ଵାନାଂ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା। ଅଗ୍ନଯେ ଖାଣ୍ଡଵଂ ଦାତୁମର୍ଜୁନସ୍ଯାଥ ସାରଥିଃ

ଭଗବାନ ସେଠାରେ ନିଜ ଜନମାନେଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ବସିଥିଲେ। ପରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାରଥି ହୋଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟ ଦେବାକୁ ତିଆରି ହେଲେ।

ସୋଽଗ୍ନିସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଧନୁରଦାଦ୍ଧ୍ଯାନ୍ଶ୍ଵେତାନ୍ରଥଂ ନୃପ। ଅର୍ଜୁନାଯାକ୍ଷଯୌ ତୂଣୌ ଵର୍ମ ଚାଭେଦ୍ଯମସ୍ତ୍ରିଭିଃ

ହେ ରାଜା, ଅଗ୍ନି ଖୁସି ହୋଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏକ ଧନୁଷ, ସ୍ଵେତ ଘୋଡ଼ା ଥିବା ରଥ, ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀ, ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।

ମଯଶ୍ଚ ମୋଚିତୋ ଵହ୍ନେଃ ସଭାଂ ସଖ୍ଯ ଉପାହରତ୍। ଯସ୍ମିନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାସୀଜ୍ଜଲସ୍ଥଲଦୃଶିଭ୍ରମଃ

ମୟା ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇ ମିତ୍ରତା ସୂଚକ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ସଭା ନେଇ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଜଳକୁ ଭୂମି ଭାବି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ।

ସ ତେନ ସମନୁଜ୍ଞାତଃ ସୁହୃଦ୍ଭିଶ୍ଚାନୁମୋଦିତଃ। ଆଯଯୌ ଦ୍ଵାରକାଂ ଭୂଯଃ ସାତ୍ଯକିପ୍ରମୁଖୈର୍ଵୃତଃ

ସେ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ସାତ୍ୟକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ସହିତ ପୁଣିଥରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।

ଅଥୋପଯେମେ କାଲିନ୍ଦୀଂ ସୁପୁଣ୍ଯର୍ତ୍ଵୃକ୍ଷ ଊର୍ଜିତେ। ଵିତନ୍ଵନ୍ପରମାନନ୍ଦଂ ସ୍ଵାନାଂ ପରମମଙ୍ଗଲଃ

ତାପରେ ସେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ଋତୁରେ କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ନିଜ ଜନମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ବ୍ୟାପିଲା।

ଵିନ୍ଦ୍ଯାନୁଵିନ୍ଦ୍ଯାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ଦୁର୍ଯୋଧନଵଶାନୁଗୌ। ସ୍ଵଯଂଵରେ ସ୍ଵଭଗିନୀଂ କୃଷ୍ଣେ ସକ୍ତାଂ ନ୍ଯଷେଧତାମ୍

ବିନ୍ଦା ଓ ଅନୁବିନ୍ଦା, ଅବନ୍ତିର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ସ୍ଵୟଂବରରେ ବର ଚୟନ କରିବାକୁ ଦେଲେନି।

ରାଜାଧିଦେଵ୍ଯାସ୍ତନଯାଂ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦାଂ ପିତୃଷ୍ଵସୁଃ। ପ୍ରସହ୍ଯ ହୃତଵାନ୍କୃଷ୍ଣୋ ରାଜନ୍ରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତାମ୍

ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ରାଜାଧିଦେବୀଙ୍କ ଝିଅ ଓ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କୁ ବଳଜୋରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ।

ନଗ୍ନଜିନ୍ନାମ କୌଶଲ୍ଯ ଆସୀଦ୍ରାଜାତିଧାର୍ମିକଃ। ତସ୍ଯ ସତ୍ଯାଭଵତ୍କନ୍ଯା ଦେଵୀ ନାଗ୍ନଜିତୀ ନୃପ

କୌଶଳର ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ନଗ୍ନଜିତ। ତାଙ୍କର ଝିଅ ସତ୍ୟା, ଯାହାକୁ ନଗ୍ନଜିତୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ହେ ରାଜା।

ନ ତାଂ ଶେକୁର୍ନୃପା ଵୋଢୁମଜିତ୍ଵା ସପ୍ତଗୋଵୃଷାନ୍। ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଙ୍ଗାନ୍ସୁଦୁର୍ଧର୍ଷାନ୍ଵୀର୍ଯଗନ୍ଧାସହାନ୍ଖଲାନ୍

ସେ ଝିଅକୁ ପାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ରାଜା ସପ୍ତଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ଅପରାଜେୟ, ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ବୃଷମାନେକୁ ବଶ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୃଷଜିଲ୍ଲଭ୍ଯାଂ ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ। ଜଗାମ କୌଶଲ୍ଯପୁରଂ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଵୃତଃ

ଏହି ବୃଷମାନେକୁ ବଶ କରି ଝିଅକୁ ପାଇବା ସମ୍ଭବ ବୋଲି ଶୁଣି, ସାତ୍ୱତମାନେଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭଗବାନ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ କୌଶଳନଗରକୁ ଗଲେ।

ସ କୋଶଲପତିଃ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାନାସନାଦିଭିଃ। ଅର୍ହଣେନାପି ଗୁରୁଣା ପୂଜଯନ୍ପ୍ରତିନନ୍ଦିତଃ

କୌଶଳର ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ, ଉଠି ଆସିବା, ଆସନ ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ଭଲଭାବରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଵରଂ ଵିଲୋକ୍ଯାଭିମତଂ ସମାଗତଂ ନରେନ୍ଦ୍ର କନ୍ଯା ଚକମେ ରମାପତିମ୍। ଭୂଯାଦଯଂ ମେ ପତିରାଶିଷୋଽନଲଃ କରୋତୁ ସତ୍ଯା ଯଦି ମେ ଧୃତୋ ଵ୍ରତଃ

ଯେତେବେଳେ ଆପଣେ ଇଚ୍ଛିଥିବା ବର ପ୍ରବେଶ କଲେ, ରାଜକୁମାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ମନେ ଚାହିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ: 'ମୋର ବ୍ରତ ସତ୍ୟ ଥିଲେ, ଏହି ପୁରୁଷ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଉନ୍ତୁ ଓ ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ।'